Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/10029 K.2024/184

Taraflar arasındaki trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairenin 01.05.2008 tarihli ve 2007/9769 Esas, 2008/6127 Karar sayılı ilamıyla hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının düzeltilmesi davacı vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, karar düzeltme şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Mahal mahkemesince dosyanın UYAP'a aktarılmadığı ve UYAP'ta bulunmadığının tespit edildiği, mahkemece dosyanın ihyasına karar verildiği, gerekçeli karar ve yargıtay kararı bulunarak tarandığı ve gölge dosya oluşturulduğu, davacı vekili tarafından Dairemiz onama kararına karşı karar düzeltme isteminde bulunulduğu ancak sürelerin kontrol edilemediği, tüm evraklarının kaybolduğuna dair tutanak düzenlenmek suretiyle incelenmek üzere dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

4473 sayılı Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun’un 4 üncü maddesinde; “Yenileme talepleri işe bakmış olan mahkeme tarafından tetkik olunur. Lüzumuna göre bu vazife Adliye Vekaletince hakim sınıfından ayrılacak kimselerden mahallinde teşkil edilecek bürolara veya mevcut mahkemelerden birine tevdi olunabilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Yerleşik Yargıtay İçtihatları ve Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü genelgeleri uyarınca anılan yasa hükmü, başka nedenlerle kaybolan dosyalarının ihyası hakkında da kıyasen uygulanır.

Bu genelgeye göre öncelikle zayi olduğu ileri sürülen dosyanın ilgili mahkeme veya icra dairelerinin kalem ve arşivinde titizlikle aranması, bulunamadığı takdirde düzenlenecek tutanağın onaylı bir suretinin Bakanlığa gönderilmesi, Bakanlıkça dosyanın yenilenmesine karar verilmesi halinde bu kararın bir an önce mahallinde mutat vasıtalarla neşir ve ilan edilmesinin sağlanması,

dosyanın yenilenmesine ilişkin kararın Bakanlıkça yaptırılacak resmi gazete ilanı ve kıyasen mahallinde yapılacak olan ilandan sonra Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (HUMK) 409 uncu maddesi hükmünün uygulanabileceği dava dosyaları ile icra dosyalarının zayi olması durumunda 4473 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinde belirtilen kişilerin dosyanın ihyası talebi üzerine (taraflarca takip edilemese dahi HUMK 409 uncu maddesi gereğince işlemden kaldırılmayan ve karara çıkmış dava dosyalarının zayi olması durumunda ise; ilgililerin talebi aranmaksızın re'sen);

ziyaa uğrayan dosyaların yenilenmesi için gereken işlemlerin yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Bu durumda mahkemece yukarıda belirtildiği üzere söz konusu dosyanın mahkeme kalem ve arşivinde bulunup bulunmadığı, başka nedenlerle kaybolup kaybolmadığı hususu araştırılıp dosyanın iddia edildiği şekilde zayi olduğunun anlaşılması halinde, yukarıda açıklanan yasal düzenlemede ve genelgede belirtildiği şekilde yapılacak uygulamalardan sonra dosyanın ihyasına karar verilmesi gerekirken, sadece gerekçeli karar ve Yargıtay kararının bulunması suretiyle taranmasına ve gölge dosya tesisi ile yetinilmiş olduğu anlaşılmakla;

1. Dosya ile ilgili ihya prosedürü işletilip işletilmediği,

2. Hangi aşamada olduğu hususlarının tespiti ile,

3.İhya prosedürü işletilmediyse, tamamlanarak, sonrasında dosyanın ikmal edilerek eksiklik giderildikten sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Daire'ye gönderilmesi gerekir.