Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/10704 K.2025/1650

Mahkeme kararı davacılar vekili, davalı ... (EGO Genel Müdürlüğü) ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında, Bölge Adliye Mahkemeleri'nin 26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un geçici ikinci maddesi uyarınca Resmi Gazetede ilan edilecek göreve başlama tarihine kadar, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) temyize ilişkin yürürlükteki hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı, ikinci fıkrasında ise, bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce verilen kararlar hakkında,

kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanun'un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ilâ 454 üncü madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı, bu kararlara ilişkin dosyaların Bölge Adliye Mahkemelerine gönderilemeyeceği düzenlenmiştir.

Eldeki dava ilk olarak 02.08.2013 tarihinde Ankara 27. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılmış olup mahkemesince verilen 12.12.2013 tarihli ve 2013/543 Esas, 2013/210 sayılı görevsizlik kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiş ve Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 25.03.2014 tarihli, 2014/5001 Esas ve 2014/4361 Karar sayılı ilamı ile onanmış İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda 19.06.2018 tarihinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bu haliyle Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce İlk Derece Mahkemesince karar verilmiş olmakla dosyada, esas hakkında verilecek kararlara karşı kesinleşinceye kadar başvurulacak kanun yolu istinaf değil, temyizdir. İlk Derece Mahkemesince; davanın kısmen kabulüne dair verilen kararda, yasa yolu temyiz olarak gösterilmesi gerekirken hatalı şekilde istinaf olarak gösterilmiş olmasının Bölge Adliye Mahkemesince inceleme yapılması yetkisi vermeyeceği açıktır.

Buna göre, istinaf başvurusu üzerine verilen Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin 01.07.2021 tarihli ve 2019/368 Esas, 2021/1305 sayılı kararının yok hükmünde olduğu anlaşılmakla ortadan kaldırılmasına, davacı vekilinin, davalı ... ve davalı ... (Ego Genel Müdürlüğü) vekillerinin istinaf başvurusu temyiz başvurusu olarak kabul edilip; anılan kararın temyiz incelemesine geçilmiştir.

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ...’ın sevk ve idaresindeki, davalı EGO Genel Müdürlüğünün işleteni olduğu ve davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı olan otobüsün, yaya geçidinden karşıya geçmekte olan, müvekkilleri ... ve ...’in kızları, ...’nın kardeşi olan ...’e çarparak ölümüne neden olduğu,

vefat eden Safiye’nin kaza tarihinde Gazi Üniveritesi Hukuk Fakültesi 3. sınıf öğrencisi olduğunu, müvekkillerinin ölenin desteğinden mahrum kaldığını ve ayrıca manevi ızdırap çektiklerini belirterek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak müvekkilleri ..., ... ve ... için ayrı ayrı 1.000,00’er TL destekten yoksun kalma nedeniyle maddi tazminatın, sigorta limiti içerisinde kalması halinde davalı ... şirketinden, sigorta limiti aşan kısım olması halinde ise limiti aşan kısım yönünden davalılar ... ve EGO Genel Müdürlüğünden dava tarihinden itibaren yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline,

müvekkili ... ve ... için ayrı ayrı 100.000,00'er TL, müvekkili ... için 70.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile davalılar ... ve Ego Genel Müdürlüğünden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davacılar vekili ıslah dilekçesinde; bilirkişi tarafından talep edilebilecek destek zararının ... için 19.312,18 TL, ... için 16.819,27 TL olarak tespit edildiğini, dava değerini ıslah ederek ... için 19.312,18 TL, ... için 16.819,27 TL olarak talep ettiklerini belirtmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde tüm kusurun vefat edende olduğunu, müvekkilinin nizami şekilde ilerlediği sırada, ölenin trafik ışığını ve yolu kontrol etmeden, yola fırlayarak girmesi ile kazanın meydana geldiğini, bu durumun kaza tespit tutanağı, kamera ve takograf kayıtları ile sabit olduğunu,bu nedenle müvekkilinden tazminat talebinin haksız olduğunu, müvekkilinin birkaç saniyelik ve anlık zamanda alabileceği hiçbir tedbir olmadığını, takograf kaydına göre hızının 13 km/s olduğunu, olayda müvekkiline isnat edilebilecek kusur olmadığını, davanın dayanaksız olduğunu,

ayrıca talep edilen maddi tazminat açısından da davanın haksız olduğunu, davacıların ölenin destek olduğunu kanıtlaması gerektiğini, kusur durumunu kabul etmemekle beraber manevi tazminatın da fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı Ego Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; davanın haksız olduğunu, kazanın meydana gelmesinde ölenin tam kusurlu olduğunu, müvekkiline ait araç sürücüsünün ise kusurunun bulunmadığının kaza tespit tutanağı ile tespit edildiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini, ayrıca kusuru ve davayı kabul etmemekle beraber, davacıların talep ettiği tazminat miktarlarının çok yüksek olduğunu, meydana gelen kazanın kasıtlı bir suç olmadığını, manevi tazminatın belirlenmesinde araç sürücüsünün sosyal ekonomik durumunun nazara alınması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kaza yapan aracın müvekkili tarafından ZMSS ile sigortalı olduğunu, sorumluluklarının sigorta limiti, kusur ve zarar ile sınırlı olduğunu, kazanın meydana gelmesinde müvekkili tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Ankara 27. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 12.12.2013 tarihli, 2013/543 Esas ve 2013/210 Karar sayılı kararıyla; davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemelerine ait olduğu gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.

IV.YARGITAY KARARI VE SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Onama Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 25.03.2014 tarihli, 2014/5001 Esas ve 2014/4361 Karar sayılı ilamı ile; mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle kararın onanmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Yargıtay Kararına Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, maddi tazminat talepleri hakkında; davacı ... tarafından açılan davanın reddine, diğer davacılar tarafından açılan davaların kısmen kabulüne, 14.305,70 TL'nin davalı ... şirketinden alınarak davacı ...'e ödenmesine, alacağın 1.000,00 TL'sine dava tarihinden, kalanına 13.12.2017 ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, 12.528,23 TL'nin davalı ... şirketinden alınarak davacı ...'e ödenmesine, alacağın 1.000,00 TL'sine dava tarihinden, kalanına 13.12.2017 ıslah tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

fazlaya ilişkin istemin reddine, manevi tazminat talepleri hakkında; davacı ... tarafından açılan davanın kısmen kabulüne, 7.500,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki diğer davalılardan tahsiline, alacağa 05.06.2013 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ... tarafından açılan davanın kısmen kabulüne, 15.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki diğer davalılardan tahsiline, alacağa 05.06.2013 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

fazlaya ilişkin istemin reddine,davacı ... tarafından açılan davanın kısmen kabulüne, 15.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki diğer davalılardan tahsiline, alacağa 05.06.2013 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde, kusur raporunu kabul etmediklerini ve manevi tazminatın düşük belirlendiğini belirtmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; sözlü yargılama duruşma günü tayin edilmediğini, ıslah dilekçesi ile davalarını ıslah ederken ayrı ayrı davacılar adına ıslah edildiğinden, ıslah edilen tazminattan tüm davalıların sorumlu tutulması ve reddedilen tutar için ise tüm davalılar lehine vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken, sadece davalı ... lehine reddedilen miktar üzerinden vekalet ücreti takdir edilmesinin usule aykırı olduğunu, manevi tazminatın yüksek olduğunu, kusuru kabul etmediklerini, tazminat hesabının hatalı olduğunu belirtmiştir.

Ego Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde; manevi tazminatın fahiş olduğunu, müvekkilinin sorumlu olmadığını belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların sürücü, işleten ve sigorta şirketine karşı açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, dosya kaspamında alınan kusur ve hesap raporlarının uygun olmasına göre davacılar vekili, davalı ... (EGO Genel Müdürlüğü) ve davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR