Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/8910 K.2024/3799

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetice davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili ve davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine, davacı vekilinin itirazının kabulüne, vekalet ücreti yönünden kararın düzeltilmesine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 04.03.2020 tarihinde, müvekkilinin sevk ve idaresindeki araç ile davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın karıştığı trafik kazasında davacının yaralandığını, davadan önce sigorta şirketince eksik ödeme yapıldığını, bu sebeple belirsiz alacak olarak açtıkları davada fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 15.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Yargılama sırasında dava değerini 69.999,13 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunu kabul etmediklerini, henüz iyileşme sürecinin tamamlanmadığını, davadan önce 63.646,93 TL ödemede bulunduklarını, sorumluluklarının kalmadığını, kusur raporu alınması gerektiğini, faiz talebini kabul etmediklerini, yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu olmadıklarını belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının başvuruda sunduğu maluliyet raporunda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre belirlenen %8 sürekli iş göremezlik oranı ve TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esasına göre belirlenen tazminatın hükme esas alındığı, davalıya sigortalı aracın kazada %100 kusurunun bulunduğu gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulü ile 21.295,53 TL’nin davalıdan alınarak başvurana verilmesine, alacağa 16.04.2021 tarihinden itiberen yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet raporunu kabul etmediklerini, henüz iyileşme sürecinin tamamlanmadığını, davadan önce 63.646,93 TL ödemede bulunduklarını sorumluluklarının kalmadığını, kusur raporu alınması gerektiğini, faiz talebini kabul etmediklerini, ıslah edilen miktara ıslah tarihinden faiz işletilebileceğini belirterek kararın kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan yönetmelik ve içtihatlar kapsamında hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu progresif rant yöntemi kullanılması gerektiğini, bilirkişi raporuna bu yönüyle itiraz ettiklerini ve dava değerini bu yönteme göre yaptıkları hesaplama sonucunda bulunan miktar üzerinden (69.999,13 TL ) artırdıklarını, kararın bu sebeple hatalı olduğunu yine vekalet ücretinin hatalı takdir edildiğini belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından verilen 06.09.2021 -K-2021/124405 sayılı sayılı karara davalı ... vekili tarafından yapılan itirazın reddine, davacı vekilinin itirazının kabulü ile kararın hüküm kısmının davacı lehine vekalet ücretine ilişkin 3 üncü bendindeki “hesaplanan 816,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak” ibaresinin “hesaplanan 4.080,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak” ibaresi ile değiştirilerek icrasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; TRH 2010 Yaşam Tablosu progresif rant yöntemi ile hesaplama yapılması gerektiğini, bu yönteme göre bulunan miktarı ıslah ettiklerini, itirazlarının dikkate alınmadığını, İtiraz Hakem Heyetince hesaplama yöntemine ilişkin olumlu/olumsuz karar verilmediğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazasında sürücü davacının yaralanması nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosunun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ZMSS Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtay'ın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen Progresif Rant Formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan 27.08.2021 tarihli aktüer raporunda; TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre ve % 1,8 teknik faiz uygulanarak tazminat hesabı yapılmıştır.

Davacı vekili tazminatın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre belirlenmesi gerektiğini bu kapsamda dava değerini bu yöntem ile kendi yaptıkları hesaba göre artırdıklarını, bu nedenle hesap raporunun hükme esas alınamayacağını beyanla rapora itiraz etmiştir.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacı vekilinin itirazına itibar edilmemiş, hesap raporu hükme esas kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacı vekili Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı, tazminatın progresif rant yöntemine göre belirlenmesi gerektiği ve vekalet ücretinin de hatalı takdir edildiği gerekçesiyle itiraz etmiştir. İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin vekalet ücretine yönelik itirazı kabul edilerek karar düzeltilmiş, ne var ki hesaplamaya yönelik itirazına ilişkin olumlu/ olumsuz bir değerledirme yapılmamıştır. Bu yönüyle eksik incelemeyle hüküm tesisi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılması yerinde olmakla birlikte %1,8 teknik faiz ve işleyecek devre bakımından “devre başı ödemeli belirli süreli rant” yöntemi kullanılması doğru olmadığından, işleyecek devre bakımından progresif rant formülü kullanılmak suretiyle tazminatın belirlenmesi için bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı biçimde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle; davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın Mahkemeye gönderilmesine,