Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/9352 K.2024/5153

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine,İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıya ait 33 AT 258 plakalı araç ile davalı ... nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan .... plakalı araç arasında meydana gelen 06.04.2021 tarihli trafik kazası neticesinde davacıya ait araçta ekspertiz incelemesi sonucu Katma Değer Vergisi (KDV) hariç 61.991,08 TL tutarında hasar oluştuğunun tespit edildiğini,

oluşan hasar bedelinin ödenmesi talebiyle davalı sigortacıya başvurulduğunu ancak davalı tarafından olumlu bir cevap verilmediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.100,00 TL hasar tazminatı ile 324,50 TL ekspertiz ücreti toplamı 5.424,50 TL maddi tazminatın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesiyle talebini fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 72.198,89 TL üzerinden poliçe limiti olan 43.000,00 TL hasar bedeli ve 325,00 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplamda 43.325 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dosya üzerinde yapılan araştırma raporu sonucu dava konusu kazanın kurgu/düzmece olduğunun tespit edilmiş olup bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, mağdur aracın kazadan sonra .....isimli bir şahsa satıldığı,

aracın devrinden sonra da aynı tipte bir kazaya karıştığı ve aynı şekilde hasarlandığını, söz konusu kaza ile mevcut kazadaki sürücülerin aynı olduğunun tespit edildiğini, mevcut kazanın kaza tespit tutanağı incelendiğinde sigortalı araç sahibinin Latis Oto sahibi .....'ın aile eşrafından olduğunu, mağdur aracın da sigortalı tarafın sahibi bulunduğu Latis Oto'da dosya açıldığının anlaşıldığını, mağdur aracın .....'a devrinden sonra 24.05.2021 tarihinde yaptığı trafik kazasında tutulan tutanaktaki yazının Latis Oto'ya ait kazalardaki el yazısı ile aynı olduklarının belirlendiğini,

mağdur aracın yeni sahibi ....ile mağdur aracın eski sahibi davacının sosyal medyadan arkadaş oldukları ve sigortalı araç sahibi, mağdur araç sahibi ile mağdur aracın yeri sahibinin rent a car işi yaptıklarının yine mağdur sürücünün daha önce sigortalı taraf ile kazasının ve akrabalığının bulunduğunu, Baran Baranoğlu ile arkadaş olduğunun tespit edildiğini, söz konusu nedenlerle hasarın teminat dışı olduğunu , davanın kısmi dava koşularını taşımadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ile sınırlı olduğundan kusur belirlemesi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kabulü ile 43.000,00 TL hasar tazminatı ve 325,00 TL ekspertiz ücretinin 04.08.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; dosya üzerinde yapılan araştırma raporu sonucu dava konusu kazanın kurgu/düzmece olduğunun tespit edildiğini, hasarın teminat dışı olduğunu bu nedenle taleplerin reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının kendisinin dışarıdan seçtiği özel bir şirket vasıtasıyla tek taraflı kusur ve hasar tespitinin yapılmasının kabul edilemeyeceğini, uyuşmazlığa konu kaza ile ilgili hasar ihbarı üzerine müvekkili şirketçe de ekspertiz incelemesi başlatılmış olup ekspertiz neticesinde ödeme gerçekleştiğini ayrıca davacı tarafından sunulan ekspertiz raporunun HATMER üzerinden düzenlenmediği,

rapor üzerinde numara bulunmadığı,kayıtlara intikal etmediği görümekle davacı tarafın usulün uygun düzenlenmiş ve ödeme harici kalan bir giderinin bulunmadığının anlaşıldığını, kusur oranının yeniden belirlenmesi gerektiğini , davacı lehine hükmedilmesi gereken vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini ileri sürerek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kaza ile hasarın uyumlu olup olmadığının yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda değerlendirilmiş olup bilirkişi raporunda hasar resimleri ve olay resimleri incelendiğinde aracın arka tamponunda kırmızı boya izi olduğu, çarpan aracın kırmızı olduğu ve ön kısımdaki hasarının görünümü itibariyle ağaç gibi yuvarlak sert bir yere çarptığının anlaşıldığı ayrıca davaya konu kazadan 5 gün önce ... plakalı aracın başka bir kazaya karıştığının tespit edildiği bu kazada ön-arka kısımlarında herhangi bir hasar olmadığının görüldüğü şeklinde tespit yapıldığı,

Tramer kaydında sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu ve şirketler arasında mutabakat olduğunun yazılı bulunduğu ayrıca araçta oluşan hasarın tespiti için alınan bilirkişi raporunda sigortalı araç sürücüsünün %100 kusuruna göre hesaplama yapılmış olup raporun davalıya tebliğ edildiği ancak davalının rapora karşı itiraz etmediği, davalının ödeme yaptığına ilişkin herhangi bir somut delil sunulmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde ;başvuru şartı yerine getirilmediğinden davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından sigortalı araçta meydana gelen hasarın tespiti amacıyla eksper talebinde bulunulmuş olup taleplerinin haksız ve hukuki mesnetten yoksun bir şekilde reddedildiğini, davacı yahut vekilinin Tahkim Komisyonu'na başvurmadan önce müvekkili şirkete aracı göstermeyip bu konudaki yasal yükümlülüğünü yerine getirmediğinden müvekkilinin talep ile ilgili herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını,

dosya üzerinde yapılan araştırma raporu sonucu dava konusu kazanın kurgu/düzmece olduğunun tespit edildiğinden hasarın teminat dışı olduğunu, bu nedenle taleplerin reddine karar verilmesi gerektiğini, yapılan ödeme neticesinde dava konusu hasara ilişkin sorumlulukları kalmadığını, taraflarınca bilirkişi raporlarına karşı yaptıkları itirazlar ve kusur yönünden yapılması gereken hukuki çelişkiler giderilmeden karar verildiğini, davacının kendisinin dışarıdan seçtiği özel bir şirket vasıtasıyla tek taraflı kusur ve hasar tespitinin yapılmasının kabul edilemeyeceğini,

uyuşmazlığa konu kaza ile ilgili hasar ihbarı üzerine müvekkili şirketçe de ekspertiz incelemesi başlatılmış olup ekspertiz neticesinde ödeme gerçekleştiğini ayrıca davacı tarafından sunulan ekspertiz raporunun HATMER üzerinden düzenlenmediği,

rapor üzerinde numara bulunmadığı ,kayıtlara intikal etmediği görümekle başvuran tarafından usulüne uygun düzenlenmiş ve ödeme harici kalan bir giderinin bulunmadığının anlaşıldığını, karara esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu kazaya ilişkin kusur açısından herhangi bir tespitte bulunulmamasına rağmen davalının sigortalısının tam kusurlu olarak kabul edilip bu yönde karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu , davacı lehine hükmedilmesi gereken vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerekirken tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 06.04.2021 tarihli trafik kazası sonucu meydana gelen hasar tazminatı ve ekspertiz ücreti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 uncu maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409 uncu maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı maddenin 2 nci fıkrası hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.

Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.

İlkeler anlatılan şekilde olmakla birlikte, sigortalı, Kasko Sigortası Genel Şartları'nın 1.5. maddesi ve Türk Ticaret Kanunu'nun 1446/2 nci maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde imiş gibi ihbar ederse, ispat yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer.

Somut olayda, taraflarca düzenlenen kaza tespit tutanağında kazanın 06.04.2021 tarihinde davalıya sigortalı aracın önünde seyreden davacıya ait aracın sağa dönüş işareti verip sağa dönmek için hızını azalttığı ancak davalıya sigortalı araç sürücüsünün frene basmasına rağmen duramaması nedeniyle aracın arka kısmına çarpması sonucu davacıya ait araç sürücüsünün hakimiyetini kaybederek aracın ön kısımlarıyla sokağın köşesindeki ağaca çarpması neticesinde meydana geldiği belirtilmiştir. Davalı tarafından sigortaya yapılan başvuruda ve eldeki davada kurgu kaza nedeniyle hasarın teminat kapsamında olmadığı savunulmuştur.

Eldeki davada İtiraz Hakem Heyeti tarafından kaza ile hasarın uyumlu olup olmadığının yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda değerlendirilmiş olduğu belirtilerek hasarın teminat kapsamında olduğu yönünde değerlendirme yapılmış ise de; davalının savunması, araştırma raporu ve dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden davalının bu iddiasına ilişkin yeterli inceleme ve araştırma yapılmadığı, dosya kapsamına göre delillerin İtiraz Hakem Heyeti tarafından toplanması ve değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan maddi ve hukuksal olgulara göre; tüm delillerin adil yargılanma hakkına uygun şekilde toplanmasından sonra hasarın teminat kapsamında olup olmadığının belirlenebilmesi için yargılamanın genel yetkili mahkemeler huzurunda gerçekleştirilmesi gerekmektedir. İtiraz Hakem Heyeti tarafından dosyadan el çekilmesine karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiş ve İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması gerekmiştir.

2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,