Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/10955 K.2023/13950

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince itirazın kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 14.10.2020 tarihinde davacının yolcu olduğu davalı şirkete zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı tek taraflı kazada davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 40.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 944,00 TL rapor ücretinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, ıslah dilekçesiyle talebini 83.875,67 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kusur ve maluliyete itiraz ederek hatır taşıması nedeniyle indirim yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; mevzuata uygun rapor ile başvuru yapılmadığı gerekçesiyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet raporunun usulüne uygun olarak düzenlendiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; maluliyet raporunda kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre % 8 oran belirleyen alternatifin benimsendiği, meydana gelen tek taraflı kazada kazaya etken başka durumun bulunmadığı, TRH 2010 Yaşam Tablosu progresif rant yönteminin Yargıtay içtihatlarına uygun olduğu, hatır taşımasına ilişkin delil bulunmadığı, araç hususi olup yasal faize hükmedildiği, Genel Şartlar uyarınca temerrüt tarihinin belirlendiği, kanuna uygun olarak tam vekalet ücretine hükmedildiği gerekçesiyle, davacı vekilinin itirazının kabulü ile kararın kaldırılmasına,

yeniden hüküm tesisine, davanın kabulü ile 83.875,67 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 944,00 TL rapor ücreti olmak üzere toplam 84.819,67 TL tazminatın 16.06.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; eksik evrak ile başvuru yapıldığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, sigortalı sürücünün kusursuz olduğunu, davacının zararı ile kaza arasında illiyet bağı bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, tedavi giderinin fahiş olduğunu, bakıcı giderinin net asgari ücrete göre hesaplanması ve takdiri indirim yapılması gerektiğini, kazanç kaybı zararının ispat edilmesi gerektiğini, tedavi gideri ve geçici iş göremezlik tazminatının Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) sorumluluğunda olduğunu,

hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu 1,8 teknik faiz yöntemine göre yapılması gerektiğini, gelirin son üç aylık vergilendirilmiş gelir esas alınması gerektiğini, bakiye ömür sonuna kadar değil en fazla 50 yaşa kadar hesaplama yapılması gerektiğini, gelirde kayıp meydana gelmediği takdirde tazminat hesaplanmaması gerektiğini, kaza beklenmedik bir durum olup takdiri indirim yapılması gerektiğini, maluliyet raporunun heyet teşkili bakımından yürürlükte olan mevzuata uygun olmadığını, hatır taşıması nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, rapor ücretinin teminat dışı olduğunu, faiz türünün yasal, başlangıcının dava tarihi olması gerektiğini,

vekalet ücretinin. Tarifeye göre belirlenen ücretin 1/5'i oranında hükmedilmesi gerektiğini baro pulu talebinin reddi gerektiğini, belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (AAÜT) 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87 nci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.

Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez.

Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların ve eşin taşınmasında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez.

Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.

Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap dilekçesinde hatır için taşıma def’inde bulunulmuştur. Kaza nedeniyle yürütülen soruşturma evrakında beyanlara göre; davacıyı misafirlik dönüşü dünürünün abisi eve bırakırken, meydana gelen kazada davacının, davalı şirkete sigortalı araçta yolcu olarak bulunduğu ve hatır için taşındığı sabittir. Bu durumun aksi ispat edilemediğinden davalı ... şirketinin süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek TBK’nın 51 inci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

3. Dosya kapsamından, hakem heyetince rapor ücretinin de tazminatla birlikte hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır. Rapor ücretinin yargılama giderlerine dahil edilmesi gerekirken tazminat miktarına dahil edilerek hüküm altına alınması doğru görülmemiştir.

4. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesi ve karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 17/2 nci maddesi gereği, davacı yararına hükmedilecek vekalet ücretinin, tarifeye göre belirlenen nisbi vekalet ücretinin 1/5'i tutarında (maktu ücretin altında kalmamak kaydıyla) olması gerektiği gözetilmeden fazla vekalet ücretine karar verilmesi de doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün (2), (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,