Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/4488 K.2023/8939

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının kabulü ile ... kararının düzeltilmesine karar verilmiştir.

... kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası (...) ile sigortalı olan araç ile müvekkili tarafından sevk ve idare edilen aracın 17.07.2021 tarihinde trafik kazasına karıştığını ve müvekkilinin aracında maddi hasar meydana geldiğini, zararın giderilmesi için davalıya başvuru yapılmasına rağmen ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin talep ... saklı kalmak üzere 5.000,00 TL hasar bedeli ve 10,00 TL değer kaybı olmak üzere toplam 5.010,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile dava değerini 43.010,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvuru üzerine açılan hasar dosyasında eksper raporu beklenirken eldeki başvuru yapıldığından değerlendirme yapılamadığını, bu nedenle müvekkilinin tazminat sorumluluğu olmadığını, davacının zararının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre belirlenmesi gerektiğini, müvekkilinin Katma Değer Vergisin'den sorumlu olmadığını, davacıya ait aracın ana gövdesi zarar görmediğinden değer kaybı talebinin reddedilmesi gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun tespit edilmesi gerektiğini, müvekkilinin yasal faizden sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının aracında meydana gelen gerçek zararın orijinal parça fiyatları üzerinden belirlendiği, yine hasar durumunda gerçek zararın belirlenmesi gerektiğinden iskonto uygulanmadığı, davalının KDV'den sorumlu olduğu, alanında uzman bilirkişiden alınan rapora göre aracın onarımının ekonomik olmadığı,

pert total olarak kabul edilmesinin uygun olacağı, bu nedenle araçta değer kaybı oluşmayacağı, aracın rayiç değeri ve sovtaj değeri dikkate alındığında pert total tazminatı miktarının 46.500,00 TL olduğu ancak olay tarihinde poliçe limitinin 43.000,00 TL olduğu ve poliçe limitinin aşılamayacağı gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulüne, 43.000,00 TL pert total tazminatının 23.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; aracın pert total işlemine tabi tutulmasına karar verilmiş olmasına rağmen aracın trafikte kullanılmaya devam edildiğini, tazminatın ödenmesinin "trafikten çekilmiştir" kaşeli tescil belgesi şartına bağlanmadığını, maddi tazminatın iskonto uygulanmadan ve KDV dahil hesaplanmasının hatalı olduğunu, davacı lehine fazla vekalet ücretine hükmedildiğini ileri sürerek ... kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının orijinal parça bedelinden ve KDV'den sorumlu olduğu, bu yöne ilişkin itirazların yerinde olmadığı ancak ... tarafından hükümden önce davacıya hurda tescil belgesi veya "trafikten çekilmiştir" kaşeli tescil belgesi temin ederek Hakemliğe teslimi için mehil verilmeden hüküm tesisinin doğru olmadığı, yine davacı yararına hükmedilecek vekalet ücretinde Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrasının uygulanması gerekirken aksi kabul ile davacı yararına fazla vekalet ücretine hükmedildiği,

davalının bu yönlere ilişkin itirazının yerinde olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne, ... kararının 1 nci bendinin " başvuranın talebinin kısmen kabulüne, başvuru sahibine ait ... plakalı araca ait hurda tescil belgesi veya 'trafikten çekilmiştir' kaşeli tescil belgesinin sigorta kuruluşuna teslim edilmek üzere icra müdürlüğüne teslimi şartıyla başvurana ait KDV dahil 43.000,00 TL pert bedelinin 23.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı) Türkiye Sigorta A.Ş.'den alınarak başvuruna verilmesine" şeklinde ve 4 üncü bendinin "başvuran kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar

tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ve kabul edilen miktara göre belirlenen 5.100,00 TL vekalet ücretinin Türkiye Sigorta A.Ş.'den alınarak başvurana verilmesine" şeklinde düzeltilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporunda sovtaj değerlendirilerek tazminat hesaplandığını, aracın hasarlı halinin sigortacıda kalmasına müvekkilinin onayı bulunmadığını, verilen hükümde tazminatın ödenmesinin trafikten çekildiğine dair belgenin ibrazı şartına bağlanmasının hukuka aykırı olduğunu, İtiraz Hakem Heyetince aracın hasarlı halinin müvekkilin mülkiyetinde kaldığı dikkate alınmadan trafikten çekildiğine dair belge istendiğini, bu hususun aracın hasarlı halinin davalıya bırakıldığı durumda aranan bir şart olduğunu, davalının aracın hasarlı halinin teslimini talep etmediğini, ayrıca uyuşmazlık konusu aracın kazadan sonra satış gördüğünü, İtiraz Hakem Heyetinin vekalet ücretine ilişkin tespitinin hatalı olduğunu ileri sürerek ... kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı tarafından ... ile teminat altına alınan araç ile davacının sevk ve idaresindeki aracın karıştığı trafik kazası sonucunda davacının aracında meydana gelen hasarın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 ... Türk Borçlar Kanunu'nun 49 uncu maddesi, 2918 ... Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 ... Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kuralları ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Tazminat ve Giderlerin Ödenmesi" başlıklı B.2 nci maddesi "...2.3. Onarım masraflarının zarar gören aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporu ile aracın onarım kabul etmez bir hale geldiğinin tespit edilmesi durumunda, araç tam hasara uğramış sayılır. Bu durumda, aracın ilgili mevzuat doğrultusunda hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden tazminat ödenmez.

Onarım masrafları zarar gören aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşsın veya aşmasın, ağır hasarlı aracın onarımının mümkün olduğunun eksper raporu doğrultusunda tespit edilmiş olması durumunda, aracın ilgili mevzuat doğrultusunda trafikten çekildiğine dair “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden tazminat ödenmez.

Hak sahibinin aracın hasarlı haliyle kendisine terk edilmesine onay vermesi halinde aracın riziko tarihindeki rayiç değeri ile hasarlı hali arasındaki tutar zorunlu trafik sigortası limitleri dahilinde kendisine tazminat olarak ödenebilir. Bu durumda ilgisine göre bu maddede yer alan usul çerçevesinde işlem yapılır. Hak sahibinin onayı ile aracı hasarlı haliyle hak sahibine terk ederek tazminatı ödemek isteyen sigortacı, tespit edip hak sahibine bildirdiği sovtaj bedelini bildirimden itibaren 1 aylık süreyle sınırlı olarak garanti etmiş sayılır.

Kısmi onarımlarda parçaların sigorta şirketi tarafından tedarik veya tazmin edilmesi halinde hasarlı parçalar talep ettiği takdirde sigortacının malı olur.

Kısmi hasar halinde tarafların mutabakatıyla onarım yerine nakdi ödeme yapılabilir.

Araç sicilinde bulunan işleme engel kayıtlar sebebiyle, belirtilen hurda veya çekme belgesinin hak sahibi tarafından alınamaması ve sigorta şirketine ibraz edilememesi halinde, tazminat ödemesi, ilgili tutarın sigortacı tarafından masrafları tazminat tutarından mahsup edilmek üzere, mahkemece tespit edilen ödeme mahalline tevdii suretiyle de yapılabilir. Bu durumda hurda veya çekme belgesi aranmaz ve ödeme bilgisi sigorta şirketince ilgililere bildirilir...." şeklinde düzenlenmiştir.

Yukarıda anılan maddeden anlaşılacağı üzere aracın hasarlı halinin kimin uhdesinde kalacağına dair seçimlik hak, hak sahibi olan davacıya tanınmış bir haktır. Yine aracın hasarlı halinin davacının uhdesinde kalması halinde de aracın riziko tarihindeki rayiç değeri ile hasarlı hali arasındaki tutar zorunlu trafik sigortası limitleri dahilinde kendisine tazminat olarak ödenebilir. Bu halde de hak sahibi tarafından aracın hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi veya trafikten çekildiğine dair "trafikten çekilmiştir" kaşeli tescil belgesi sunulması şartı aranmaz.

Dosya kapsamından, davaya konu aracın hasarlı halinin davacı üzerinde kaldığının belirlendiği, Uyuşmazlık Hakem Heyetince de sovtaj bedeli düşülerek tazminata hükmedildiği, davacının aracın hasarlı halinin davalıya terk edilmesine muvafakatı olmadığı, bu durumda da hurda tescil belgesi veya "trafikten çekilmiştir" kaşeli tescil belgesinin ibrazına gerek bulunmadığı anlaşıldığından İtiraz Hakem Heyetince hükme "başvuru sahibine ait ... plakalı araca ait hurda tescil belgesi veya 'trafikten çekilmiştir' kaşeli tescil belgesinin sigorta kuruluşuna teslim edilmek üzere icra müdürlüğüne teslimi şartıyla" söz dizisinin eklenmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan kararın bozulmasını gerektirir.

Ne var ki, bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca ... kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile ... kararının sonuç kısmının (2) numaralı bendinde "1 ve" ibareleri ile "1- Başvuranın talebinin KISMEN KABULÜNE, başvuru sahibine ait ... plakalı araca ait hurda tescil belgesi veya 'trafikten çekilmiştir' kaşeli tescil belgesinin sigorta kuruluşuna teslim edilmek üzere icra müdürlüğüne teslimi şartıyla başvurana ait KDV dahil 43.000,00 TL pert bedelinin 23.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı) Türkiye Sigorta A.Ş.'den alınarak başvuruna verilmesine ve" söz dizilerinin hükümden çıkarılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,