Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/10486 K.2025/5831

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile sigortaladığı ve davacının yolcu olarak bulunduğu motosikletin sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucunda devrilmesi ile 16.11.2019 tarihinde yaralamalı tek taraflı trafik kazasının meydana geldiğini ve kaza nedeniyle davacının malul kaldığını, davalı tarafa başvuru yapılsa da davalı tarafça ödeme yapılmadığını beyanla belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla şimdilik 30.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı,

2.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 2.000,00 TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 34.000,00 TL temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş ve bedel arttırım dilekçesiyle talebini 340.884,50 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili tarafından cevap dilekçesinde; müvekkilinin sorumluluğunun poliçe limitleri dahilinde ve sigortalı motosiklet sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, davacı tarafça dava öncesinde müvekkiline usulüne uygun başvuru yapılmadığını sunulan maluliyet raporunun usulüne uygun olmadığını, maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu'ndan rapor alınması gerektiğini, müvekkilinin teminat dışı olması nedeniyle bakıcı giderinden ve geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadığını, aksi kanaat halinde hesaplanan bakıcı gideri tazminatından %50 oranında hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini,

TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yönteminin kullanılması suretiyle hesaplama yapılması gerektiğini, hesaplanan tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini müvekkilinin rapor ücretinden sorumlu olmadığını, faize karar verilmesi halinde dava tarihinden itibaren yasal faize karar verilebileceğini, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini beyanla başvurunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kısmen kabulü ile 271.915.96 TL tazminatın 18.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine ve davacı vekil ile temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 41.068,23 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davalı vekil ile temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 197,90 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince ve davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine.

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine göre hazırlanmış olmasına, kusur takdirinin kazanın oluş şekline uygun olmasına göre davalının buna yönelik itirazlarının reddine ve davacı lehine maktu vekalet ücretinin altında kalmamak ve kabul miktarını aşmamak üzere nispi hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine karar verilmesi gerektiğinden buna yönelik itirazın kabulü ile ve yine davacının rapor ücretine ilişkin itirazının kabulü ile rapor ücretinin yargılama giderlerinden sayılmasına ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının 5.5

kısmında yer alan 41.068,23 TL vekalet ücreti ibaresinin kaldırılarak 9.200,00 TL ibaresinin eklenmesi suretiyle düzeltilmesine karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müterafik kusur indirimi yapılmasının hatalı olduğunu, müvekkili lehine nispi ve tam vekalet ücretine hükmolunması gerektiğini belirtmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; gelir tespitinin yanlış belirlendiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun 21.08.2022 tarihli olmasına rağmen bilinen dönemda ücretin tüfe uygulanması suretiyle belirlenmesinin hatalı olduğunu, hükme esas alınan maluliyet raporunun usulüne uygun olmadığını, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yönteminin kullanılması suretiyle hesaplama yapılması gerektiğini müvekkilinin teminat dışı olması nedeniyle bakıcı giderinden ve geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadığını, aksi kanaat halinde hesaplanan bakıcı gideri tazminatından %50 oranında hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini yapılması gerektiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalının ZMSS poliçesi ile sigortaladığı ve davacının yolcu olarak bulunduğu motosikletin sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucunda devrilmesi ile meydana gelen tek taraflı trafik kazası sonucunda davacının yaralanıp malul kalması nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri tazminatı istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine uygun olmasına, tazminat hesabının Yargıtay içtihatlarına uygun olarak progresif rant hesap yönteminin kullanılması suretiyle yapılmasına, davacı lehine maktu vekalet ücretine karar verilmiş olmasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı ve davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacının diğer temyiz itirazlarına gelince;

Türk Borçlar Kanunu’nun 52. maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.

2918 sayılı KTK'nın 78. ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150. maddesi ve eki Cetvel uyarınca; bisiklet, elektrikli bisiklet, motorlu bisiklet ve motosikletlerde sürücülerin koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolcuların ise koruma başlığı (kask) takması zorunludur.

Somut olayda; motosiklette yolcu olarak seyahat edenler için sadece koruma başlığı (kask) takılması 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78. ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150. maddesi ve eki Cetvel uyarınca zorunlu olup, koruyucu tertibat takılması zorunlu kılınmamıştır. Buna göre müterafik kusur indirimi yapılmadan karar verilmesi gerekirken, müterafik kusur indirimi yapılarak sonuca gidilmesi doğru olmamıştır.

3. Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince;

Çalışma gücünün kısmen kaybına ilişkin zarar talebi, kişinin tüm yaşamı boyunca katlanacağı, geleceğe yönelik zararının da giderimi amacını taşıyan bir talep olduğundan, kişinin hak kazanacağı tazminat miktarının doğru belirlenebilmesi bakımından, çalışma gücü kaybına yol açan kaza tarihindeki gerçek ve net gelirinin doğru belirlenmesi önemlidir.

Hesaplama yapılırken, davacının kaza tarihinden hesap tarihine kadarki gelirini gösteren belgelerin temin edilmesi, bu belgeler ile saptanan gelir üzerinden hesap tarihine kadar elde edilebilecek gelirlerin belirlenmesi, belirlenen gelirler üzerinden, işlemiş (bilinen) dönem zarar hesabının yapılması; işleyecek dönem hesabında ise davacının hesap tarihinde bilinen son gelirinin uygulanması hususlarına dikkat edilmelidir.

Hükme esas alınan 21.08.2022 tarihli hesap bilirkişi ek raporu, denetime elverişli olmayıp, İtiraz Hakem Heyetince; davacının bilinen dönem ve bilinmeyen dönem için hesap tarihindeki bilinen en son gelirinin denetime elverişli şekilde tespit ile tespit edilen bu gelire göre bilinen dönem ve bilinmeyen dönem hesabının ayrı ayrı ve dosya içeriğine uygun şekilde yapılıp (davalı yönünden usuli kazanılmış haklar gözetilerek) rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, hatalı hesap içeren bilirkişi raporuna göre yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR