Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/2832 K.2023/7271

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; sürücüsü ve plakası tespit edilemeyen aracın davacı yayaya çarptığını, davacının yaralandığını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 5.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiş, 02.09.2021 tarihli dilekçesi ile talebini toplam 117.869.94 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; eksik evrakla başvuru yapıldığından dava şartı yokluğundan usulden ret kararı verilmesi gerektiği, kazaya sebep olduğu belirtilen aracın varlığının ispat edilmesi gerektiği, ödeme yaparak sorumluluklarını yerine getirdiklerini, maluliyeti kabul etmediklerini raporun usule uygun olmadığını, öncelikle kusurun ispat edilmesi gerektiğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz oranı esas alınarak hesap yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderinden ve ayrıca rapor ücretinden sorumlu olmadıklarını, ticari faize hükmedilemeyeceğini ve vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi kullanılmak suretiyle hesap yapan hesap bilirkişisi raporu hükme esas alınarak başvurunun kabulüne 117.869.94 TL'nin 05.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; maluliyeti kabul etmediklerini, maluliyet raporunun usule uygun olmadığını kusuru kabul etmediklerini, davalı tarafça aldırılan kusur raporu ile çelişki oluştuğunu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz oranı esas alınarak hesap yapılması gerektiğini, davalı tarafça yapılan ödemenin gerçek zararı karşıladığını, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderinden sorumlu olmadıklarını, temerrüt tarihinin hatalı olduğunu ve tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik esas alınarak kaza ile illiyeti kurulmak suretiyle hazırlandığı, Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınan kusur bilirkişisi raporunun denetime elverişli ve oluşa uygun bulunduğu, Anayasa Mahkemesi tarafından verilen iptal kararı sonrası genel şartların uygulanma imkanı kalmadığından hesaplamada Yargıtay kararlarında kabul edildiği üzere prograsif rant yönteminin kullanılmasında isabetsizlik bulunmadığı, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderinin teminat dahilinde bulunduğu,

temerrüt tarihinin davalıya başvuru tarihinden 8 iş günü sonrası oluştuğu, tam vekalet ücretine hükmedilmesinin mevzuata uygun olduğu belirtilerek davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; ... kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda bildirdiği sebepler ile ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen aracın, davacı yayaya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davaya konu trafik kazasına ilişkin olarak resmi görevliler tarafından kaza tespit tutanağı düzenlenmediği görülmektedir. Hakem Heyeti tarafından benimsenen kusur bilirkişisi raporunda kimliği tespit edilemeyen araç sürücüsüne önünde yürümekte olan yayayı korna çalarak uyarması, kenara çekilmesini sağlaması ve yanından emniyetli şekilde geçiş yapması gerektiği halde seyrini sürdürüp arkasından çarpması,

sonra da olay yerinde kaçmış olması nedeni ile kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu bulunarak %75 oranında kusur verilmiş, davacı yayaya ise, otobüsten indikten sonra yürüyüşünü yaya kaldırımı ya da banket üzerinden sürdürmesi gerektiği halde araçların seyir yolu üzerinde yürümekte olduğundan, gereken dikkat ve özeni göstermeyip arkasından gelen aracı fark ederek kenara çekilmediğinden %25 oranında kusur verilmiştir.

Davacı tarafın dava açarken sunduğu bilirkişi raporu Hakem Heyeti tarafından hükme esas alınan kusur bilirkişisi raporu ile aynı doğrultuda ise de davalı tarafça sunulan kusur bilirkişisi raporunda; davacı yaya trafiği arkasına alarak cadde üzerinden yürümekle asli kusurlu bulunmuş olup raporlar arasında çelişki oluşmuştur.

Davalının sorumluluğu ile derecesinin belirlenmesi bakımından, kusur tespitinin tereddüte yer bırakmayacak şekilde yapılması gerektiği dikkate alındığında, eksik incelemeyle karar verildiği izahtan uzaktır.

Açıklanan nedenler karşısında, Resmi görevliler tarafından kaza tutanağı düzenlenmediği de gözetilerek İtiraz Hakem Heyetince; konusunda uzman bilirkişi heyetinden, tüm dosya kapsamı incelenmek suretiyle, tüm raporların incelendiği çelişkiyi gideren, ayrıntılı, gerekçeli, denetime açık bir rapor alınarak, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.

3. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru biçimde belirlenmesi gerekmektedir.

Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan yönetmelik hükümleri dikkate alınarak,

kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20/02/2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

19.08.2018 kaza tarihi itibari ile Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik yürürlükte olup davacı tarafından dosyaya ibraz edilen 10.12.2020 tarihli Eskişehir Osmangazi Üniversitesi tarafından hazırlanan rapor kaza tarihinde yürürlükte olmayan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği ve Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre hazırlanmıştır.

O halde Tahkim Komisyonu tarafından yukarıda açıklanan ilkelere göre kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacının maluliyet oranının belirlenmesi yönünde rapor alınması sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

4. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrasında "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesine 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6 ncı maddesi ile eklenen (13) numaralı fıkrasında, "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir..." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi doğru değildir.

VI. KARAR

1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2- Değerlendirme bölümünün (2), (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,