Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/6125 K.2025/10226

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. 24.08.2017 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu davalı nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile sigortalı kamyonetin karıştığı tek taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı,

50,00 TL bakıcı gideri tazminatı ve 50,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 300,00 TL tazminatın sigorta teminat limitleri aşılmamak kaydıyla temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talep artırım dilekçesiyle talebini 237.717,01 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL zorunlu tedavi ve bakıcı gideri olmak üzere toplam 237.917,01 TL'ye yükseltmiş, ıslah dilekçesiyle talebini 330.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 28.688,16 TL geçici iş göremezlik tazminatı,

27.876,25 TL tedavi ve bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 386.564,41 TL'ye yükseltmiş, İlk Derece Mahkemesinin 27.05.2021 tarihli celsesinde davacı vekili, ıslah dilekçesinde talep ettikleri 27.876,25 TL tedavi ve bakıcı giderinin, 8.876,25 TL'sinin bakıcı gideri, 19.000,00 TL'nin ise tedavi giderine ilişkin olduğunu beyan etmiştir.

II. CEVAP

Dava dilekçesi, davalıya usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.02.2019 tarihli ve 2018/233 E., 2019/89 K. sayılı ilk kararı ile kaza tespit tutanağına göre davalıya sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, dosya kapsamında alınan ...

Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından hazırlanan 10.08.2018 tarihli rapora göre davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin % 34 oranında olduğu, 02.10.2018 tarihli aktüer bilirkişi raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre tazminatın usulünce hesaplandığı, kaza tarihi itibariyle geçerli olan genel şartlara göre davalı ... şirketinin geçici iş göremezlik zararı, tedavi ve bakıcı giderlerinden sorumlu olmadığı,

bu nedenle davacının söz konusu tazminat taleplerine yönelik davasının reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 237.717,01 TL sürekli iş göremezlik tazminatının, poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere, temerrüt tarihi olan 14.12.2017'den itibaren işlemiş ve işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine, davacının geçici iş göremezlik tazminatı, tedavi ve bakım giderlerine yönelik taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 21.02.2019 tarihli ve 2018/233 E., 2019/89 K. sayılı ilk kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine.

Bölge Adliye Mahkemesinin 26.12.2019 tarihli ve 2019/916 E., 2019/1329 K. sayılı ilk kararı ile geçici iş görmezlik tazminatı, bakıcı gideri ve faturasız tedavi giderlerinin sigorta teminatı kapsamında olması nedeniyle davacı vekilinin buna ilişkin istinaf talebinin kabulüne karar vermek gerektiği, mahkemece bu hususlara ilişkin taraf delilleri toplanıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken anılan kalemlere ilişkin taleplerin reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin kararının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a/6 hükmü uyarınca kaldırılmasına,

dosyanın kararda gösterilen biçimde değerlendirme ve işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

V. İLK DERECE MAHKEMESİNİN İKİNCİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargılama sırasında Anayasa Mahkemesi'nin 09.10.2020 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2019/40 Karar sayılı kararına göre Karayolları Trafik Kanunu'nun zorunlu trafik sigortasına ilişkin 90 ve 92 nci maddelerinde yer alan,

"Trafik Sigortası Genel Şartları" ifadelerinin iptal edilmesi ve böylelikle genel şartların birçok hükmünün uygulanamaz hale gelmesi ve iptal kararlarının usuli kazanılmış hakkın istisnasını teşkil etmesi nedeniyle davacının kaza sebebiyle uğradığı bedensel zararın Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre belirlenmesi için yeniden maluliyet raporu alınmasına karar verildiği, bu kapsamda alınan ...

Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından hazırlanan 15.01.2021 tarihli rapora göre davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin % 49 oranında, geçici iş göremezlik süresinin 18 ay, bakıcı süresinin 6 ay olduğu, davacının belgelendirilemeyen tedavi giderinin 19.000,00 TL olabileceğinin tespit edildiği, Anayasa Mahkemesi iptal kararı gereği yeniden alınan maluliyet raporu esas alınarak PMF 1931 Yaşam Tablosuna göre davacının uğradığı zararın hesaplanması için aktüer bilirkişi raporu alınmasına karar verildiği,

dosya kapsamında alınan 10.03.2021 tarihli aktüer bilirkişi raporunda PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre 901.849,65 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 28.688,16 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 8.876,25 TL bakıcı gideri tazminatı, 19.000,00 TL tedavi gideri zararının hesaplandığı, kaza tarihinde sakatlanma ve tedavi teminat limitinin ayrı ayrı olmak üzere 330.000,00'er TL olduğu gerekçesiyle davacının maddi tazminat davasının kabulü ile,

330.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 28.688,16 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 8.876,25 TL bakıcı gideri, 19.000,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 386.564,41 TL maddi tazminatın davalı ... şirketinin sorumluluğu kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla, temerrüt tarihi olan 14.12.2017 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

VI. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

VII. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; usuli kazanılmış hak ve taleple bağlılık ilkesi gereği sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden ilk karardan daha yüksek bir tazminata hükmedilemeyeceğini, hükme esas alınan maluliyet raporunun hatalı yönetmeliğe göre hazırlandığını, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, davacının maluliyeti ile kaza arasındaki illiyet bağının incelenmediğini, hükme esas alınan maluliyet raporunda belirlenen geçici iş göremezlik süresi ve 19.000,00 TL tutarındaki tedavi giderinin hatalı olduğunu,

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararında tedavi gideri tutarına ilişkin bir bozma sebebi olmadığı için kesinleşmiş hükümler hakkında yeni alınan maliyet raporundaki 19.000,00 TL tutarındaki tedavi giderine hükmedilmesinin doğru olmadığını, davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesinin ilk kararına karşı yalnızca geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri ve tedavi gideri yönünden istinaf yoluna başvurulduğunu, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından % 39 maluliyet oranı esas alınarak verilen kararın yalnızca geçici iş göremezlik, geçici bakıcı gideri ve tedavi giderine ilişkin taleplerin reddedilmesi sebebi ile bozulduğunu,

bu nedenle davacının % 39 oranında malul kaldığı ve bu maluliyet oranı esas alınarak hesaplanan 237.717,01 TL tutarındaki sürekli iş göremezlik tazminatının kesinleştiğini, İlk Derece Mahkemesinin, Bölge Adliye Mahkemesinin bozma sebepleri ile bağlı olduğunu, İlk Derece Mahkemesince yeniden maluliyet raporu alınması ve alınan bu raporda % 49 oranında maluliyetin belirlenmesinin hatalı olduğunu, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapılması gerekirken, PMF 1931 Yaşam Tablosu ve % 0 teknik faize göre hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu,

hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda davacının kaza tarihindeki yaşına göre bakiye ömrünün belirlenmesinin doğru olmadığını, davacının rapor tarihindeki yaşına göre bakiye ömrünün tespit edilmesi gerektiğini, aktüer bilirkişi raporunda 2018 yılı verilerinin kullanıldığını, 2019 yılı verilerine göre hesaplama yapılması gerektiğini, davacının askerlik hizmetini yaptığı dönem için tazminat hesaplanmasının hatalı olduğunu, davacının kaza tarihinde 18 yaşından küçük olduğunu, gelir getirici bir işte çalışmadığını, bu nedenle davacının geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini,

geçici iş göremezlik süresi boyunca sürekli iş göremezlik tazminatının mükerrer olarak hesaplandığını, hükme esas alınan maluliyet raporunda belirlenen geçici iş göremezlik süresi, geçici bakıcı süresi ile tedavi masraflarına ilişkin tespitlerin hatalı olduğunu, davalının geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri tazminatı ve tedavi giderinden poliçe teminatı kapsamında sorumlu olmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacı yolcunun uğradığı sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve tedavi gideri talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; dosya kapsamında alınan ...

Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından hazırlanan 10.08.2018 tarihli rapora göre davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin % 34 oranında olduğu, taraflarca anılan rapora itiraz edilmediği, % 34 oranına göre hesaplanan sürekli iş göremezlik tazminatına hükmedilmesi gerektiği, Bölge Adliye Mahkemesinin 26.12.2019 tarihli ve 2019/916 E., 2019/1329 K. sayılı ilk kararında sonra alınan ...

Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından hazırlanan 15.01.2021 tarihli ve % 49 oranlı raporun kaza tarihinde yürürlükte olmayan yönetmelik hükümlerine göre hazırlandığı anlaşılmakla bu raporun hükme esas alınamayacağı, davalının bakıcı gideri tazminatı ve tedavi giderinden poliçe teminatı kapsamında sorumlu olduğunun anlaşılmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Dosya kapsamından, İlk Derece Mahkemesinin 21.02.2019 tarihli ve 2018/233 E., 2019/89 K. sayılı ilk kararında, davanın kısmen kabulü ile 237.717,01 TL sürekli iş göremezlik tazminatının faiziyle birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine, davacının geçici iş göremezlik tazminatı, tedavi ve bakım giderlerine yönelik taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve faturasız tedavi giderine ilişkin talebin reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle istinaf kanun yoluna başvurulduğu,

davacı vekilinin sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin istinaf itirazında bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesi sonucu Bölge Adliye Mahkemesinin 26.12.2019 tarihli ve 2019/916 E., 2019/1329 K. sayılı ilk kararı ile; geçici iş görmezlik tazminatı, bakıcı gideri ve faturasız tedavi giderinin sigorta teminatı kapsamında olduğu, anılan kalemlere ilişkin taleplerin reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

dosyanın kararda gösterilen biçimde değerlendirme ve işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, İlk Derece Mahkemesince yeniden yapılan yargılama sonucunda alınan maluliyet raporu ile ek aktüer bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulü ile, 330.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 28.688,16 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 8.876,25 TL bakıcı gideri, 19.000,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 386.564,41 TL tazminatın faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verildiği,

karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, verilen kararın davalı vekili tarafından temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Şu durumda, İlk Derece Mahkemesinin 21.02.2019 tarihli ve 2018/233 E., 2019/89 K. sayılı ilk kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunda sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin itiraz bulunmadığı, buna göre İlk Derece Mahkemesince verilen ilk kararda hüküm altına alınan 237.717,01 TL tutarındaki sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğunun anlaşılmasına göre, Bölge Adliye Mahkemesinin 26.12.2019 tarihli kararından sonra İlk Derece Mahkemesince davacı lehine 237.717,01 TL’den daha fazla miktarda sürekli iş göremezlik tazminatına hükmedilmiş olması doğru görülmemiştir. Kararın bu nedenle bozulması gerektirmiştir.

3.Dosya kapsamından, ...

Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından hazırlanan 10.08.2018 tarihli raporda davacının kazadaki yaralanması nedeniyle bakıcı süresinin 4 ay olduğu, belgelendirilemeyen tedavi giderinin 8.000,00 TL olabileceğinin kayıtlı olduğu, İlk Derece Mahkemesinin 21.02.2019 tarihli ve 2018/233 E., 2019/89 K. sayılı ilk kararında kaza tarihi itibariyle geçerli olan Genel Şartlara göre davalı ... şirketinin geçici iş göremezlik zararı, tedavi ve bakıcı giderlerinden sorumlu olmadığı gerekçesiyle davacının geçici iş göremezlik tazminatı, tedavi ve bakım giderlerine yönelik taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verildiği,

karara karşı davacı vekili tarafından geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve faturasız tedavi giderlerine ilişkin talebin reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle istinaf kanun yoluna başvurulduğu, davacı vekilinin anılan 10.08.2018 tarihli raporda belirlenen bakıcı süresi ile tedavi giderine ilişkin tespitler yönünden istinaf itirazında bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesi sonucu Bölge Adliye Mahkemesinin 26.12.2019 tarihli ve 2019/916 E., 2019/1329 K. sayılı ilk kararı ile; geçici iş görmezlik tazminatı, bakıcı gideri ve faturasız tedavi giderlerinin sigorta teminatı kapsamında olduğu,

anılan kalemlere ilişkin taleplerin reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın kararda gösterilen biçimde değerlendirme ve işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, akabinde İlk Derece Mahkemesince, Anayasa Mahkemesi'nin 09.10.2020 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2019/40 Karar sayılı kararı gerekçe gösterilerek yeniden maluliyet raporu alınmasına karar verildiği, bu kapsamda alınan ...

Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından hazırlanan 15.01.2021 tarihli raporda davacının kazadaki yaralanması nedeniyle bakıcı süresinin 6 ay olduğu, belgelendirilemeyen tedavi giderinin 19.000,00 TL olabileceğinin tespit edildiği, İlk Derece Mahkemesince anılan 15.01.2021 tarihli rapor benimsenerek davacı lehine 6 ay süresince hesaplanan 8.876,25 TL bakıcı gideri ile 19.000,00 TL tedavi giderine hükmedildiği, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği,

verilen kararın davalı vekili tarafından temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Şu durumda, İlk Derece Mahkemesinin 21.02.2019 tarihli ve 2018/233 E., 2019/89 K. sayılı ilk kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunda ...

Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından hazırlanan 10.08.2018 tarihli raporda tespit edilen bakıcı süresi ile belgelendirilemeyen tedavi giderine ilişkin istinaf itirazında bulunulmaması sebebiyle, anılan 10.08.2018 tarihli raporda belirlenen 4 aylık bakıcı süresi ile 8.000,00 TL tutarındaki belgelendirilemeyen tedavi gideri yönünden davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğunun anlaşılmasına göre,

Bölge Adliye Mahkemesinin 26.12.2019 tarihli kararından sonra İlk Derece Mahkemesince davacı lehine 4 aydan daha fazla süre kapsamında hesaplanan bakıcı gideri ile 8.000,00 TL’den daha fazla miktarda tedavi giderine hükmedilmiş olması doğru görülmemiştir. Kararın bu nedenle de bozulması gerektirmiştir.

4.Sorumluluğu doğuran olayın, zarar görenin vücut bütünlüğünü ihlal etmesi hali 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesinde özel olarak hükme bağlanmıştır. Bu hüküm gereğince, vücut bütünlüğünün ihlali halinde mağdurun malvarlığında meydana gelmesi muhtemel olan azalmanın ve dolayısıyla maddi zararın türleri; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar şeklinde düzenlenmiştir.

Kaza tarihinde 18 yaşından küçük olan davacının, gelir getirici bir işte çalışmadığı, dolayısıyla geçici iş göremezlik süresince mahrum kaldığı herhangi bir kazancının bulunmadığı, buna göre davacının geçici iş göremezlik zararının da doğmadığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında alınan aktüer bilirkişi raporunda kaza tarihinde 18 yaşından küçük olan ve gelir getirici bir işte çalıştığı tespit edilemeyen davacı için geçici iş göremezlik tazminatı hesaplanmıştır.

Şu durumda, İlk Derece Mahkemesi tarafından söz konusu rapor benimsenerek davacı lehine geçici iş göremezlik tazminatını da kapsar şekilde hüküm kurulması isabetli olmamıştır. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VIII. KARAR