Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/8838 K.2022/16612

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili; davalı şirketin trafik sigortacısı olduğu, davacıların murisi ...ın ise yolcu olarak bulunduğu aracın karıştığı kazada ...ın vefat ettiğini, müteveffanın seramik ve fayans ustası olup aylık 3.000,00 TL gelir elde ettiğini, kazancının tamamını annesi ... ve öğrenci olan kardeşi Hüseyin'e destek olmak üzere kullandığını, vefatı ile ailenin bu destekten yoksun kaldığını belirterek belirsiz alacak davası olarak açtığı dava için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile herbir müvekkili yönünden 50,00 TL olmak üzere toplam 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiş, bedel artırım dilekçesi ile maddi tazminat talebini davacı anne ... için 95.582,94 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili; kaza yapan aracın davalı müvekkili nezdinde trafik sigortası olduğunu, desteklik olgusunun ispatı gerektiğini, sorumluluğunun poliçe limiti dahilinde sigortalının kusuru oranı olduğunu, kusur oranının belirlenmesini, davacı yolcu için taşımanın hatır taşıması olup olmadığının değerlendirilmesi ile davacıların SGK'dan ödeme alıp almadıklarının tespit edilmesini, müteveffanın geliri konusunda SGK kayıtlarının esas alınmasını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacı ... yönünden davanın reddine, davacı ... yönünden davanın kabulüne (95.582,94 TL) karar verilmiş, kararın davacılar vekili ve davalı vekili tarafından temyizi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 17.09.2019 tarih 2016/14831 – 2019/8121 sayılı ilamıyla hükme esas alınan aktüer raporunun davalı tarafa usule uygun tebliği gerektiğinden bahisle hükmün bozulmasına, davalı vekilinin sair temyiz itirazları ile davacılar vekilinin temyiz itirazlarının sonra incelenmesine karar verilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde davacı ... yönünden davanın reddine, davacı ... yönünden davanın kısmen kabulü ile; 39.484,33 TL tazminatın 17.08.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

TBK'nun 53/3. maddesi gereği, ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde, onların bu zararını da tazmin etmek lazım gelir. Yasa metninden de anlaşılacağı gibi destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır.

Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Yoksun kalınan gerçek destek miktarının tespit edilebilmesi için öncelikle desteğin sağlığında elde ettiği net gelirin doğru saptanması icap eder. Destekten yoksunluk zararının hesabında müteveffanın gelirinin belirlenmesi tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmaktadır.

Desteğin kaza tarihi itibariyle mesleği ve geliri tespit edilmelidir. Kişinin herhangi bir işi yoksa, desteğin geliri asgari ücret kabul edilerek, raporun hazırlandığı tarihteki net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılacaktır. Eğer desteğin gelirinin asgari ücret üzerinde olduğu, bir başka anlatımla herhangi bir işyerinde çalıştığı ya da bir meslek icra ettiği ve asgari ücret üzerinde bir gelir elde edildiği iddia ediliyorsa bunun ispat edilmesi gerekir.

Davacılar desteğin asgari ücret üzerinde bir gelir elde ettiğini iddia etmiş ise SGK'dan trafik kazasının olduğu tarihteki desteğin ücret ve gelirlerini gösterir tüm belgeler getirtilmelidir.

Kişi belirli bir iş yerine bağlı olmaksızın belirli bir meslek icra eden kişilerden ise S.G.K kayıtları olup olmadığı da araştırılarak ekonomik ve sosyal durumu ile ilgili zabıta araştırması yanında o meslek odasından o mesleği icra edenlerin kaza tarihi itibarı ile ortalama ücretleri sorulmalı; emsal gelir araştırması yapılmalı, ilgili meslek odaları ve meslek kuruluşlarından aylık kazancının ne kadar olacağı yönünde araştırma yapılarak bu araştırmaların sonuçları dahilinde gerçek gelirin net biçimde saptanmasından sonra tazminat hesabı konusunda rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

Somut olayda; desteğin geliri yönünden yapılan araştırmada Sosyal İş Sendikasından gelen cevabi yazıya göre. Türkiye genelinde faaliyet gösteren emsal özellik ve büyüklükteki seramik ve fayans ustasının kaza tarihi itibariye net gelirinin aylık 1.800,00 TL (asgari ücretin 2.67 katı) olduğu belirtilmiş, SGK kayıtlarına göre de asgari ücretin 1.01 katı üzerinden sigortalı olarak çalıştığı tespit edilmiştir.

Bozma öncesi hükme esas alınan hesap raporunda gelirin sendika yazısı doğrultusunda asgari ücretin 2.67 katı olduğunun kabulü ile 95.582,94 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmış, bozma sonrası hükme esas alınan ek hesap raporunda ayrıca SGK kayıtlarına göre asgari ücretin 1.01 katı olduğunun kabulü halinde 39.484,33 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmış olup bu hesap hükme esas alınmıştır.

Oysa ki; desteğin seramik ve fayans ustası olmasına göre, SGK kayıtlarının üzerinde sendikadan gelen cevabi yazı doğrultusunda ortalama aylık gelirinin 1.800,00 TL olduğunun kabulü ile kök ve ek raporda hesaplanan 95.582,94 TL destekten yoksun kalma tazminatının kabul edilerek davacı ... yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.