Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/8045 K.2023/4663

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara taraf vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin itirazının reddine, davalı vekilinin itirazının kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (ZMSS) poliçesi ile sigortalı olan araç ile davacının yolcu olarak bulunduğu araç arasında 28.07.2019 tarihinde meydana gelen çift taraflı trafik kazası sonucunda müvekkilinin yaralandığını ve malul kaldığını belirterek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 107 nci maddesi uyarınca geçici ve sürekli iş göremezlik nedeniyle 10.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; yargılama sırasında bedel arttırım dilekçesi ile geçici iş göremezlik talebini 11.230.75 TL, sürekli iş göremezlik talebini ise 161.623,09 TL olmak üzere toplam 172.853,84 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

HMK'nın 107 nci maddesi uyarınca huzurdaki davanın belirsiz alacak davası şeklinde ikame edilmesinin açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosyaya sunulan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmediğini, tarafların kusur durumunun tespit edilmesi gerektiğini, davacıya Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından dava konusu kaza nedeniyle herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerektiğini,

davacının kaza sırasında emniyet kemerinin takılı olup olmadığının araştırılarak takılı olmadığının tespiti halinde müterafik kusur nedeniyle indirim yapılması gerektiğini ve mevzuata göre şirket aleyhine karar verilmesi halinde vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen tutarın 1/5'i olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; meydana gelen trafik kazasında davacı tarafından sunulan maluliyet raporunda davacının % 13 oranında sürekli iş göremez olduğunun bildirildiği, yargılama sırasında alınan kusur raporunda davalıya sigortalı araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğunun tespit edildiği ve davacının zararının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant formülü ile belirlendiği gerekçesiyle başvurunun kabulüne, 172.853,84 TL tazminatın 22.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

1. Davacı vekili itiraz dilekçesinde; tazminat tutarının güncel asgari ücret üzerinden belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek karara itiraz etmiştir.

2. Davalı vekili itiraz dilekçesinde; dosyaya sunulan ve hükme esas alınan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmediğini, tazminat hesaplanmasında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1.8 teknik faiz yöntemi esas alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, müterafik kusur nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, 5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 253 üncü maddesi uyarınca uzlaşma olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatının teminat dışı olduğunu ve davacı yararına fazla vekalet ücretine hükmedildiğini ileri sürerek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvuranın dosya muhteviyatındaki bilgileri doğrultusunda ve ev hanımı olduğu dikkate alınarak sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatının hesaplamış olduğu ve söz konusu hesaplamaların mevzuata ve bilimsel metotlara uygun olarak hazırlandığı, 2022 yılı için belirlenen asgari ücretin 01.01.2022 tarihinde yürürlüğe girecek olup bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, bu nedenle davacı vekilinin bu yöndeki itirazlarının yerinde olmadığı,

davacı tarafından sunulan maluliyet raporunun olay tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe uygun şekilde kaza ile illiyeti tespit edilerek düzenlendiği, aktüer bilirkişi raporunun dosya içeriğine uygun, ayrıntılı ve gerekçeli olduğu, geçici iş göremezlik tazminatı talebinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) kapsamındaki trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerine ilişkin tedavi giderlerinden olmadığı,

bu nedenle ZMSS poliçesi gereği davalının sorumluluğunun devam ettiği, davacının kaza sırasında koruyucu tertibatlar yönünden önlem alıp almadığına ilişkin davalı tarafından herhangi bir delil sunulmadığı, kaza tespit tutanağında koruyucu tertibatlar yönünden belirsiz kodunun işaretlendiği, bu haliyle davacının zararın artmasına yol açan bir davranışı dosya içeriğinden anlaşılamadığından davalının bu yöndeki itirazının kabul edilmediği, dosyada tarafların uzlaştıkları yönünde herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı,

sigorta şirketi tarafından bu yönde bir delil sunulmadığı ve başvuru sahibi lehine Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesi, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17/2 nci maddesi uyarınca tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu vekalet ücretinin altında kalmamak ve kabul/ret miktarını aşmamak üzere hesaplanan vekalet ücretinin 1/5 oranında vekalet ücretine karar verilmesi gerektiği gerekçeleriyle davalının vekalet ücretine ilişkin itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiş,

diğer itirazlarının ise reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itiraz başvurusuna konu ettiği nedenlerle, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 49, 51, 52 ve 54 üncü maddeleri, KTK'nın 85, 87, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, dosyada yer alan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik esas alınarak hazırlanmış olmasına, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarihli kararı gereğince davacının zararının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre belirlenmiş olmasının yerinde olmasına, geçici iş göremezlik tazminatından davalının sorumlu olmasına, dosya arasında tarafların uzlaştığına dair herhangi bir bilgi ve belge olmamasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur TBK'nın 52 nci maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir.

Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde TBK'nın 52 nci maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Dosyadaki belge ve bilgilerden, davacının yolcu olduğu araç ile karıştığı kazada, sol brakial pleksusu hasarına bağlı oluşan sol omuz hareket kısıtlılığı oluşacak şekilde yaralanması dikkate alındığında kaza sırasında emniyet kemeri takmadan seyahat ettiği anlaşılmaktadır. Şu halde İtiraz Hakem Heyetince, davacının emniyet kemeri takmadan yolculuk ettiği dikkate alınarak yerleşik içtihatlarımıza göre yukarıdaki yasal düzenleme kapsamında davalı lehine %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi doğru değildir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 30.03.2023 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur TBK'nın 52 nci maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir.

Somut olayda davacı, araçta yolcu olarak bulunmaktadır. Kaza tespit tutanağına göre davacının emniyet kemeri takıp takmadığı belirsiz olup gerçekleşen yaralanmanın niteliği de yaralanmanın emniyet kemeri takılmamasından kaynaklandığını açıkça göstermeyip kararın onanması gerektiğini düşündüğümden sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum.