Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/6722 K.2024/1315

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulü ile yeniden karar verilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 04.06.2019 tarihinde davalı ... şirketine trafik sigortalı aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucunda sigortalı araçta yolcu olan davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 4.000,00 TL sürekli iş göremezlik ve 500,00 TL geçici iş göremezlik, 500,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 5.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek temmerrüt faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş; 05.08.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini toplam 81.167,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; tahkim başvurusu öncesi yaptıkları ödeme ile sorumluluklarının kalmadığını, kusur oranında sorumlu olduklarını, sunulu maluliyet raporunun tek taraflı olup karar vermeye elverişli olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvurunun kabulü ile 81.167,00 TL maddi tazminatın 01.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile Ray Sigorta A.Ş.'den tahsili ile başvuru sahibine ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; sigorta şirketinin yaptığı ödeme ile yasa ve poliçe gereği tüm sorumluluğunu yerine getirdiğini, başkaca yükümlülüğün kalmadığını, tazminat hesaplamasında Genel Şartlar ile belirlenen TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faizin esas alınması gerektiğini, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri taleplerinin sigorta şirketinin sorumluluğunda olmadığını, ayrıca kaza tarihinden önce gelir getirici işte çalışmayan başvuru sahibinin geçici iş göremezlik tazminatına hak kazanamayacağını, bakıcı giderinin belgelendirilemediği takdirde net asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiğini,

başvuru sahibi lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre 1/5 oranında vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken tam vekâlet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Sigorta şirketinin zararın %82,95'ini ödediği anlaşılmakla, ödeme yetersizliğinin %17,05 olduğunun görüldüğü, bu oran dikkate alındığında yapılan ödemenin açıkça yetersiz ve fahiş olmadığı kanaatine varıldığı, bu nedenlerle sigorta şirketi ile başvuru sahibi arasında imzalanan ibranamenin iptali şartlarının somut uyuşmazlıkta oluşmadığı ve sigorta şirketinin başvuru sahibine karşı olan sorumluluğunun bittiğinin kabulünün gerektiği" gerekçesiyle itirazın kabulü ile itiraza konu kararın kaldırılmasına yeniden karar verilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından alınan aktüer raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif ranta göre ödeme tarihi verilerine göre yapılan hesap ile ortaya çıkan tutar ile ödeme karşılaştırıldığında ödemenin yetersiz olduğu belirtilerek davanın kabul edildiğini, İtiraz Hakem Heyeti tarafından aldırılan ek rapor ile TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faize göre hesap yapıldığını, ödeme verilerine göre yapılan hesaba göre çıkan tutar ile ödenen arasında fahiş fark olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiğini,

TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faiz göre yapılan hesapta bile ödeme verilerine göre yapılan hesapta çıkan tutar yetersizken davanın reddine karar verilmesinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 111 inci maddesine aykırı olduğunu, anılan kanundaki yetersiz ve fahiş kavramının irdelenmesi gerektiğini, İtiraz Hakem Heyetine göre yetersiz bulunmayan kavramın kendilerine göre tam tersi olduğunu, İtiraz Hakem Heyetince Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümezliğini iddia edildiğini, oysa iptal sonuçlarından hakları haleldar olan herkesin yararlanacağını belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 111 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 111 inci maddesi uyarınca, tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten itibaren 2 yıl içinde iptal edilebilirler. Kanun’un bu hükmünden yararlanmak için ibra belgesinin iptalinin açıkça ve ayrıca istenmesine gerek olmayıp, dava sırasında bu husus ileri sürülebileceği gibi, yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine ilişkin bir irade açıklaması da yeterlidir. Kanun'da belirtilen 2 yıllık süre, hak düşürücü süre olup mahkemece re'sen dikkate alınması gerekir.

Somut olayda; davadan önce olay nedeniyle davalı ... tarafından davacı tarafa toplam 121.850,00 TL ödeme yapılmış, taraflar arasında 02.07.2020 tarihli ibraname imzalanmıştır. Eldeki davanın 09.04.2021 tarihinde açılmış olmasına göre, 2918 sayılı KTK'nın 111 inci maddesinde öngörülen 2 yıllık hak düşürücü sürenin geçirilmediği görülmektedir.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından alınan aktüer raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif ranta göre ödeme tarihi verilerine göre yapılan hesap ile ortaya çıkan tutar ile ödeme karşılaştırıldığında ödemenin yetersiz olduğu gerekçesi rapor tarihi verilerine göre hesaplanan tutardan ödemenin güncellenmiş halinin tenzili ile dava kabul edilmiş.

İtiraz Hakem Heyeti tarafından ise aldırılan ek rapor ile TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faize göre hesap yapılmış, ödeme verilerine göre yapılan hesaba göre çıkan tutar ile ödenen arasında fahiş fark olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Öncelikle, tazminat, ödeme tarihindeki verilere göre TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant esas alınmak suretiyle hesaplanmalı, ödenmesi gereken miktarla ödenen miktar arasında 2918 sayılı KTK'nın 111 inci maddesinde belirtildiği şekilde fahiş bir fark olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Şayet ödenmesi gereken maluliyet tazminatı ile ödenmiş olan miktar arasında fahiş fark olduğu saptanırsa da, davacı tarafından daha önce verilen ibranamenin makbuz hükmünde olduğu kabul edilerek, davaya konu kaza nedeniyle oluşan zararın hesaplanacak tazminat tutarından davalı tarafından yapılan ödemenin güncellenerek düşülmesi sonucunda oluşacak duruma göre davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.

İtiraz Hakem Heyetince ödenmesi gereken miktarla ödenen miktar arasında 2918 sayılı KTK'nın 111 inci maddesinde belirtildiği şekilde fahiş bir fark olup olmadığının ödeme tarihindeki verilere göre hesaplattırılması yerindedir.

Ne var ki, ödeme tarihindeki verilere göre hesap yapılırken TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant esas alınması gerekirken TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faize göre yapılan hesaplama ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,