Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/10588 K.2024/1009

vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 21.02.2020

HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü-İtirazın Reddi

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2020/60750

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalanan davacıya ait aracın 30.06.2019 tarihinde park halindeyken çalındığını, davalı ... tarafından zararın karşılanmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.100,00 TL araç bedelinin olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 17.06.2020 tarihli ıslah dilekçesiyle dava değerini 150.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından doğru bildirim yükümlülüğünün ihlal edildiğini, davaya konu talebin teminat kapsamı dışında kaldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davaya konu aracın rayiç bedelinin 150.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, ancak davacı tarafından 15.04.2019 tarihinde 140.000,00 TL bedelle aracın satın alındığı, bu bedel üzerinden davalının sorumluluğunun bulunduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, 140.000,00 TL tazminatın 21.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davaya konu aracın yedek anahtarının çalınması nedeniyle davalının sorumluluğunun bulunmadığını, araç bedelinin hatalı belirlendiğini ve davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu zararın teminat kapsamında olduğu, araç bedeline ilişkin belirlemenin isabetli olduğu, davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin uygun bulunduğu gerekçeleri ile davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının aracı yedek anahtarsız şekilde satın alması nedeniyle davaya konu talebin teminat kapsamı dışında kaldığını, hükmedilen tazminatın fahiş belirlendiğini, davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin ve faiz türünün hatalı olduğunu belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan aracın 30.06.2019 tarihinde çalınması ve davalı ... tarafından zararın karşılanmaması nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409 ve 1446 ıncı maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Dosya kapsamına göre taraflar arasındaki çekişme; davaya konu çalınan aracın anahtarının ne şekilde ele geçirildiği, aracın çalınma şekli ve dolayısıyla zararın teminat kapsamında kalıp kalmadığı noktasında toplanmaktadır.

Mal sigortaları türünden olan kasko sigortası poliçesinin teminat kapsamını belirleyen Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.1inci maddesine göre gerek hareket, gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketle bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile üçüncü kişilerin kötü niyet ve muziplikle yaptıkları hareketler, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bu tür sigortanın teminat kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409 uncu maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı maddenin 2 inci fıkrası hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.

Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.

İlkeler anlatılan şekilde olmakla birlikte sigortalı, Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.1.5 nci maddesi ve Türk Ticaret Kanunu'nun 1446/2 maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde imiş gibi ihbar ederse, ispat yükü yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer.

Somut olayda; davaya konu davacıya ait aracın 29.06.2019 tarihinde park edildiği, ardından 30.06.2019 tarihinde yerinde olmadığının ve çalındığının tespit edildiği, davacı tarafından suç duyurusunda bulunulduğu ve savcılık tarafından soruşturma başlatıldığı, davacı tarafından zararın karşılanması amacıyla kasko sigorta poliçesi teminatı kapsamında davalı şirkete başvuruda bulunulduğu, davalı ... tarafından aracın yedek anahtarının davacıda olmaması nedeniyle davaya konu zararın teminat kapsamı dışında kaldığı savunmasında bulunulduğu, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından davanın kısmen kabulüne karar verildiği,

davalının itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince yedek anahtarla aracın çalındığına ilişkin kanıt bulunmaması nedeniyle davalının itirazının reddedildiği, İtiraz Hakem Heyeti tarafından davalının iddialarına ilişkin yeterli inceleme ve araştırma yapılmadığı ve dosya kapsamına göre delillerin İtiraz Hakem Heyeti tarafından toplanması ile değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgeler dikkate alındığında; başvurucu tarafından iddia edilen olaylara ilişkin toplanması gereken delillerin mahiyeti ve bu delillerin toplanmasının uzun zaman alacağı da gözetilerek yargılamanın genel yetkili mahkemeler huzurunda gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu durumda, İtiraz Hakem Heyeti tarafından dosyadan el çekilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiş ve İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması gerekmiştir. 2. Bozma nedenine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

25.01.2024 tarihinde Üye ...'nin karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

KARŞI OY

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davalı tarafça temyiz yoluna başvurulmuştur.

Davacıya ait davalı ... nezdinde kasko sigorta poliçesiyle teminat altına alınan aracın 30.06.2017 tarihinde park halindeyken çalındığı ve davalı ... tarafından zararın karşılanmadığı belirtilerek tazmini için davacı tarafından hakem heyetine iş bu başvuru yapılmıştır.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesine göre davacının sigorta ettirdiği aracın çalışması nedeniyle bedelinin tazmini için genel mahkemelerde dava açabileceği gibi Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde oluşturulan hakem heyetine başvurabilme hakkı bulunmaktadır. Somut olayda Sigortacılık Kanunu'nun 30/14 f maddesindeki istisnai durumda söz konusu değildir. Davacının adil yargılanma hakkı kapsamında bulunan hakeme başvurma hakkını ortadan kaldıracak şekilde hakem heyeti tarafından dosyadan el çekilmesine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu düşüncesiyle sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.