Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/7497 K.2023/5278

Taraflar arasında tasarrufun iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkeme kararı, davacı vekili ve davalı Sinem Pastacılık Gıda Turizm Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davalı Sinem Pastacılık Gıda Turizm Tücaret ve Sanayi Ltd. Şti. vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Belli edilen gün ve saatte davacı (temlik alan) vekili Avukat...... geldi. Davalı Sinem Pastacılık Gıda Turizm Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. Adına gelen olmadı. Davacı vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 11.04.2023 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı borçlu ... hakkındaki başlatılan takibin sonuçsuz kaldığını, dava konusu taşınmazı 04.01.2013 tarihinde davalı Sinem Pastacılık Gıda Turizm Tücaret Ve Sanayi Ltd. Şti. Sattığını, sonra da davalı banka lehine ipotek tesis edildiğini belirterek, bu tasarrufların iptaline karar verilmesine talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri , davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 02.03.2016 tarihli ve 2014/458 Esas, 2016/191 Karar sayılı kararıyla; borçlunun başka taşınmazları olduğu ve satışların muvazaalı olduğunun ispatlanmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (kapatılan) 17.Hukuk Dairesi 10.11.2020 tarih 2019/4132 Esas, 2020/6798 sayılı Kararı ile "..Somut olayda, mahkemece İİK’nun 277 ve devamı maddelerine dayalı olarak açılan tasarrufun iptali davası, tefrikle mahkemenin 2014/458 Esasına kaydedilmiştir. Borçlu adresinde yapılan hacze ilişkin 29.12.2015 ve 31.01.2019 tarihli haciz tutanaklarının İİK’nun 105. madde kapsamında aciz belgesi niteliğinde olduğu, borçlu taşınmazlarının borcu karşılamaya yeterli olmadığı, emsal aynı mahkemenin 2014/457 Esas 2016/585 Karar sayılı ilamı ile de sabit olduğundan, mahkeminin davalının başka gayrimenkulleri olması nedini ile davanın reddine karar vermesi hatalı olmuştur.

Öte yandan, adil yargılanma hakkı Anayasamızın 36/1. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenmiştir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin bazı kararları ile Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuruya ilişkin bazı kararlarında gerekçeli karar hakkının adil yargılanma hakkının somut görünümlerinden olduğu belirtilmiştir. Anayasa'nın 141/3. maddesine göre bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır.

Adil yargılanma hakkının sağlanması kapsamında kararların gerekçeli olmasıyla ilgili kamu düzenine ilişkin hükümlere 6100 sayılı HMK'da da yer verilmiştir.

HMK 297. maddeye göre hükümde tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri yer almalı ve sonuç kısmında da taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.

HMK'nın 298/2. maddede ise gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz hükmü mevcuttur.

HGK'nın 24.02.2010 tarihli 2010/1-86 Esas ve 2010-108 sayılı kararında da belirtildiği üzere.

"Yasa'nın aradığı anlamda oluşturulacak kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar; kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak; kısaca, maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir.

Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtay’ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur."

Mahkemece, dava İİK’nun 277 ve devamı maddelerine dayalı olarak açılmasına rağmen, gerekçede, bu davanın diğer madde koşulları tartışılmadan, muvazaa olgusunun ispatlanmadığı şeklinde yetersiz ve soyut bir beyanla davanın reddine karar verilmesi de isabetli görülmemiştir. Bu nedenlerle, İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Davalı üçüncü kişi Sinem Pastacılık Ltd. Şti’nin borçlu ile aynı alanda faaliyette bulunduğu, dava konusu adreste 10.10.2009 tarihinden itibaren faaliyette bulunduğu hususları da birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi " gerekçesi ile bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ,

"...tarafların kabulü olduğu üzere davalılar gıda sektöründe çalışmakta, davalılardan biri tahıl ürünleri kullanırken diğeri bunları satmak yoluyla faaliyet gösterdikleri, taşınmazın önceki malikleri...ile davalı borçlu ... ile davalı Sinem LŞ yetkililerinin tasarruf öncesine dayanan tanışıklıklarının olduğu, bayi yoluyla kiracı-kiralayan ilişkisi olduğu, davalı Sinem LŞnin hayatın olağan akışına aykırı olarak satış sözleşmesi yaptıktan sonra ileri tarihli ve bedel arttırımı yoluyla yeniden sözleşme yapıldığı iddiasında bulunduğu nazara alındığında taşınmazı satın alan davalının;

borçlunun alacaklılarından mal kaçırmak ya da alacaklılarını ızrar kastı ile hareket ettiğini bilme imkanı olan kişilerden olduğunu ortaya koyması sebebiyle tasarrufun iptali gerekeceği açıktır." gerekçesi ile davalı borçlu ile üçüncü kişi arasındaki satış şeklindeki tasarrufun iptaline, davalı banka yönünden sıfat yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Sinem Pastacılık Gıda Turizm Ticaret Ve Sanayi Ltd. Şti. Vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde, davalı bankanın sehven davalı kaldığını, dosyanın tefriki sırasında banka yönünden talepte bulunulmadığından, lehine vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirterek bu yanlışlığın düzeltilmesini talep etmiştir.

2. Davalı Sinem Pastacılık Gıda Turizm Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde, müvekkili şirketin 20.10.2009 tarihinde pastacılık işletmesini demirbaşları ile birlikte işletme hakkını dava dışı ...'dan satın aldığını, işletmenin bulunduğu taşınmazı ...'ın 18.11.2009 tarihinde ...'a onunda 16.11.2011 tarihinde borçlu ...'e o da 04.01.2013 tarihinde müvekkiline devrettiğini, satın alınken kredi kullandığını, 2009'dan beri aynı yerde faaliyette olduğunu, borçlunun arpa, yulaf gibi ürün satışları ile iştigal ettiğini, borçlu ile müvekkilinin başka tanışıklığı olmadığını, satışta kiracı olması nedeni ile önceliği ona verdiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulünün hatalı olduğundan, mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İİK'nın 277 ve devamı maddelerine dayalı olarak açılan tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

2.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali hükümleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, önceki malik ...'ın 2013 yılında borçlunun dava konusu taşınmazı dahil diğer taşınmazları da borçlunun vekili olarak sattığı, borçlunun aynı zamanda üçüncü kişi şirketle aynı alanda faaliyette olan ... Un Tarım..Gıda Ltd. Şti. sahibi olduğu anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekili ve davalı Sinem Pastacılık Gıda Turizm Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

8.400,00 TL vekalet ücretinin davalı Sinem Pastacılık Gıda Turizm Tücaret ve Sanayi Ltd. Şti.'den alınarak duruşmada vekille temsil olunan davacıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacı ve davalıya yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,