Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/9290 K.2024/6055

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın vekalet ücreti yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece kararın bozulmasına karar verilmiş, İtiraz Hakem Heyeti tarafından bozma ilamına uyularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda 11.06.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davacı vekili Avukat ... geldi. Davalı tarafından gelen olmadı. Davacı vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 11.06.2024 tarihinde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; yaya olan davacıya davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın 05.10.2014 tarihinde çarpması sonucu davacının yaralandığını, davalı tarafından davacıya bir kısım ödeme yapıldığını ancak yapılan ödemenin davacının zararını karşılamaya yeterli olmadığını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 41.000,00 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; talebini 17.05.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile 150.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı tarafından davacıya ödeme yapılarak davacının tüm zararının karşılandığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, aksi kanaatte olunması halinde ödenen bedelin güncellenerek mahsup edilmesi gerektiğini, davalının temerrüde düşmediğini, bu nedenle faiz talebinin reddi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hakemce alınan aktüer bilirkişi raporunun hüküm tesisine elverişli olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 35.730,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin 22.08.2016 tarihli 2016/İHK-2170 sayılı kararı ile; davacının itirazlarının vekalet ücreti yönünden kabulüne, diğer itirazların reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 25.05.2021 tarihli 2021/3207 Esas ve 2021/1695 karar sayılı kararı ile; " ...1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, hakem heyeti kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava trafik kazası nedeniyle cismani zarardan kaynaklı tazminat talebine ilişkindir. Davacı kaza tarihinde İşletme Fakültesi Turizm İşletmeciliği bölümünde öğrencidir. Mahkemece hükme esas alınan hesap bilirkişi raporunda asgari ücret üzerinden maluliyet tazminatı hesaplaması yapılmış, davacı tarafça hesap raporuna süresi içerisinde itiraz edilmiştir. Davacının üniversite mezunu olması halinde, asgari ücretin üzerinde gelir elde edeceğinin kabulü gerekir.

Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince mezun olacağı/olduğu tarihin ilgili öğrenim kurumundan sorulması; ilgili meslek odaları ve meslek kuruluşlarından mezuniyetinden itibaren ne kadar sürede iş bulabileceği, emsal gelirinin ne kadar olacağı gibi hususların sorulması; bu tespitlerden sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek tazminat hesabının yapılması için, rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle hüküm tesisi doğru görülmemiştir." gerekçeleriyle İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamına uyularak alınan 13.05.2022 tarihli ek hesap raporunun usule uygun olduğu, hükme esas alınması gerektiği, raporda davacının sunduğu belgeler dikkate alınarak emsal ücret araştırması yapıldığı, davacıya davalı tarafından yapılan kısmi ödemenin hesaplanan toplam tazminat miktarından mahsup edildiği,

hesaplamada kök hesap raporunda olduğu gibi PMF-1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin uygulandığı gerekçesiyle, davacının itirazlarının kısmen kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm tesisine, davanın kısmen kabulüne, 64.096,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 20.01.2016 tarihinden işleyen yasal faiz ile davalı sigortacıdan alınarak başvurana verilmesine, fazlaya ilişkin 85.904,00 TL'nin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hesap raporunun hatalı tespitler içerdiğini, hesaplamada 2016 yılının asgari ücretinin esas alınmasının hatalı olduğunu, rapor tarihi olan 2022 yılının asgari ücretinin esas alınması gerektiğini, hesaplama yönteminin PMF-1931 değil, TRH 2010 Yaşam Tablosu olması gerektiğini, davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu, kısmen kabul kararından dolayı davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, avans faizine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın davacı yayaya 05.10.2014 tarihinde çarpması sonucu yaralanıp malul kalan davacının bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Dava, trafik kazası sonucu yaralanmadan kaynaklanan bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

Trafik kazasında cismani zarara uğrayan ve buna dayalı olarak işgücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa'dan alınan 1931 tarihli "PMF" cetvellerine göre saptanmakta ise de. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi'nin çalışmalarıyla "TRH 2010" adı verilen "Ulusal Mortalite Tablosu" hazırlanmıştır.

Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda.

Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve yine bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir.

Ancak davacının başvuru dilekçesindeki talebinin PMF 1931 Yaşam Tablosu'na göre hesaplama yapılması olduğu ve bu hesaplamanın esas alındığı bilirkişi raporuna göre ıslah hakkını kullandığı dikkate alındığında hesaplamada PMF 1931 Yaşam Tablosunun esas alınması bozma nedeni yapılmamıştır.

Davacının hak kazanabileceği sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplanması için alınan ve İtiraz Hakem Heyeti tarafından da karara esas kabul edilen 13.05.2022 tarihli ek aktüer raporunun incelenmesinde, Dairenin bozma ilamı doğrultusunda gelir araştırması yapıldığı,

TÜİK 2014 yılı Kasım itibariyle emsal ücret verisine göre müşteri hizmetlerinde çalışanlar için 2.483,00 TL brüt ücret alacağı, kişisel hizmet veren elemanlarda 1.502,00 TL, Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği ise yılın kaç ayında kaç gün çalışacağı konusunda kesin bilgi verilemeyeceğini, ancak çalışabilirse asgari ücret düzeyinde (1.134,00 TL) ücret alabileceğini belirttiği, bozma ilamı dikkate alınarak üç ayrı emsal ücret araştırması yapıldığı anlaşılmakta ise de, ilk kararı davacının temyiz etmesi üzerine Dairenin gelir konusunda davacının temyiz itirazını kabul ederek bozma kararı verdiği dikkate alındığında,

2014 yılına göre hesaplama yapılması hatalı olup hükme esas alınan 13.05.2022 tarihli ek rapor bu yönüyle yeterli bir rapor değildir.

Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; davacı için, bilinen dönem tazminat hesabı yapılırken karar tarihine en yakın verilerin esas alınması gerektiği gözetilerek hesaplama yapılması gerekirken 2014 yılı verilerinin esas alınması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2. Bozma nedenine ve şekline göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VII. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,