Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/9590 K.2023/10364

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların murisi ile davalı arasında hayat sigorta poliçesinin düzenlendiğini, murisin poliçe teminat süresi içinde Suriye'de çıkan çatışmada öldüğünü açıklayıp 25.813,08 TL alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; savaş hareketleri sonucu gerçekleşen ölüm olayının poliçe teminatı kapsamında kalmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.07.2016 tarihli kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 26.09.2019 tarih, 2016/18247 Esas, 2019/8562 Karar sayılı ilamı ile " davaya konu hayat sigorta sözleşmesinde dain-i mürtehin ve lehdar olarak Türkiye İş Bankası şubesi tayin edilmiştir. Dain-i mürtehin olarak sigorta şirketinden tazminat talep etmek hakkı Türkiye İş Bankası A.Ş.’ye ait olup, sigortalı ancak dain-i mürtehinin açık muvafakatini almak suretiyle tazminat istemek hakkına sahiptir. Buna göre davacının sigorta poliçesine dayanarak tazminat talebinde bulunabilmesi için dain-i mürtehinin bu konuda açık muvafakatinin sorulması ve dava tarihi itibari ile bakiye kredi borç miktarının araştırılması, davacının dava açma ehliyetinin tartışılması gerektiği" gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Hayat Sigortası Genel Şartlarının ''Aksi sözleşme ile kararlaştırılmadıkça, sigorta savaş halinde geçerli değildir. Ancak, sigortalı savaş esnasında ve savaş hareketleri dolayısıyla ölürse, ölüm tarihindeki riyazi ihtiyatlar, ödeme tarihine kadar geçecek süreye ait teknik faizleriyle birlikte hak sahiplerine ödenir.'' hükmü uyarınca Metin'in ölüm şeklinin teminat kapsamı dışında kaldığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili; sözleşmenin ilgili maddesinin haksız şart olup olmadığının değerlendirilmediğini, savaş hali değerlendirilirken kendi ülkeleri içindeki savaş haline göre bir değerlendirme yaparak böyle bir şart belirtildiğini, Suriye ülkesinde o dönemde savaş olduğu kabul edilmemekle birlikte, savaş hali ibaresinin ucu açık bir şekilde değerlendirildiğini, insanlar ülkelerindeki bir banka ile sözleşme imzaladıkları zaman, ülke sınırları içerisindeki durumları göz önünde bulundurarak,

ülke sınırları içerisindeki durum ve koşullara göre değerlendirme yapılacağını varsayarak anlaşıp, imza ettiklerini, müteveffanın ülkede huzur ve güven ortamına güvenerek savaş haline dair istisnayı kabul ederek imza ettiğini, bu halde, sözleşmedeki bu istisnanın kendi ülkesi için geçerli olup, başka ülkelerdeki hallerin sözleşmedeki istisnayı geçerli kılacağının kabul edilmeyeceğini belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hayat sigorta sözleşmesine dayalı alacak talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, TTK'nin 1487 nci maddesi, Hayat Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılara yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,