Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/806 K.2023/10574

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen haksız fiilden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 26.08.2014 günü davalı ...'un sevk ve idaresindeki diğer davalı ... tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası yapılan hususi araçla, davacının yolcu olarak bulunduğu, dava dışı ...'nın sevk ve idaresindeki motorsikletin ön kısmına çarpması neticesinde davacının yaralandığını, davalı ...'un asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davacıda sürekli iş gücü kaybı meydana geldiğini belirterek 1.000,00 TL maddi tazminatın davalı ... yönünden olay tarihinden sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren işletilecek ticari temerrüt faizi ile birlikte, 15.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. şirketi vekili cevap dilekçesinde; sorumluluklarının poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, sürücü ile davacının kusur oranları ile meslekte kazanç kaybı raporlarının Adli Tıp Kurumu'ndan (ATK) alınması gerektiğini, davadan önce kendilerine başvurulmadığı için temerrüdün dava açılmakla oluştuğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalının kazanın oluşumunda kusursuz olduğunu, kusurun tamamen sürücü ...'da olduğunu, sorumluluğun davalının işlettiği aracın trafik sigortasına ait olacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.02.2016 tarihli ve 2014/881 Esas, 2016/43 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 02.10.2019 tarihli 2017/98 Esas, 2019/8845 Karar sayılı ilamı ile; "1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre; davalı ...Ş.'nin tüm temyiz itirazların reddi ile davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davacı vekili tarafından katılma yoluyla yapılan temyiz başvurusunda mahkemenin tazminat tutarında hatır taşıması indirimi yapılması hususu temyiz edilmiştir.

Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 51 inci maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır.

Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve tazminattan indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir.

Somut olayda, davalı ... vekili cevap dilekçesinde hatır taşıması savunmasında bulunmakta ise de, davacı taraf ile davacının içinde bulunduğu motorbisiklet sürücüsünün kardeş oldukları anlaşılmakta olup yakın akrabalar arasında taşımanın menfaat karşılığında yapılması beklenemez.

Davacı ile dava dışı ...'nın sevk ve idaresindeki ... Plaka sayılı motorsikletin sürücü arasındaki bu taşımada adı geçenlerin kardeş olmaları sebebiyle hatır taşıması bulunmamasına rağmen aksi düşünce ile %10 oranında hatır indirimi yapılarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiş; bu kez davalı ... vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenmiştir.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 05.02.2021 tarihli ve 2019/6407 Esas, 2021/840 Karar sayılı ilamıyla; davalı ... vekilinin karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; maddi tazminata ilişkin davanın kabulü ile 87.142,72 TL maddi tazminatın, davalı ... şirketinin sorumluluğu poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere, sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 04.11.2014 tarihinden, davalı ... yönünden olay tarihi olan 26.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bozma ilamı öncesinde mahkemenin 2014/881 Esas, 2016/43 Karar sayılı ilamında.

"10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 26.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine," dair hüküm kurulduğu, hükmün davalı ... tarafından temyiz edilmediği ve kesinleşmiş olduğu, anılan hususa ilişkin yeniden hüküm tesisine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olduğunu, davacının sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplanmasında asgari ücretin 1,5 katı gelir elde ettiği kabulünün hatalı olduğunu, davacının koruyucu ekipman kullanmaması nedeni ile müterafik kusurlu olduğunu, geçici iş göremezlik tazminatının poliçe teminatının kapsamında olmadığını, hesaplamalarda TRH 2010 Yaşam Tablosu ile %1,8 teknik faiz yönteminin kullanılması gerektiğini, usuli kazanılmış haklarının bozma sonrasında verilen karar ile ihlal edildiğini belirterek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalının sürücüsü olduğu aracın davacının yolcusu olduğu motosiklet ile çarpışması sonucu yaralanıp malul kalan davacının sürekli iş göremezlik tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ıncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ...Ş. vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ...Ş. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...Ş.'ye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,