Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/757 K.2024/6436

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. 12.10.2015 tarihinde davalı ...

İdaresine ait olan ve davalı ...’ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı kamyonun, davacının eşi ...’in sürücüsü olduğu, davacının yolcu olarak bulunduğu ...plakalı araç ile karıştığı çift taraflı trafik kazasında müvekkilinin yaralandığını, eşinin ise hayatını kaybettiğini, kazaya neden olan kamyonun Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi ile diğer davalı .... tarafından sigortalandığını, kazada kamyon sürücüsünün kusurlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 100,00 TL geçici iş göremezlik,

100,00 TL sürekli iş göremezlik ve 100,00 TL bakıcı giderinin kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, 18.10.2019 tarihli dilekçesi ile geçici iş göremezlik tazminat alacaklarını 22.633,92 TL, sürekli iş göremezlik tazminat alacaklarını 179.805,15 TL, bakıcı gideri alacaklarını ise 2.547,00 TL olarak yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olmaması nedeni ile tazminat sorumluluklarının bulunmadığını, dava tarihinden önce tazminat ödemesi için başvuruda bulunulmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; uyuşmazlığın idari yargıda çözümlenmesi gerektiğini, davaya konu kazaya karışan kamyonun davalı adına kayıtlı olmasına rağmen 13.05.2015 tarihinde imzalanan sözleşme gereğince dava dışı ... İnş Tic. San. Limited Şirketine kiralandığını, davalı idarenin işleten sıfatının bulunmadığnı ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.02.2020 tarihli ve 2016/610 E., 2020/123 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin bu kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 05.11.2020 tarihli ve 2020/839-1435 sayılı kararı ile; karara esas alınan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmediği,

tazminat hesaplamasının kaza tarihi itibariyle geçerli olan TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapılması gerekirken PMF Hayat Tablosuna göre yapıldığı ve davalı ... vekilinin ileri sürdüğü sebepler kapsamında yapılan inceleme sonucunda, davalı tarafça cevap dilekçesinde kazaya neden olan kamyonun 13.05.2015 tarihinde imzalanan sözleşme gereğince dava dışı ... İnş Tic. San.

Limited Şirketi'ne kiralandığı, davalı idarenin işleten sıfatının bulunmadığının ileri sürüldüğü, mahkemece kaza tarihi itibariyle davalının işleten sıfatının bulunup bulunmadığının gerekçeli kararda tartışılmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf taleplerinin ayrı ayrı kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin kararının ortadan kaldırılmasına ve açıklandığı şekilde işlem yapılmak üzere dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kaldırma kararı sonrası yapılan yargılamada yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile; ... Yol ve Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünün ... plakalı aracı ihbar olunan ... Limited Şirketi'ne hizmet alım sözleşmesiyle beş ay süreyle kiraladığı, kaza tarihini kapsayan hizmet sözleşmesi ve teknik şartname hükümlerine göre işin periyodik denetimi, çalışma programı ve yakıtı davalı ... İdaresine ait olduğundan davalı ...'nin işletenlik sıfatının devam ettiği ve zarardan müteselsilen sorumlu bulunduğunun kabulü ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı ... vekili ile davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ilk kararın istinafı üzerine 05.11.2020 tarihinde kararın kaldırılmasına ve eksik hususların tamamlanması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verildiği ve toplanması gereken deliller kararda belirtildiği halde mahkemece kararın yanlış değelendirilerek kiralama yoluyla hizmet alımına ilişkin ihale evrakı ve kira sözleşmesi getirtilip aynı yönde karar verildiği, bu açıdan Daire kararında belirtilen eksik hususların tamamlanmadığı,

ancak davalı ... ile dava dışı şirket arasında yapılan ihaleden kaynaklı kira sözleşmesinin ve bu sözleşmeden kaynaklı sorumluluk düzenlemesinin sözleşmenin beş aylık olduğu ve davalı ... İdaresinin araç üzerindeki fiili hakimiyetinin böylece işleten sıfatının kalkmadığı, sözleşmedeki sorumluluk düzenlemesinin İl Özel İdaresi ile ...

İnşaat arasındaki iç ilişkide değerlendirilebileceği, geçici iş göremezlik bakıcı gideri zararından SGK'nın sorumlu olmadığı, bu açıdan İl Özel İdaresi'nin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığından esastan reddine,

davacının istinaf başvurusunun kabulü ile kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre maluliyet raporu alınması ve Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı ve Karayolları Trafik Kanunu'nun 90 ve 92. maddelerinde yapılan değişiklik göz önüne alınarak TRH 2010 Yaşam Tablosu dikkate alınarak konusunda uzman aktüerya bilirkişisinden rapor alındıktan sonra oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere mahkemece verilen kararın kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; kira sözleşmesi nedeniyle sorumluluklarının kalmadığını ve faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık, trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) "Duruşma yapılmadan verilecek kararlar" başlıklı 353/1-a maddesinde altı bent halinde davanın esası incelenmeksizin kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkeme ya da yargı çevresi içindeki başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesi düzenlenmiş, 353/1-b maddesinde ise davanın esası ile ilgili olarak verilecek kararlar üç bent halinde sayılmıştır.

Görüldüğü üzere HMK 353. maddesinde Bölge Adliye Mahkemelerinin usule ve esasa ilişkin vereceği kararlar ayrı ayrı düzenlenmiştir. Bunun sonucu olarak Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararında HMK'nın 353/1-a maddesi kapsamında usule ilişkin bir hukuka aykırılık ya da eksiklik tespit edilmesi halinde yalnızca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile dosyanın mahalline gönderilmesine karar verilebilecektir.

Bunun dışında Bölge Adliye Mahkemesinin ayrıca kararı esas yönünden incelemesi mümkün değildir.

Somut olayda İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekili ve davalı ... vekilli tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf talebi kabul edilerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmeliğe uygun maluliyet raporu ve sonrasında hesap raporu alınması için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, davalı ... vekilinin istinaf talebinin ise esastan reddine karar verilmiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere Bölge Adliye Mahkemesince HMK 353/1-a maddesi kapsamında usule ilişkin bir hukuka aykırılık belirlenerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılıp dosyanın mahalline gönderilmesine karar verildikten sonra kararın ayrıca esas yönünden incelenmesi mümkün değildir.

Bu nedenlerle; Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf talebi yönünden yapılan incelemede bu talep kabul edilip, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak eksik hususların ikmali için dosyanın mahalline gönderilmesine karar verildiği halde, ayrıca davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun da incelenip esastan reddine karar verilmesi doğru olmamış ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR