Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/5714 K.2025/8567

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

03.08.2019 tarihinde davacıların eşi ve babası olan ...’ın sevk ve idaresindeki otomobili ile seyir halinde iken olay mahaline geldiğinde aracının sağ ön yan kısımları ile seyir istikametine göre aynı yönde önünde seyreden davadışı sürücü ...’nın idaresindeki otomobilin sol arka kısımlarına çarptığını, daha sonra ...’ın idaresindeki otomobilin savrularak yolun sol tarafındaki bariyerlere çarptığını, kopan bariyerin aracın ön camını delerek ...’a saplandığını ve arka bagajdan çıktığını, meydana gelen kazada ...’ın vefat ettiğini, karayolunun yapımı, bakımı işletilmesi ile görevli ve sorumlu kuruluşların karayolu yapısını,

trafik güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmakla yükümlü olduğunu, davalı kurumun 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca üzerine düşen sorumluluğa aykırı davrandığını belirterek davacıların her biri için ayrı ayrı 150.000,00 TL olmak üzere toplam 300.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaları kabul etmediklerini, açılan davanın dayanaktan yoksun ve mesnetsiz olduğunu, yargı yolu bakımından itirazlarının bulunduğunu, görevsizlik nedeni ile davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, ayrıca davacı tarafın hür türlü talebi yönünden hak düşürücü süre ve zamanaşımı süresinin geçtiğini, kazaya ilişkin düzenlenen kaza tutanağında kazanın oluşumuna sebep olacak ve görüşü etkileyecek herhangi bir cismin olay yerinde bulunmadığının, olay günü havanın açık, günün gündüz, yol yüzeyinin kuru ve eğimsiz olduğunun,

yoldan kaynaklı bir problemin bulunmadığının belirtildiğini, ayrıca müteveffa sürücünün yakın takip kuralını ihlal ettiğinin tespit edildiğini, sürücünün yüksek hız ve yakın takip kuralını ihlal etmesi neticesinde önündeki araca arkadan çarparak aracının kontrolünü kaybetmesi neticesinde kaza yaptığını, karayolları trafik güvenliğinin artırılması amacıyla yapılan oto korkulukların trafik kazasının meydana gelmesini engelleyen bir eleman olmadığını, zaten trafik kazası yapmış olan aracın taşıt yolu içerisinde kalmasını sağlayan pasif bir koruma tertibatından ibaret olduğunu, asli yol elemanı olmadığını,

yol üzerindeki bu tertibatların her türlü yasal standart ve kriterlere uygun oluşturulduğunu, herhangi bir eksiklik veya engel durumunun bulunmadığını, bu konudaki karşı tarafın sübjektif iddialarını kabul etmediklerini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı kurum tarafından oto korkulukların uçlarının açık bırakılmadığının soruşturma dosyasında alınan ifadeler ve kazaya ilişkin fotoğraflar ile sabit olduğu, nitekim keşif sırasında dinlenen davalı tanıklarının da bu hususu doğruladıkları, keşif tutanağındaki Mahkeme gözlemi dikkate alındığında ... istikametinde kaza mahallinde yolun düz ve görüş alanının açık olduğu,

bu bakımdan ... istikametinde herhangi bir oto korkuluğun bulunmamasının davalı kuruma kusur olarak yüklenemeyeceği, kazanın müteveffa ...'ın kusuru nedeniyle meydana geldiği sonucuna varıldığı, ayrıca Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi ve Mahkemece görevlendirilen bilirkişilerin raporlarında davalı kuruma kusur atfedilemeyeceğinin belirtildiği, davaya konu trafik kazasının ve bunun sonucunda meydana gelen ölüm vakıasında davalı kurumun kusurlu olduğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle davacıların davasının reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 49 uncu maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür", yine aynı Kanunun 50 inci maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır", 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 86 ıncı maddesinin 1 inci bendinde "İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın,

kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur" hükümlerinin bulunduğu, buna göre, kazaya ilişkin tutulan tespit tutanağı, davacı tarafça İTÜ uzman bilirkişisinden alınan rapor, ceza dosyasında alınan ATK raporları ile mahkemece alınan trafik polisi bilirkişiden alınan rapor arasında bulunan çelişkinin mahkemece üçlü uzman trafik bilirkişi heyetinden alınan kusur raporu ile giderilmiş bulunduğu;

alınan bu raporun ayrıntılı, gerekçeli ve hükme elverişli, somut delillere uygun olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davayı ispat için dayandıkları delillerin hiçbir kanuni gerekçe olmadan reddedildiğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, eldeki davada araştırılacak ve çözümlenecek temel meselenin, ölüme neden olan otokorkulukların hatalı imal edilmesi ya da hiç imal edilmemesi iddiasına ilişkin olduğunu, eğer otokorkuluklarda bir hata yoksa davacı müvekkillerin davasının reddedilmesi, ancak tam tersine korkuluklarda bir hata tespit edilirse de davanın kabulü yoluna gidilmesi,

müteveffa ...'ın aracını sürdüğü tarafta hiç korkuluk bulunmamasının bir sorumluluk gerektirip gerektirmediğinin de aydınlığa kavuşturulması gerektiğini, mahkemece görevlendirilen dört bilirkişinin tamamının polis memurlarından oluştuğunu, konusunda uzman bilirkişilerin görevlendirilmediğini, üniversitelerden seçilecek öğretim üyelerinden oluşan bir heyetten rapor alınması gerektiğini, hükme esas alınan kusur bilirkişi raporlarının hatalı olduğunu, ölüme neden olan otokorkulukların hatalı ve eksik olduğunu, dosya kapsamında müteveffa ...'ın aşırı hızlı olduğuna ilişkin bir tespitin bulunmadığını,

müteveffa ...'ın idaresindeki aracın otokorkuluğu birleşme yerlerinden kolayca kopardığını, bu durumun ölüme neden olduğunu, korkulukların çarpışmanın hızıyla koptuğunun yargılama sırasında ortaya çıktığını, ancak bu kopmanın nedenlerine ilişkin dosyada ve kararda hiçbir tespitin bulunmadığını, müteveffa ...'ın aracını kullandığı yolun kendi tarafında hiç otokorkuluk olmaması hususunun hiç değerlendirilmediğini, davalı Kurumun iki yönlü otokorkuluk yapılmasının zorunlu olmadığını ileri sürdüğünü, oysaki dava konusu kazada yolun tek yönüne otokorkuluk yapılmasının, otokorkuluk olmayan yöndeki araçlar için tehlike arz ettiğini,

bu nedenle tek yönlü bariyer yapılmış olmasında davalı Kurumun kusurlu olduğunu, dosyaya sundukları .... tarafından hazırlanan 19.09.2019 tarihli teknik inceleme raporunda ölümün otokorkuluklardaki hatalı montaj/imalattan kaynaklandığını ortaya koyduğunu, dosya kapsamında polis memuru bilirkişilerce hazırlanan raporların, 19.09.2019 tarihli teknik inceleme raporundaki tespitleri çürütecek nitelikte olmadığını, söz konusu çelişki giderilmeden karar verildiğini, davaya konu yerde daha önce benzer bir kazanın daha meydana geldiğini, söz konu kazada davadışı kişinin otokorkuluğun saplanması sonucu hayatını kaybettiğini,

bu kaza hakkında ilk derece mahkemesine beyanda bulunduklarını, ancak bu hususun değerlendirilmediğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı kurumun yapımı, bakımı işletilmesi ile görevli ve sorumlu olduğu karayolunda meydana gelen trafik kazası sonucu davacıların eşi ve babası olan sürücünün vefat etmesi sebebiyle davacılar tarafından talep edilen manevi tazminata ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, ceza soruşturma dosyası kapsamında Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan 13.01.2020 tarihli rapora göre müteveffa sürücü ...’ın asli kusurlu, davadışı sürücü ...'nın kusursuz olduğu, olayın müteveffa sürücü ...’ın hatalı tutum ve davranışından kaynaklandığı, kusur atfedilebilecek başkaca kişi veya kuruluşun kusurunun bulunmadığının belirtildiği,

eldeki davada ilk derece mahkemesince trafik polisi bilirkişilerden oluşan heyetten alınan 12.04.2021 tarihli bilirkişi raporuna göre, müteveffa sürücü ...’ın asli ve % 100 oranında kusurlu, davadışı sürücü ...'nın kusursuz olduğu, davalı ...

Müdürlüğünün ve sorumlu şubesinin kazanın oluşumunda, karayollarının bakım ve onarımında herhangi bir kusurunun bulunmadığının tespit edildiği, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden davalıya atfedilebilecek bir kusurun bulunmadığının anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR