Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/5994 K.2023/75

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 05.02.2014 tarihinde meydana gelen tek taraflı trafik kazasında davacının eşinin vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 49.000 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 1.000 TL cenaze ve defin giderinin davalıdan tahsilini talep etmiş, talebini 135.907,00 TL'ye arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; destek şahsın kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin teminat dışı olduğunu, davacı mirasçıya rücu edilecek olması nedeniyle alacaklı borçlu sıfatının birleştiğini, tazminat hesabının aktüer bilirkişi tarafından TRH 2010 tablou ve 1,8 teknik faiz, asgari ücret dikkate alınarak yapılmasını, cenaze ve defin giderlerinin belediyelerce ücretsiz sağlandığını, koruyucu kıyafet gibi gerekli önlemelerin alınmamış olması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılmasını, sorumluluğun teminat ile sınırlı olduğunu, faiz talebinin haksız olduğunu, AAÜT gereğince belirlenecek vekalet ücretinin beşte biri oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen tarih ve sayılı kararı ile '' ...kaza tarihi itibariyle 01.06.2015 tarihinde ... genel şartları ile getirilen değişikliklerin yürürlükte olmadığından davacının tazminat talebinin poliçe teminatı kapsamında olduğu, aktüer hesap raporu ile tazminatın usulünce hesaplandığı, destek sürücünün müterafik kusurunun tespit edilemediği, aracın ticari kullanımda olması nedeniyle avans faizine hükmedildiği'' gerekçesiyle davanın kabulü ile 134.907,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 1.000 TL cenaze ve defin gideri olmak üzere 135.904,00 TL'nin 08.06.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B.İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; kazanın karayolu sayılmayan yerde meydana geldiğinden talebin teminat dışı olduğunu, olayın iş kazası olduğunu, yargılamanın mahkemelerde yapılması ve işveren ile SGK'nın davaya dahil edilmesi gerektiğini, davacının evlenme ihtimalinin yanlış hesaplandığını, desteğin kız çocuklarına 25 yaşına kadar destek olacağının kabulünün hatalı olduğunu, destek araç sürücüsünün kaza anında ehliyetsiz olması ve koruyucu ekipman takmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılmasını, avans faizine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, vekalet ücretinin AAÜT tarifesi uyarınca belirlenen tutarın 1/5 i oranında olması gerektiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

...'nin yukarıda belirtilen tarih ve sayılı kararı ile ''...dosyaya sunulu soruşturma evraklarının incelenmesinde trafik kazasının meydana geldiği yerin kara yoluyla bağlantılı yer olduğu, desteğin kaza tarihinde SGK kaydının bulunmadığı, kazanın trafik iş kazası olmadığı, davacının evlenme ihtimalinin bulunmadığı, davacının 25 yaşından küçük kızı için pay ayrılmasının yerinde olduğu, hükmedilen cenaze ve defin giderinin ülke şartları ve gelenekleri dikkate alındığında uygun olduğu, kaza tarihi itibariyle desteğin kusurunun tazminat miktarına etkisinin olmadığından müterafik kusur indirimi yapılmasına yönelik itirazın yerine olmadığı,

aracın ticari tescilli olması nedeniyle avans faizine hükmedilmesinin yerinde olduğu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'na aykırı yönetmeliğin uygulanması mümkün olmadığından hükmedilen vekalet ücretine yönelik itirazın da yerinde olmadığı'' gerekçesiyle davalı vekilinin itiraz başvurusunun reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

...'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; ... kararına karşı yaptığı itiraz başvurusuna konu ettiği ve resen dikkate alınacak nedenlerle ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kaza tarihinde geçerli karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası (...) poliçesi bulunmayan desteğin sürücüsü olduğu aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze ve defin gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52, 53 üncü maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40-2020/40 sayılı kararı.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, ehliyetsiz sürücünün aracına binen yolcu açısından sürücünün ehliyetsiz olduğunu bilerek araca binmesi ve kazanın meydana gelmesinde ehliyetinin olmamasının ana etken olması halinin müterafik kusur olması, desteğin araç sürücü olması ve kullandığı aracın traktör olması nedeniyle koruyucu ekipman takmayı gerektirmemesi karşısında müterafik kusur indirimi yapılmamasının yerinde olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İtiraz Hakem Heyetince aracın ticari tescilli olduğu gerekçesiyle avans faizine hükmedilmiş ise de, araç özet bilgilerinde kullanım amacının hususi, kullanım şeklinin zirai olduğu belirtildiğinden yasal faize hükmedilmesi gerekirken avans faizine hükmedilmesi doğru olmamıştır. Ne var ki, belirlenen bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, kararın 6100 sayılı HMK'nın 370.maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

3. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir.

Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca ... kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile ... kararının 1. bendinde yer alan ''avans faizi'' ibaresi yerine ''yasal faiz'' ibaresinin, 3. bendinde yer alan "13.622,56 TL" ibaresinin çıkartılarak yerine "2.724,51 TL" ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davalıya iadesine,