Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/9707 K.2023/473

3-... Bilgisayar İnş. Elk. Elkt. Taah. Day. Tük. Mal. San ve Tic.Ltd. Şti.

HÜKÜM/KARAR : Davanın Kabulü

Taraflar arasında görülen tasarrufun iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... İnş. Nak. Pet. Gıda. Mad. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde davalı ... Bilgisayar Ltd.

Şti. ile ticari ilişki kapsamında alacaklı olduğunu, borçlu aleyhine toplam 16.450,00 TL'nin tahsili amacıyla Malatya 8. İcra Müdürlüğü'nün 2014/10843 sayılı dosyası üzerinden takibe geçildiğini, ancak borçlunun iş yerinde yapılan hacizlere ilişkin tutanakta, borca yeter miktarda hacze değer mal bulunmadığının belirtildiğini, hacizlerden sonra yapılan araştırmalarda borçlu şirketin Malatya 8. İcra Müdürlüğü'nün 2014/10429 sayılı dosyası ile diğer davalı ... 'e borçlandığının tespit edildiğini,bu icra takibinin 26.05.2014 tarihinde yapıldığını, borçlu şirket adına hızlı tebligat çıkarıldığını, tebligatın PTT'den elden alındığını,

hemen akabinde borçlunun icra müdürlüğüne gelerek sürelerden feragat ettiğini ve takibin kesinleştiğini ve davalı borçlunun Malatya Valiliği Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı'nda bulunan alacağına haciz konulduğunu, davalıların danışıklı işlem yaparak diğer alacaklılardan mal kaçırma amacıyla hareket ettiklerini, bu nedenle yapılan icra takibinin muvazaalı olduğunu beyan ederek, davalılar arasındaki tasarrufun, alacaklarına yeter miktarının iptaline kararı verilmesini; talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin ciranta olup davaya konu olayla hiçbir ilgisinin bulunmadığını, ayrıca söz konusu takipte de şahısların farklı olup davanın usul ve yasaya aykırı olarak ciranta olan müvekkili ... aleyhine açıldığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur. 2.Davalı ... Bilgisayar İnş. Elk. Elkt. Taah. Day. Tük. Mal. San ve Tic.Ltd. Şti.; davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 15.10.2015 tarihli ve 2014/1345 Esas, 2015/893 Karar sayılı kararı ile; davalı ... 'in davanın konusunu teşkil eden Malatya 8. İcra Müdürlüğü'nün 2014/10429 Esas sayılı takip dosyasının tarafı olmayıp ... İnş. Nak. Petrol Gıda Maddeleri Tic. Ve Paz. Ltd. Şti.'nin yetkili temsilcisi durumunda olduğu, icra takibinin de bizzat ... tarafından değil, tüzel kişiliği haiz bulunan ... İnş. Nak. Petrol Gıda Maddeleri Tic. Ve Paz. Ltd.

Şti. adına başlatıldığı, dolayısıyla eldeki tasarrufun iptali davasının da şirket temsilcisinin şahsına karşı değil bizzat takibin alacaklısı olan şirket tüzel kişiliğine karşı açılması gerektiği gerekçesiyle davalı ... yönünden taraf ehliyeti dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, davalı borçlu ... Bilgisayar Ltd. Şti. İle ... Ltd. Şti. arasındaki ticari ilişkinin boyutu dikkate alındığında muvazaa iddiasının ispatlanamadığı gerekçesiyle de diğer davalı ...

Bilgisayar Ltd. Şti. yönünden davanın esastan reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 01.06.2020 tarihli ve 2018/5847 Esas, 2020/2974 Karar sayılı ilamı ile; "...İİK.nun 282. maddesi gereğince iptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Davacı vekili; borçlu ... Bilgisayar İnş. Elektrik. Ltd.

Şti. ve dava konusu tasarruf olan muvazaalı olduğu iddia edilen icra takibini yapan alacaklı 3. kişi ... aleyhine husumet yönelterek davalılar arasında yapılan Malatya 8. İcra Müdürlüğü'nün 2014/10429 sayılı icra takibinin alacaklılardan mal kaçırmak maksadıyla yapıldığını belirterek dava konusu bu muvazaalı icra takibinin iptalini, talep etmiştir.

Mahkemece; davalı ... ’in davanın konusunu teşkil eden Malatya 8. İcra Müdürlüğü'nün 2014/10429 sayılı takip dosyasının tarafı olmayıp ... İnş. Nak. Petrol Gıda Maddeleri Tic. Ve Paz. Ltd. Şti.'nin yetkili temsilcisi durumunda olduğu, İcra takibi de bizzat ... tarafından değil, tüzel kişiliği haiz bulunan ... İnş. Nak. Petrol Gıda Maddeleri Tic. ve Paz. Ltd.

Şti. adına başlatıldığı, eldeki tasarrufun iptali davasının da şirket temsilcisinin şahsına karşı değil bizzat takibin alacaklısı olan şirket tüzel kişiliğine karşı açılması gerektiğinden bahisle davalı ... ’in taraf ehliyeti olmadığından husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmişse de varılan sonuç dosya kapsamına uygun değildir. Bu tür davalar İİK.nun 282. maddesi uyarınca borçlu ve borçlu ile hukuki işlemde bulunan kişiler aleyhine açılır.

Zorunlu dava arkadaşı durumunda olan kişilerin tümünün davalı olarak gösterilmemesi halinde eksik gösterilen kişi veya kişilere dava dilekçesinin tebliği ile davaya dahil edilmeleri sağlanmalıdır. Somut olayda borçlu ... Bilgisayar İnş. Elektrik. Ltd. Şti. davalı olarak gösterilmiş ancak borçlu ile işlemde bulunan, yani muvazaalı olduğu iddia edilen icra takibini yapan ... İnş. Nak. Petrol Gıda Mah. Tic. ve Paz. Ltd.

Şti. davaya dahil edilmeksizin davanın husumet yönünden reddine karar verilmiştir. Bu nedenle ... İnş. Nak. Petrol Gıda Mah. Tic. Ve Paz. Ltd. Şti.'ne davanın yöneltilmesi için davacı tarafa süre ve imkan verilmelidir. Bu şekilde taraf teşkili sağlandıktan sonra davanın esasına girilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ile davanın reddine karar verilmiş olması doğru değildir.

Kaldıki iptali istenen icra takibini ... şirket adına yapmıştır.

2-Kabule göre; dosya içerisinde mevcut olan ve muvazaalı olduğu ileri sürülen Malatya 8. İcra Müdürlüğü'nün 2014/10429 sayılı takip dosyasının incelenmesinden takibin 26.05.2014 tarihinde başlatıldığı, alacağın kaynağının ... Bilgisayar Şti tarafından ... İnş. Nak. Ltd. Şti.

Lehine düzenlenmiş 10.04.2014 tanzim 15.05.2014 vade tarihli 900.000,00 TL bedelli ve 15.04.2014 tanzim 17.05.2014 vade tarihli 500.000,00 TL bedelli bonolar olduğu, ödeme emrinin icra takibinin başlatıldığı 26.05.2014 tarihinde hızlı tebligatla iş yerinde daimi çalışana (Metehan ...) tebliğ edildiği, davalı şirket yetkilisi Musa ... tarafından sunulan 26.05.2014 havale tarihli dilekçe ile lehine olan itiraza ve şikayete konu tüm haklarından feragat edildiği, bu nedenle takibin kesinleşmesine muvafakat edildiğinin belirtildiği,

icra müdürlüğünce de bu doğrultuda işlem yapılarak Malatya Valiliği Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı'na yazılan 27.05.2014 tarihli yazı ile, borçlunun doğmuş ve doğacak her türlü istihkak hak ve alacakları üzerine borç tutarı olan 1.528.825,02 TL tutarında haciz konulmasına karar verildiği, mahkemece alınan bilirkişi raporunda; ... şirketinin 31.07.2015 tarihi itibariyle toplam 73.667,70 TL tutarında davalı ... Bilgisayar şirketinden alacaklı olduğu, yine ...

Şti.'nin kanuni temsilcisi ... ’in bir başka şirketi olan ... Ltd. Şti'nin de davalı ... Bilgisayar Şti.'nden 31.12.2014 tarihi itibariyle 826.109,19 TL tutarınca cari alacağının olduğu, buna göre toplam alacağının 899.776,89 TL olmasına rağmen 1.400,00 TL üzerinden takip başlatıldığı anlaşılmaktadır.

Tüm bu maddi ve hukuki olgular birlikte değerlendirildiğinde, davalıların anlaşmalı olarak, mevcut alacaklarından fazla alacak ilişkisi yaratarak ve belirtilen şekilde icra dosyası ile takip yapıldığı anlaşıldığından, davacının davasının kabulüne karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır." gerekçesi ile karar bozularak dosya kararı veren Mahkemeye gönderilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ... şirketinin 31.07.2015 tarihi itibariyle toplam 73.667,70 TL tutarında davalı ... Bilgisayar şirketinden alacaklı olduğu, yine ... Şti.'nin kanuni temsilcisi ... ’in bir başka şirketi olan ... Ltd. Şti'nin de davalı ...

Bilgisayar Şti.'nden 31.12.2014 tarihi itibariyle 826.109,19 TL tutarınca cari alacağının olduğu, buna göre toplam alacağının 899.776,89 TL olmasına rağmen 1.400.000,00 TL üzerinden takip başlatıldığı, davalıların anlaşmalı olarak, mevcut alacaklarından fazla alacak ilişkisi yaratarak ve belirtilen şekilde icra dosyası ile takip yapıldığı gerekçesiyle davalı ...

Bilgisayar ve dahili davalı FKM aleyhine açılan tasarrufun iptali davasının kabulü ile; davalı ve dahili davalı arasındaki Malatya 8.İcra Müdürlüğüne ait 2014/10429 esas sayılı takip dosyasında yapılan hacizlerin davacının alacaklı olduğu, Malatya 8.İcra Müdürlüğüne ait 2014/10843 esas sayılı takip dosyasındaki alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere o dosyada yapılan hacizlere yönelik tasarrufların iptaline, davacı alacaklı ...

İnşaata o dosyadaki haciz konusu olan taşınır taşınmaz mallar ile ilgili icra ve cebir satış yetkisi verilmesine, ... aleyhine açılan davada ise ... 'in FKM inşaatın yetkili olduğu, takip başlatırken kendi adını yazarak davacının açtığı tasarrufun iptali davasında hata yapmasına kendisinin sebep olduğu, davada taraf sıfatı bulunmadığı FKM inşaat yerine kendisinin hataen hasım gösterildiği gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İnş. Nak. Pet. Gıda. Mad. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... İnş. Nak. Pet. Gıda. Mad. Tic. ve Paz. Ltd.

Şti. ve ... vekili temyiz dilekçesinde; tarafların aralarında tanzim ettikleri bonoların, TTK gereğince ticari iş mahiyetinde olduğunu, tarafların tacir olduğu da gözetilerek ticari davalardaki zorunlu arabuluculuk şartı yerine getirilmeksizin açılan davanın, dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, davalı ... 'in ciranta olup dava konusu olayla hiçbir ilgisi bulunmadığını, dava konusu takiplerde şahısların farklı olup usul ve yasaya aykırı olarak müvekkili ... 'e açılmış olan davanın müvekkili yönünden reddi ile lehine vekalet ücretine hükmedilmesini, aciz vesikasının mevcut olmadığını,

davalı FMK Ştinin davaya dahiline yönelik usulüne uygun tebligat yapılmadığını, müvekkili ... Ltd. Şti. yönünden dosya kapsamındaki bilirkişi raporuyla da desteklendiği üzere ... Bilgisayar'dan alacaklı olduğunu, bu nedenle davacı tarafın muvazaa iddialarının yerinde olmadığını belirterek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ... İnş. Nak. Pet. Gıda. Mad. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. ve ... vekilinin aşağıda yer alan paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İİK'nun 282. maddesi gereğince iptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Davacı vekili; davalılar arasında yapılan Malatya 8. İcra Müdürlüğü'nün 2014/10429 sayılı icra takibinin alacaklılardan mal kaçırmak maksadıyla yapıldığını belirterek dava konusu bu muvazaalı icra takibinin iptalini, talep etmiştir.

Mahkemece; davalı ... aleyhine açılan davada ... 'in davalı 3. Kişi FMK inşaatın yetkilisi olduğu, takip başlatırken kendi adını yazarak davacının açtığı tasarrufun iptali davasında hata yapmasına kendisinin sebep olduğu, davada taraf sıfatı bulunmadığı FKM inşaat yerine kendisinin hataen hasım gösterildiği gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmişse de, tasarruf konusu muvazaalı icra takibi davalı 3. Kişi ... İnş. Nak. Pet. Gıda. Mad. Tic. ve Paz. Ltd. Şti.

İle davalı borçlu ... Bilgisayar İnş. Elk. Elkt. Taah. Day. Tük. Mal. San ve Tic.Ltd. Şti. Arasında gerçekleşmiş olup, ... 'in ... İnş. Nak. Pet. Gıda. Mad. Tic. ve Paz. Ltd.

Şti.'nin kanuni temsilcisi olarak tasarruf konusu icra takibini başlattığı, takip talebinde de açıkça şahsi olarak değil şirket tüzel kişiliği adına isminin yazıldığı, böylece hem taraf sıfatının bulunmadığı, hem de davacının açtığı tasarrufun iptali davasında hata yapmasına kendisinin sebep olmadığı anlaşıldığından davalı ... 'e husumet yöneltilemeyeceğinden onun yönünden davanın husumetten reddi ve lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle, davalı ... İnş. Nak. Pet. Gıda. Mad. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. ve ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... İnş. Nak. Pet. Gıda. Mad. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. ve ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ... İnş. Nak. Pet. Gıda. Mad. Tic. ve Paz. Ltd. Şti. ve ... 'e iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,