Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/5937 K.2023/11977

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıların annesi olan desteğin yolcu olduğu zorunlu trafik sigortası bulunmayan aracın 23.04.2021 tarihinde karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu davacıların desteğinin hayatını kaybettiğini belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik her bir davacı için ayrı ayrı 5.100,00 TL olmak üzere toplam 10.200,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslahla talebini davacı Sıla Nur Saldak için 50.924,53 TL, davacı Kıvanç Saldak için 65.248,09 TL olmak üzere toplam 116.172,62 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kazanın meydana geldiği yolun karayolu sayılmaması nedeniyle davalının sorumlu olmadığını, desteğin sürücü belgesiz sürücünün aracına binmek eylemi nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, desteğin otopsi raporundan emniyet kemerinin takılı olmadığının anlaşıldığını, bu nedenle emniyet kemeri nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, kusur oranlarının bilirkişi aracılığıyla tespit edilmesi gerektiğini, zararın tespit edilmesi gerektiğini,

davacının rücuya esas bir ödeme alıp almadığının araştırılması ve almış olması halinde hesaplanacak tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, davalının temerrüdünün söz konusu olmadığını, davalının poliçe teminat limiti ve sürücünün kusur oranıyla sınırlı olarak sorumlu olduğunu, avans faiz talebinin yersiz olduğunu, hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu ile %2'yi geçmeyen iskonto uygulanması gerektiğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirtmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hükme esas alınan 23.01.2022 tarihli hesap raporunun yerinde olduğu, hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin uygulandığı, desteğin araçtan dışarı savrulmak suretiyle hayatını kaybettiğinin dosya kapsamında sabit olması nedeniyle desteğin emniyet kemerinin takılı olmadığının kabul edildiği, bu nedenle hesaplanan destek tazminatından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, toplam 92.938,09 TL destekten yoksun kalma tazminatının yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davacının hakemden evvel davalıya başvurduğu ancak başvurunun sonucunu bekleme süresi dolmadan hakeme başvurduğu, bu nedenle usule uygun bir başvurudan söz edilemeyeceğini, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, desteğin diğer hak sahipleri için hesap raporunda pay ayrılmadığını, hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1.65 teknik faizin esas alınması gerektiğini, aksi kanaatte olması halinde %1.8 teknik faizin uygulanması gerektiğini, ceza yargılamasında taraflar arasında uzlaşmanın olup olmadığının tespiti gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere dava tarihinden itibaren faize hükmedilebileceğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hesaplama yönteminin yerinde olduğu, kusur oranlarının netleştiği, pay oranlarının isabetli şekilde ayrıldığı, desteğin sürücünün halası olması nedeniyle taşımanın aile bağlarına dayandığı, bu nedenle hatır taşımasından bahsedilmeyeceği, davacılar lehine hükmedilen vekalet ücretlerinin yerinde olduğu gerekçesiyle davalının itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının hakemden evvel davalıya başvurduğu ancak başvurunun sonucunu bekleme süresi dolmadan hakeme başvurduğu, bu nedenle usule uygun bir başvurudan söz edilemeyeceğini, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, desteğin diğer hak sahipleri için hesap raporunda pay ayrılmadığını, hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1.65 teknik faizin esas alınması gerektiğini, aksi kanaatte olması halinde %1,8 teknik faizin uygulanması gerektiğini, ceza yargılamasında taraflar arasında uzlaşmanın olup olmadığının tespiti gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere dava tarihinden itibaren faize hükmedilebileceğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacıların desteğinin yolcu olduğu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) bulunmayan otomobilin 23.04.2021 tarihinde karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu davacıların desteğinin hayatını kaybetmesinden kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3.Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, davacının zararının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre belirlenmesinin yerinde olmasına, hesap raporunun denetime elverişli ve pay dağılımının yerinde olmasına, destek ile sürücü arasında akrabalık ilişkisi olması nedeniyle hatır taşıması indirimi yapılmamasının yerinde olmasına ve kararda yazılı gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir.

Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, Uyuşmazlık Hakem Heyetince fazla vekalet ücretine hükmedilmiş olması ve buna yönelik itirazın reddi doğru değildir.

Ne var ki, bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacı lehine hükmedilen vekalet ücretine yönelik temyiz itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının hüküm fıkrasının 3 numaralı bendinde yer alan “ 6.096,15 TL” ibresinin çıkarılarak yerine "5.100,00 TL", aynı bentte yer alan "7.585,80 TL" ibaresinin çıkarılarak yerine "5.100,00 TL" ibaresinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,