Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/3339 K.2023/8293

Birleşen Yüksekova Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/633 Esas sayılı dosyasında; HÜKÜM/KARAR : Asıl davada davalı Halk Sigorta A.Ş. yönünden karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalılar yönünden davanın reddine, birleşen 2014/633 esas sayılı dosyada davanın reddine, birleşen 2013/649 Esas sayılı dosyada davanın reddine

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, mahkemece asıl davada davalı Halk Sigorta A.Ş. yönünden karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalılar yönünden davanın reddine, birleşen 2014/633 Esas sayılı dosyada davanın reddine, birleşen 2013/649 Esas sayılı dosyada davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı asıl ve birleşen davada davacılar vekili ve asıl davada davalı ... (Halk) Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Asıl davada davacılar vekili.

19.06.2013 tarihinde meydana gelen çift taraflı kaza sonucu araç sürücüsü ... ile aynı araçta yolcu olarak bulunan ...'in vefat ettiğini ve kazanın karşı araç sürücüsünün kusuru sonucu meydana geldiğini belirterek ...'in ölümü nedeniyle davacı eşi ... ile davacı çocukları ..., ..., ..., ... ..., ... için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 250,00 TL cenaze ile defin giderinin tüm davalılardan tahsilini, davacı ... için 50.00,00 TL manevi, davacı çocuklar ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... ... için 25.000,00 TL,

... için 25.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere 175.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Serbest Uluslararası Nakl. Oto. İhr. İth. Ltd.

Şti.'den tahsiline, kazada ölen oğlu ... ve eşi ... yönünden davacı ... için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 250,00 TL cenaze ile defin giderinin tüm davalılardan tahsiline ve oğlu ...'in ölümü nedeniyle 25.000,00 TL manevi ile eşi ...'in ölümü nedeniyle 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Serbest Uluslararası Nakl. Oto. İhr. İth. Ltd.

Şti.'den tahsiline, kazada ölen annesi ... yönünden davacı ... için 25.000,00 TL manevi ve kazada ölen kardeşi ... yönünden davacı ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Serbest Uluslararası Nakl. Oto. İhr. İth. Ltd. Şti.'den tahsiline karar verilmesini talep etmiş.

01.10.2015 tarihli dilekçesiyle; davalılardan Halk Sigorta A.Ş ile uzlaşılmakla poliçe limiti dahilinde ödeme alındığını, bu nedenle sigorta poliçesini aşan maddi tazminat miktarı ve manevi tazminat talepleri bakımından davalı Serbest Uluslararası Nakl. Oto. İhr. İth. Ltd. Şti. yönünden davaya devam ettiklerini bildirmiştir.

2. Birleşen Yüksekova Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/649 Esas sayılı dosyasında davacılar vekili; 19.06.2013 tarihinde meydana gelen çift taraflı kaza sonucu karşı araçta yolcu olarak bulunan davacılar ... ve ...'nın yaralandığını, davacılardan ...'nın kazada yaralanan eşi ve kızı nedeniyle manevi zarara uğradığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... için 30.000,00 TL manevi, davacı ... için 30.000,00 TL manevi ve davacı ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Serbest Uluslararası Nakl. Oto. İhr. İth. Ltd. Şti.'den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

3. Birleşen Yüksekova Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/633 Esas sayılı dosyasında davacılar vekili; 19.06.2013 tarihinde meydana gelen çift taraflı kaza sonucu araçta yolcu olarak bulunan davacıların çocuğu ... ...'in vefat ettiğini ve davalının işleteni olduğu karşı araç sürücüsünün kusuru sonucu kazanın meydana geldiğini belirterek fazlaya ilişkin taleplerinin saklı kalmak kaydıyla davacı baba ... ... için 30.000,00 TL manevi ve davacı anne İfet ... için 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Serbest Uluslararası Nakl. Oto. İhr. İth. Ltd. Şti.'den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Asıl davada davalı Demir Sigorta A.Ş. vekili; kusuru kabul etmediklerini, davalı ... şirketinin sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

2.Asıl davada davalı Halk Sigorta A.Ş. vekili; davalı nezdinde sigortalı karşı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, davalı şirketin poliçe limiti ve kusur oranında sorumluluğu bulunduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

3. Asıl ve birleşen davalarda davalı Serbest Uluslararası Nakl. Oto. İhr. İth. Ltd. Şti. vekili; davalı şirket adına kayıtlı bulunan aracın kira sözleşmesi ile dava dışı Ali Altay'a kiralandığını, kira sözleşmesinin bir yıllık olduğunu ve kaza tarihinden iki ay önce aracın teslim edildiğini, bu nedenle davalı şirketin araç işleten sıfatının sona erdiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada davalı Demir Sigorta A.Ş. nezdinde sigortalı araç sürücüsünün kusursuz bulunduğunun tespit edildiği, bu nedenle davalı Demir Sigorta A.Ş. yönünden asıl davanın reddi gerektiği, asıl davada davalı Halk Sigorta A.Ş. yönünden, davacılar vekili tarafından 01.10.2015 tarihli dilekçe ile poliçe limitinde maddi tazminat taleplerinin karşılandığını ve ödeme yapıldığının belirtilmesi nedeniyle dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığı, asıl ve birleşen davalarda davalı Serbest Uluslararası Nakl.

Oto. İhr. İth. Ltd. Şti. yönünden kazaya karışan aracın uzun süreli kiralama sözleşmesi ile dava dışı Ali Altay'a verildiği, bu nedenle davalı Serbest Uluslararası Nakl. Oto. İhr. İth. Ltd. Şti.'nin işleten sıfatının ve sorumluluğunun sona erdiği gerekçesiyle asıl dava bakımından davalı Halk Sigorta A.Ş. yönünden dava konusuz kaldığından esas hakkına karar verilmesine yer olmadığına, davalı Demir Sigorta A.Ş. ile davalı Serbest Uluslararası Nakl. Oto. İhr. İth. Ltd.

Şti. yönünden davanın reddine ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ile birleşen davalarda davacılar vekili ve asıl davada davalı ... (Halk) Sigorta A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Asıl davada ve birleşen davalarda davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davalı Serbest Uluslararası Nakl. Oto. İhr. İth. Ltd. Şti. yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddedildiğini, davalı şirketin araç işleten sıfatını haiz olduğunu, hem kiracı hem kiraya verenin müşterek ve müteselsil sorumlu olduklarını, bu nedenle davalı Serbest Uluslararası Nakl. Oto. İhr. İth. Ltd. Şti. yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

2. Asıl davada davalı ... (Halk) Sigorta A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; asıl davada davacı tarafla sulh olunduğunu ve ibra edildiklerini, davacı tarafın vekalet ücreti talebi bulunmadığını, hüküm fıkrasının 1-b ve 1-c bentlerinin hükümden çıkarılması gerektiğini, yargılama giderleri yönünden sorumluluklarının olmadığını, 1-a bendinde de hatalı olarak 175.08,98 TL harcın davalıdan alınmasına karar verildiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; asıl dosya ve birleşen Yüksekova Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/633 Esas sayılı dosyası yönünden trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle destekten yoksun kalanların maddi ve manevi tazminat istemleri ve birleşen Yüksekova Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/649 Esas sayılı dosyası yönünden trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49,50, 53,54 ve 56 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre asıl ve birleşen davalarda davacılar vekilinin tüm, asıl davada davalı ... (Halk) Sigorta A.Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Asıl davada davalı ... (Halk) Sigorta A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde;

a-Dosya kapsamına göre asıl davada; davacı tarafın dava dilekçesinde trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi tazminat talebinin toplam 2.500,00 TL olduğu, yargılama sırasında davacılar vekili tarafından 01.10.2015 tarihli dilekçe ile davalı Halk Sigorta A.Ş. tarafından maddi tazminat taleplerinin karşılandığını ve ödeme yapıldığının belirtildiği, mahkemece davalı Halk Sigorta A.Ş. yönünden alacak konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği,

ancak hüküm fıkrasının 1.A-a bendinde "Maddi tazminat talebine yönelik 175.08,98 TL harcın davalı Halk sigortadan alınarak hazineye gelir kaydına," şeklinde hatalı hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na (6100 sayılı Kanun) eklenen geçici 3 üncü maddesinin atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 438 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca temyiz olunan kararın düzeltilerek onanması gerekir.

b-Somut olayda; davacı tarafın, asıl dava dilekçesi ile trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat talep ettiği, yargılama devam ederken davacı taraf ile davalı ... (Halk) Sigorta A.Ş. arasında 14.08.2014 tarihinde "İbraname ve Feragatname" başlıklı belge düzenlendiği ve bu belgede, davacıların Yüksekova Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/376 Esas sayılı dosyasında vekalet ücreti taleplerinin olmadığının açıkça belirtildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, taraflar arasında imzalanan 14.08.2014 tarihli "İbraname ve Feragatname" başlıklı belge ile davacıların vekalet ücreti taleplerinin olmadığının belirtmesine karşın mahkemece, hükmün 1.A-b bendinde davalı ... (Halk) Sigorta A.Ş. aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. Ne var ki bu yanlışlığın da giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na (6100 sayılı Kanun) eklenen Geçici Madde 3 atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 438 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca temyiz olunan Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle asıl ve birleşen davalarda davacılar vekilinin tüm, asıl davada davalı ... (Halk) Sigorta A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün; (2-a) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı ... (Halk) Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hüküm fıkrasının 1.A-a bendinde yer alan "175.08,98" ibaresinin çıkarılarak yerine "170,77" ibaresinin yazılmasına, (2-b) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı ... (Halk) Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hüküm fıkrasının 1.A-b maddesinin hükümden tamamen çıkarılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden asıl ve birleşen dava davacılarına yükletilmesine,