Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/4955 K.2024/4275

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi (Buski) ile Güven-Binaş-Yuner ortak girişimi arasında 16.01.2015 tarihli Batı Nilüfer Havzası Ana Kolektörü Yapım işi sözleşmesinin yapıldığını, dava dışı ...'ın ise bu ortaklığın çalışanı olduğunu ve geçirdiği iş kazası sonucu 15.08.2016 tarihinde vefat ettiğini, dava dışı işveren Güner-Binaş-Yuner ortak girişiminin davalı .... ile diğer davalı ...

A.Ş.'nin işyeri sorumluluk sigortacısı olduğunu, dava dışı ortak girişimin müteveffanın mirasçılarına maddi ve manevi tazminat taleplerine karşılık olmak üzere toplam 360.000,00 TL ödediğini, mirasçıların iş kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat haklarının tamamını müvekkiline devir ve temlik ettiğini, iş kazası nedeniyle vefat edenin mirasçılarına ödenen 360.000,00 TL'nin davalı ... şirketlerinin her birisinin poliçe limiti dahilinde sorumlu olmaları kaydıyla sigorta şirketlerine ihbar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte toplam 360.000,00 TL alacağın davalılardan (davalı ...

Anomim Türk Sigorta AŞ 'nin maddi manevi tazminatın tamamından, davalı ... AŞ nin maddi tazminattan sorumlu olmak üzere) tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 09.05.2018 tarihli açıklama dilekçesinde; temlik eden davacılardan ölenin eşi Kübra için 40.000,00 TL manevi, 95.000,00 TL maddi, çocuklar ... ve ... için ayrı ayrı 30.000,00 TL manevi,40.000,00 TL maddi, anne ... için 20.000,00 TL manevi,baba ... için 20.000,00 TL manevi, kardeşler ..., ..., ... için ayrı ayrı 15.000,00 TL manevi tazminat talep ettiklerini açıklamıştır.

II. CEVAP

Davalı .... vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini, davacının aktif dava ehliyetinin olmadığını, poliçe limitinin 150.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, kusur ve tazminat hesaplaması yönünden bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Anadolu Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini, davacının aktif dava ehliyetinin olmadığını, ortaklığın sigortalı sayılamayacağını, sigortayı yaptıranın Yuner İnşaat olduğunu, kusur ve tazminat yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. Görevsiz mahkemede verilen karar

Bursa 3. İş Mahkemesi'nin 2016/787 Esas-2016/780 Karar sayılı 26.12.2016 tarihli kararı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 3 üncü maddesine göre "bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir. "şeklinde ticari işi tanımlandığı, aynı Yasa'nın 4/1 maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının da ticari davalardan sayıldığı, yasanın 5 inci maddesinde de ticari davaların görüleceği mahkemenin Asliye Ticaret mahkemeleri olarak hükme bağlandığı,

somut olayda davalı şirketin işveren mali sorumluluk sigorta poliçesi ile iş kazalarına konu rizikolarının sigortalandığı davacının sigorta poliçesine dayalı olarak davalı ... şirketinden maddi ve manevi tazminat talep ettiği, davalı tarafın tacir olduğu konusunda bir ihtilaf da bulunmadığı gibi dava sebebinin de ticari sözleşmeden kaynaklandığı anlaşılmakla açılan davada mahkemenin görevsizliğine, dosyanın görevli ve yetkili Bursa Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesi kararı

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi'nin 2017/609 Esas- 2017/275 Karar sayılı 20.04.2017 tarihli kararı ile "temlik sözleşmesinin konu kısmında ...'ın vefatı nedeniyle işveren Güven İnş Binaş A.Ş., Yuner İnş A.Ş. tarafından ödenen maddi ve manevi tazminat haklarının tamamının temlik alan ...'a temlik edilmesine denildiği sözleşmenin 2-3-4 üncü maddelerinde Faraş ailesinin müteveffanın ölümü nedeni ile sigorta şirketlerinden (....,

Anadolu Anonim Türk Sigorta Şti.) talep edecekleri maddi- manevi tazminat hak ve taleplerinin tamamını ...'a devir ve temlik ettikleri ve temlik alan ...'ın Faraş ailesi yerine sigorta şirketleri aleyhine maddi- manevi tazminat davası açabilecekleri ön görülmüş olup dava dilekçesinde de iş kazasından kaynaklı olarak sigorta şirketlerinden her birisinin poliçe limiti dahilinde sorumlu olması kaydıyla ihbar tarihinden itibaren maddi-manevi tazminat talep edildiği, davalı ... şirketlerinin sorumluluğunun iş kazasından kaynaklı ölüm neticesi, dava dışı iş verenler Güner-Binaş-Yuner ortak girişimin ve Yuner İnş.

A.Ş.'nin davalı ... şirketlerine yaptırmış oldukları iş veren sorumluluk sigorta poliçelerine dayalı maddi ve manevi tazminat talebi olduğu, Ticaret Mahkemelerinin davaya bakmakla görevli mahkemeler olduğu gerekçesiyle" davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

3. İlk Derece Mahkemesi'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 16.11.2018 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; meydana gelen iş kazasında kasıt unsururun bulunmadığı, müteveffa ...'ın çalıştığı elektrik tesisatında topraklama yapmayan, elektrik tesisatında kaçak akım koruma rölesini bulundurmayan, elektrik tesisatı ve jeneratörün kontrolünün yaptırmamış olan merhum ...'a işyerinin tehlike sınıfına göre yeterli sürede iş sağlığı ve güvenliği eğitimi vermemiş olan,

merhum ...'a mesleki eğitim aldırmadan çalıştıran su içinde çalışan (işçi) bulunma riski olmasına rağmen dalgıç pompa ve metal merdiven temin edip kullandırmamış olan iş sağlığı ve güvenliği açısından alınmamış bu tedbirleri denetleyip uygun ... getirilmesini sağlamayan Güven İnş. Taah. ve San. A.Ş.-Binaş İnş. Tah. San. ve Tic. A.Ş. -Yuner İnş. ve Tic. Ltd. Şti.

Ortak Girişim'in olayın meydana gelişinde %80 oranında kusurlu olduğu, varislerin talep miktarlarının Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından bağlanan Peşin Sermaye Değeri (PSD) tutarların indirilmesi sonucunda dul eş için 78.498,53 TL, küçük...için 17.196,83 TL, küçük ...'a 5.789,57 TL alacağın hesaplandığı,

varislerin talep miktarının (davacının talebi uyarınca) SGK tarafından PSD'li gelir tutarları dikkate alınmaması halinde, dul eş için 187.717,02 TL, ... için 36.845,44 TL, ... için 51.393,27 TL olacağı, davacı vekilinin 16.11.2018 tarihli dilekçe ile davalı ....'den 111.577,00 TL tahsil ettiklerini ve bu davalıdan başka alacaklarının kalmadığını belirttiği dava dilekçesi ekinde ibraz edilen Anadolu Sigorta A.Ş.'ye ait poliçede sigorta ettirenin Yuner İnş. Ltd.

Şti. olduğu, poliçenin son sayfasında ek sigortalılar olarak 5 ayrı şirket gösterildiği halde işyerinde iş kazasının meydana geldiği Güven-Binaş-Yuner ortaklığının sigortalı olarak gösterilmediğinden bu poliçenin dava konusu kazayı teminat altına almadığı gerekçesiyle davalı ... hakkında açılan davanın konusuz kalması nedeniyle reddine, davalı ... A.Ş. hakkında açılan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; alacağın 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 138 inci maddesi gereğince temlik alındığını, sigorta poliçesi ve şirketler arasındaki "adi ortaklı" yapısı dikkate alındığında, davalı ...'nın maddi tazminat ve manevi tazminattan kaynaklı sorumluluk klozu (200.000 Euro) bulunduğunu, Yuner İnşaatın bizzat kendi şirketinde ya da adi ortaklık kurduğu işlerde davaya konu sigorta poliçesinin geçerli olduğunu, Yuner İnşaatın poliçe gereği 3. kişiler nezdinde oluşan zarar-ziyanlardan dolayı sorumlu olduğunu,

mirasçıların temlik etmemiş olması halinde davalı ... şirketine müracaat haklarının olup olmadığının tartışılması gerektiğini, müteveffanın adi ortaklık yanında aynı zamanda ortaklık öncesi Yuner A.Ş.'nin sigortalı işçisi olduğunu, devir ve temlik alan ...'ın Yuner A.Ş.'ye karşı dava açma hakkının bulunduğunu, diğer davalı ....'nin poliçe limiti dahilinde sorumlu olduğu miktarı (111.577,00 TL) yargılama aşamasında ödendiğini belirterek talebin haklılığının kanıtlandığını, belirtilen nedenlerle istinaf talebinin kabulü ile kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... şirketinin 10.12.2015 - 10.12.2016 tarihlerini kapsayan işveren sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında sigorta ettiren Yuner İnşaat San ve Tic.

Şirketi'nin manevi tazminatı da kapsar şekilde sigorta poliçesini düzenlediği, poliçede ek sigortalılar bölümünde Yuner Petrol, Mustafa Bektay, Demirel-Yumer Ortak Girişimi, Tekno Kanal- Yuner Ortak Girişimi ve Gülka Yapı San isimli iş yerlerinin de ek sigortalı olarak yer aldığı, davacı tarafça her ne kadar dava dilekçesi ile ölenin mirasçılarından temlik alınmasına ilişkin temlik sözleşmesi sunulmuş ise de; davacı vekilinin 09.08.2017 tarihli cevaba cevap dilekçesi ekinde iş veren Güven-Binaş-Yuner ortak girişimi ile düzenlenen 14.11.2016 tarihli temliknamenin sunulduğu,

bu suretle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 141 inci maddesi kapsamında davacı tarafça sunulan bu temliknamenin iddianın genişletilmesi olarak kabul edilemeyeceği, davalı ...

Sigortaya ait poliçede sigorta ettirenin Yuner İnşaat şirketi olduğu, ek sigortalılar olarak sayılan şirketlerin gösterildiği, iş yerinde iş kazasının meydana geldiği Güven-Binaş-Yuner ortaklığının bu poliçe kapsamında sigortalı olarak gösterilmediği anlaşılmakla; yerel mahkeme tarafından davalı ...

A.Ş. hakkında açılan davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, işveren sorumluluk sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı HMK'nın 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409 uncu maddesi, 1473 üncü vd maddeleri, 1478 inci maddesi.

3. Değerlendirme: Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup göre davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine Gönderilmesine,