Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/3869 K.2023/8760

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesindeki tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davada; hasar bedeline ilişkin verilen karar ile karşı davanın reddine ilişkin verilen karar kesinleşmiş olduğundan, bu talepler hususunda yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davacının kar mahrumiyetine ilişkin talebinin kısmen kabulüne, karşı davada; karşı davanın reddine ilişkin verilen karar kesinleşmiş olduğundan bu talepler hususunda yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı/karşı davalı vekili dava dilekçesinde; davacı şirkete ait ve dava dışı ... ’ın yönetimindeki araçla, davalı/karşı davacı ... Nakliyat şirketi adına kayıtlı ve davalı ... tarafından sevk ve idare edilen aracın karıştığı trafik kazası nedeniyle davacı şirkete ait araçta 28.756,47 TL hasar meydana geldiğini, hasar bedelinin 17.500,00 TL’sinin sigorta poliçesi kapsamında karşılandığını, aracın tamirde kaldığı 23 günlük sürede kazanç kaybı oluştuğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 11.256,47 TL bakiye hasar bedeli ile 5.000,00 TL kazanç kaybının kaza tarihinden işleyecek temerrüt faiziyle davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş; 15.09.2014 tarihli ıslah dilekçesiyle kazanç kaybı talebini 34.500,00 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesi ve karşı dava dilekçesinde; kazada davalı ... ...’in kusurunun bulunmadığını, davacının araç hasarı ve kazanç kaybı taleplerinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuş; kazada davacı/karşı davalıların kusurlu olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 2.750,00 TL değer kaybı ile 6.000,00 TL kazanç kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle davacı/karşı davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalı/karşı davacı ... Nakliyat İnş. Taah. Tur. ve Tic. A.Ş'ye verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece, 18.12.2014 tarihli, 2011/206 Esas 2014/712 Karar ... kararı ile kararda yazılı gerekçelerle ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; karşı davanın reddine; asıl davanın kısmen kabulü ile 10.148,00 TL'nin kaza tarihinden, 33.370,96 TL'nin 11.12.2010 tarihinden işleyecek temerrüt faiziyle davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı ... ve davalı/karşı davacı ... Nakliyat İnş. Taah. Tur. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Anılan kararın temyizi üzerine. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 18.04.2016 tarihli, 2015/17177 Esas 2016/4901 Karar ... kararıyla; "kazaya karışan davacı otobüsünün, makul tamir süresi olan 23 günlük süredeki kazanç kaybı hesabında esas alınacak maliyet bedellerinin, davacının ticari defter ve kayıtları ile muhasebe kayıtları incelenmek suretiyle net olarak saptanması,

belirlenen bu maliyet bedelinin 23 günlük sürede aracın elde edeceği gelir olarak saptanan bedelden düşülmesi suretiyle, davacının talep edebileceği net kazanç kaybı hesabı yapılması konularında, konusunda uzman bilirkişiden ayrıntılı, gerekçeli, denetime açık rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, konusunda uzman olmayan bilirkişinin verdiği ve denetim imkanı bulunmayan rapora dayalı olarak hüküm tesisi doğru görülmemiştir..." gerekçesiyle kararın bozulmasına, davalı ... ve davalı/karşı davacı ...

Nakliyat İnş. Taah. Tur. ve Tic. A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

3. Mahkemece, 21.12.2017 tarihli, 2016/386 Esas 2017/502 Karar ... kararı ile bozma ilamına uyulmasına karar verilerek davacı şirketin ticari defter ve belgeleri incelenmek sureti ile kazanç kaybının hesaplanması için bilirkişi görevlendirildiği; davacı şirketin defter ve belgeleri kesin süre içinde sunmadığından buna ilişkin delillerden vazgeçtiği gerekçesi ile davacının kâr kaybı talebinin reddine; davacının hasar bedeli talebi ve davalı ... Nakliyat İnş. Taah. Tur. ve Tic. A.Ş'nin açtığı karşı dava yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

4. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı/karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

5. Anılan kararın temyizi üzerine. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 11.11.2020 tarihli, 2020/592 Esas 2020/3857 Karar ... kararıyla; " Mahkemece bozma ilamına uyulmuş olmakla birlikte gereğinin tam olarak yapılmadığı anlaşılmaktadır. Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir. Olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 ...

Borçlar Kanunu'nun 42. maddesi (6098 ... TBK m. 50) hükmüne göre: 'Zararı ispat etmek müddeiye düşer, zararın hakiki miktarını ispat etmek mümkün olmadığı takdirde hakim, halin mutat cereyanını ve mutazarrır olan tarafın yaptığı tedbirleri nazara alarak onu adalete tevfikan tayin eder.' hükmü düzenlenmiştir. Somut olayda, davacı şirkete ait aracın tamir süresi boyunca kullanılamadığı ve kâr mahrumiyetine uğranıldığı konusunda tereddüt bulunmamaktadır.

Ancak mahrum kalınan kâr tam olarak belirlenememiştir. Şu durumda mahkemece, olay tarihinde yürürlükte olan 818 ... Borçlar Kanunu’nun 42. maddesi uyarınca tazminat miktarı hakkaniyete göre belirlenerek sonuca gidilmesi gerekirken bu hususun gözetilmemiş olması doğru değildir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla: "Eldeki davada, davacı şirkete ait aracın tamir süresi boyunca kullanılamadığı ve kar mahrumiyetine uğradığı dosya kapsamı ile sabit olmuştur. Ancak ticari defter ve kayıtlar ile muhasebe kayıtlarının sunulamaması nedeniyle mahrum kalınan kar tam olarak belirlenememiştir.

Bu durumda olay tarihinde yürürlükte olan Türk Borçlar Kanunu'nun 42. maddesi gereğince tazminat miktarının hakkaniyete göre belirlenmesi zorunluluğu doğmuştur.

Kazanın oluşumu, daha önce kar mahrumiyetine ilişkin alınan bilirkişi raporlarının içeriği ve kar mahrumiyetine uğrayan davacı şirketin aldığı tedbirler gözetilerek bilirkişice tespit edilen 33.370,90 TL kar mahrumiyetinden takdiren %20 oranında indirim yapılmak suretiyle davacının zararı mahkememizce resen belirlenmiştir.

Buna göre, davacının uğradığı kar mahrumiyeti 26.696,76 TL olarak kabul edilmiş ve talebin bu miktar yönünden kabulüne karar verilmiştir. " gerekçesiyle asıl davada; davacının hasar bedeline ilişkin hüküm kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davacının kar mahrumiyetine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile.

26.696,76 TL'nin 11.12.2010 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, karşı davada; karşı davanın reddine ilişkin hüküm kesinleştiğinden karşı dava yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı/karşı davalı vekili ;davacı şirketin uğramış olduğu kar mahrumiyeti bedeli tam bir şekilde belirlenmiş olmasına rağmen yerel mahkeme hükmünde %20 oranında hakkaniyet indirimine gidilmesi usul ve esasa aykırı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ... ve davalı/karşı davacı ... Nakliyat İnş. Taah. Tur. ve Tic. A.Ş. vekili; talebin zamanaşımına uğradığı, kısmi dava açılmasında hukuki yararın bulunmadığı, zararın davacı yanca belirlenebilir olduğu, tamir süresinin ve bu süre içinde davacının mahrum kaldığını iddia ettiği zararın fahiş olduğunu, bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığı, temerrüt faizine hükmedillmesinin hatalı olduğu, vekalet ücreti ve harcın hatalı hesaplandığını ve re'sen ele alınacak nedenlerle davanın reddi gerektiği belirterek davanın reddini savunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ...'in sürücüsü, davalı karşı davacı ... Nakliyat İnş. Taah. Tur. ve Tic. A.Ş'nin işleteni olduğu araç ile davacı/karşı davalı ... Turizm Seyahat ve Otobüs İşletmeciliği Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu her iki araçta meydana gelen hasar bedeli ve davacı/karşı davalı ... Turizm Seyahat ve Otobüs İşletmeciliği Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı otobüsün çalıştırılamaması nedeniyle yoksun kalınan karın tahsili talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(6100 ... Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunun'un (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 818 ... Borçlar Kanunu'nun 41, 42, 43 ve 50 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 ... Kanun'un (6100 ... Kanın) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Kanunun 1428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, mahkemece zararın belirlenmesinde isabetsizlik olmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı-k.davacıya yükletilmesine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,