Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/10796 K.2023/13538

Avukat ... 2- Axa Sigorta A.Ş. vekili Avukat

DAVA TARİHİ : 21.01.2014

HÜKÜM/KARAR : İtirazların kısmen kabulü/Davanın Halk Sigorta A.Ş. yönünden kabulü

Taraflar arasında İtiraz Hakem Heyetinde görülen sigorta tahkim yargılaması sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davalıların itirazlarının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı ... (Halk) Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 22.07.2011 tarihinde davalı Axa Sigorta A.Ş.'nin trafik sigorta poliçesi ile sigortacısı olduğu araç ile davalı Halk Sigorta A.Ş.’nin trafik sigorta poliçesi ile sigortacısı olduğu aracın çarpışması sonucu araçta yolcu olarak bulunan davacı Soner Akgöz'ün yaralanarak %50 oranında malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 188.025,82 TL sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 27.06.2014 tarihli dilekçe ile dava değerini 204.762,04 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı Axa Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafa 12.08.2013 tarihinde 29.585,18 TL ödeme yapıldığını, davacının emniyet kemeri takmaması nedeni ile kusurlu olduğunu, maluliyetin Adli Tıp Kurumu tarafından tespiti gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Halk Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; tespit edilen maluliyetin kaza ile illiyet bağının bulunmadığını ve raporun iki yıl süreli verildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 204.762,04 TL sürekli iş göremezlik tazminatının Halk Sigorta A.Ş. ve Axa Sigorta A.Ş.’den yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı Axa Sigorta A.Ş. vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet raporunun tebliğ edilmediğini, maluliyet oranını kabul etmediklerini, maluliyet raporunun sürekli değil 2 yıl süre ile geçerli olduğunu belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... (Halk) Sigorta A.Ş. vekili itiraz dilekçesinde; ibraz edilen maluliyet raporunu kabul etmediklerini, raporda belirtilen 2 yıllık sürenin geçmiş olduğunu, kaza ile zarar arasında nedensellik bağının olmadığını belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç,

İtiraz Hakem Heyetinin 01.09.2014 tarihli ve 2014/İHK-555 sayılı kararı ile; davalı ... şirketlerinin tazminata yönelik itirazlarının reddine, bu doğrultuda anılan ilk hakem heyeti kararının aynen infazını temin amacıyla önceki karara TBK'nın 75 inci maddesi çerçevesinde aşağıdaki ibarenin eklenerek aynen tekrarına, "kararın kesinleşmesinden başlayarak iki yıl içinde tazminat hükmünü değiştirme yetkisi saklı olmak üzere" 204.762,04 TL sürekli sakatlık tazminatının,

Axa Sigorta A.Ş. yönünden 27.293,08 TL tazminat alacağının 07.02.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ve Halk Sigorta A.Ş. yönünden 177.468,96 TL tazminat alacağının ise 26.02.2013 tarihinden itibaren yasal faiziyle (Axa Sigorta ödemenin güncellenerek mahsubuyla 168.136,76 TL, Halk Sigorta A.Ş. 200.000,00 TL poliçe limitleriyle sınırlı olmak kaydıyla) birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile Soner Akgöz’e ödenmesine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Halk Sigorta A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 30.11.2020 tarihli ve 2020/3385 Esas, 2020/7830 Karar sayılı kararı ile. "16.12.2014 tarihli ek kararının kaldırılarak davalı Halk Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesi gerektiği.

22.07.2011 kaza tarihi itibari ile Çalışma ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Tespit İşlemleri Yönetmeliği yürürlükte olup, hakem dosyasında hükme esas alınan engelli sağlık kurulu raporu yürürlükteki mevzuata göre düzenlenmediği gibi, belirtilen okuma geriliği, anlama geriliği, hafif zeka geriliğinden kaynaklı %50 maluliyet ile kaza arasında illiyet bağı olup olmadığı hususu da açık olmadığından raporun denetime elverişli olmadığı;

buna göre, hakem heyetince yapılacak işin, Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu’ndan veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümlerinden talep edenin (davacının) var ise maluliyeti ile talebe konu 22.07.2011 tarihli trafik kazası arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığı tespit ettirilerek,

davacının maluliyet durumuna ilişkin kaza tarihi itibari ile yürürlükte bulunan “Çalışma ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Tespit İşlemleri Yönetmeliği” hükümlerine uygun yeni bir rapor alınıp buna göre karar verilmesi iken, yanılgılı değerlendirme, yerinde olmayan gerekçe ve eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmediği" gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalıların itirazlarının kısmen kabulüne, itiraza konu kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davalı Axa Sigorta A.Ş. yönünden başvurunun reddine, (27.293.08 TL talebin reddine), başvurunun davalı ... (Halk) Sigorta A.Ş. yönünden kabulü ile 177.468,96 TL tazminat alacağının 26.02.2013 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı ... (Halk) Sigorta A.Ş.'den alınarak başvuru sahibine ödenmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... (Halk) Sigorta A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...

(Halk) Sigorta A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; başvuranın müvekkili şirkete gerçek maluliyeti tespite yarar evrak ibraz etmemesi nedeniyle başvuru şartının eksik olduğunu, kazada sigortalısı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, davacı lehine hesaplanacak tazminatta %20 oranında müterafik kusur indirimi ile hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, davacının gelir durumunun belgeleriyle tespiti gerektiğini, tespit edilemediği takdirde asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, aktüer bilirkişi tarafından hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiğini,

poliçe limiti ile sorumlu olduklarını, temerrüt oluşmadığını, dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğini, davacı lehine 1/5 oranında vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan araçların karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları,

3. Değerlendirme

1- Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre davalı ... (Halk) Sigorta A.Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Bir davada mahkemenin veya tarafların yapmış oldukları bir usul işlemi nedeniyle taraflardan biri lehine, dolayısıyla diğeri aleyhine doğan ve gözetilmesi zorunlu olan hakka, usuli kazanılmış hak denilir. Bu nedenle mahkeme kararının, Yargıtay ilgili hukuk dairesi tarafından bozulmasından ve yerel mahkemece bozmaya uyulmasından sonra, mahkemece, hükmün Yargıtay bozma kararı dışında kalarak kesinleşmiş olan kısımları hakkında yeni bir karar verilemez.

Her ne kadar İtiraz Hakem Heyetince bozma ilamına uyulduğu belirtilmiş ise de, usuli kazanılmış haklar göz önüne alınmamıştır. Şöyle ki; davanın kabulüne dair verilen ilk karar, yalnızca davalı ... (Halk) Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiş ve davalı ... (Halk) Sigorta A.Ş. yararına maluliyet raporunun denetime açık olmadığı kaza tarihinde geçerli mevzuata göre yeni bir rapor alınması gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur. Davacının davasının kabulüne dair verilen ilk karar davacı tarafça temyiz edilmeyerek davalı (Halk) Sigorta A.Ş. yararına usuli kazanılmış hak oluşmuştur.

O halde, İtiraz Hakem Heyetince, bilinen dönemin bozma öncesi ilk karara esas alınan 19.06.2014 tarihli rapordaki veriler göz önünde bulundurularak bozma sonrasında alınan usulüne uygun maluliyet raporundaki daha düşük maluliyet oranı uyarınca tazminatın hesaplanması gerekirken bu yön gözetilmeksizin yeni verilerle yeniden hesap raporu alınıp davalı tarafın usuli kazanılmış hakları ihlal edilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... (Halk) Sigorta A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünde (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... (Halk) Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ... (Halk) Sigorta A.Ş.'ye iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,