Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/8073 K.2025/15061

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı ... Turizm ve Yönetim Hizmetleri Ticaret A.Ş. vekili ve fer'i müdahil ... vekili tarafından temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davalı ... Turizm ve Yönetim Hizmetleri Ticaret A.Ş vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 04.11.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davacı vekilli Avukat .. ... . geldi. Davalı ... Turizm ve Yönetim Hizmetleri Ticaret A.Ş. adına gelen olmadı. Davacı vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 04.11.2025 tarihinde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl ve birleşen dava dilekçesinde. 04.07.2012 tarihinde ..'da meydana gelen kuvvetli yağış ve sel neticesinde müvekkili .. Sigorta A.Ş tarafından İşyerim .. Sigorta Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan .. Spor Ürünleri San. ve Tic. A.Ş.'nin .. ilçesindeki ..

Alışveriş Merkezindeki mağazasında büyük hasar meydana geldiğini, işyerinin bulunduğu lokasyonun dereyatağı üzerinde kurulduğunu, AVM içinden ıslah edilmiş derenin aktığını, derenin bir kısmının üzerinin kapatılmış, bir kısmının ise açıkta olduğunu, derenin çıkışının kanallarla denize uzatıldığını, ... AVM içinden geçen ..

Deresi'nin 03-04 Temmuz 2012 tarihinde meydana gelen aşırı sağanak yağışlar neticesinde debisinin arttığını, dere üzerinde bulunan bentlerin yetersiz olması nedeniyle taşan suların dere yatağı ve çevresinde bulunan cüruflarla birlikte AVM'nin bulunduğu lokasyona aktığını, yatağın AVM tarafından ıslah edilmiş olmasına rağmen taşmalara karşı yetersiz önlem alınması nedeniyle tüm su çamur ve cürufun AVM sahasına dağıldığını, işyerinin ciddi hasara uğradığını,

ekspertiz raporuyla belirlenen 180.050,64 TL zararın sigortalıya ödendiğini belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 180.050,64 TL'nin ödeme tarihi olan 10.08.2012 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi gerektiğini, husumete ilişkin itirazları bulunduğunu, Samsun 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2012/58 D. İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda davalı şirkete izafete edilmiş herhangi bir kusur bulunmadığını, ... AVM içerisinden geçen .. Deresi ile ilgili ... Bölge Müdürlüğünün görüşleri ile Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı ...

Genel Müdürlüğü'nün onayının alındığını, davalının işletmecisi olduğu ... AVM'ye yasal mevzuata uygun inşaat ruhsatı verildiğini, ruhsata ve projelere uygun inşaat yapıldığından yapı kullanma izin belgesi verildiğini, keza ..

Valiliği'nin yazısında sel ve verdiği zararlarla ilgili Valilik tarafından tespitlerin yapıldığını, sel ve zararlardan kurumların sorumlu olduğunu, alışveriş merkezinin inşaatının gerçekleştirilmesinin felaketin oluşmasında herhangi bir etkisinin olmadığını belirterek davanın davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş. vekili birleşen dava cevap dilekçesinde; davaya konu olayda inşaatın proje ve inşaat ruhsatına uygun inşa edildiğini, kendilerine atfedilebilir bir kusur bulunmadığını, olay günü çok yoğun bir yağış olduğunu, bu durumun önceden öngörülebilir olmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 17.06.2015 tarihli ve 2014/65 esas, 2015/567 karar sayılı kararıyla, asıl ve birleşen davanın kabulü ile 180.050,64 TL 'nin ödeme tarihi olan 10.08.2012 tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde asıl dosya davalısı ... Turizm ve Yön. Hiz. Tic. A.Ş. vekili ve fer'i müdahil ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 23.12.2019 tarihli ve 2018/6214 Esas, 2019/12313 Karar sayılı ilamıyla; davacı tarafın aynı zarar için, zararın meydana geldiği yapıyı inşa eden davalı ...

İnşaat A.Ş'ye yapım izni veren, yapıyı yeterince denetlemeyen ve hizmet kusuru olduğu iddia edilen idareler (eldeki davada fer'i müdahil olan) aleyhine de idari yargıda dava açtığı, idareler aleyhine açılan dava hakkında idari yargıda verilen kabul kararının bozulduğu, idari yargıda verilen bozma kararında, yapıya ilişkin yapım izni ile kullanım belgesini veren idarelerin zarardan sorumlu olup olmadıkları ve zarar ile idarelerin eylemi arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığına ilişkin araştırmanın yetersiz bulunduğu,

sigortalı işyerinin bulunduğu ana yapıyı inşa eden işleten davalıların, idareler tarafından verilen izin ve onaylara bağlı olarak yapıyı inşa ettiği ve işlettiği dikkate alındığında; idareler yönünden yapılacak illiyet bağına ilişkin araştırmanın, eldeki davanın davalılarının durumunu da etkileyeceği gözetilip, idari yargıda süren davanın sonuçlanmasının beklenmesi, orada yapılacak tespitler ve verilecek karar dikkate alınmak suretiyle, davalıların hukuki durumlarının takdir edilmesi ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisinin doğru olmadığı, kabule göre de;

davacı tarafın aynı alacak için hem idari yargıda hem de adli yargıda eldeki davayı açıp alacak talebinde bulunduğu, iki ayrı yargı kolunda açılan davalar sonunda alınacak kararlar ile aynı alacağın iki kez tahsili ihtimalinin bulunduğu dikkate alınmak suretiyle, idari yargıda verilen hükümle tahsilde tekerrür oluşturmayacak biçimde tazminatın hüküm altına alınmayışının da isabetsiz olduğu gerekçesiyle bozulmuş, davalı ... Tur. Yön. Hizm. Tic.

A.Ş. vekili ve fer'i müdahil ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin tarih ve sayısı yukarıda yazılı kararıyla; bozma ilamındaki gerekçelerle, asıl ve birleşen davanın kabulü ile 180.050,64 TL'nin ödeme tarihinden (10.08.2012) itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalılar ... Turizm ve Yönetim Hizm. Tic. A.Ş. ile ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Asıl dosya davalısı ... Turizm ve Yön. Hiz. Tic.

A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; sigortacının sigorta sözleşmesi uyarınca teminat altına alınmamış bir rizikoya ilişkin olarak sigortalısına ödeme yapmış olması durumunda sigortacının kanuni halefiyetinden söz edilemeyeceğini, benzer uyuşmazlıkta idari dava neticesinde sigorta şirketinin olay tarihi itibariyle işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı bulunmayan bir işyeri hakkında poliçe düzenlemiş olması sebebiyle ağır kusurlu olduğu ve bu ağır kusurun idarelerin kusurlu eylemleri ile zarar arasındaki illiyeti kestiği gerekçesi ile davanın reddedildiğini ve kesinleştiğini, bozma ilamının gereğinin yerine getirilmediğini,

Yargıtay'ın kanuni halefiyet koşullarının gerçekleşmemesi halinde alacağın temliki hükümlerine göre karar verilmesi gerektiği yönündeki içtihadının uygulanabilmesi için öncelikle TBK'nın 183 vd. maddelerinde öngörülen şartların gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti gerektiğini, aksi kanaat oluşursa da müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil ... vekili temyiz dilekçesinde; olayda davalı idareye atfedilebilir bir kusur bulunmadığını, illiyet bağının olmadığını, davaya konu olayın afet boyutunda olduğunu, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını, ruhsatı olmayan işyerine sigorta yapılmasının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; işyeri sigorta poliçesi gereği sigortalısına ödeme yapan davacının ödediği bedelin, zarardan sorumlu olduğu iddia edilen davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Asıl dosya davalısı ... Turizm ve Yönetim Hizmetleri Ticaret A.Ş. vekili ve fer'i müdahil ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan kararın ONANMASINA, 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Turizm ve Yönetim Hizmetleri Ticaret A.Ş.'den alınarak duruşmada vekille temsil olunan davacıya verilmesine,