Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/1106 K.2025/9608

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı .... 'ye trafik sigorta poliçesi ve diğer davalı ... tarafından Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı yolcu otobüsünün 23.01.2022 tarihinde karıştığı tek taraflı trafik kazasında sigortalı araçta yolcu olan davacıların eşi/annesi ...'nin vefat ettiğini, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacıların her biri için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının ve davacı eş ... için 500,00 TL cenaze masrafının davalılardan, davacı eş için 100.000,00 TL manevi,

davacı çocukların her biri için 80.000,00 TL manevi tazminatın kasko sigortacısı davalıdan kaza tarihinden avans faiziyle birlikte tahsilini talep etmiş; bilirkişi raporu doğrultusunda 19.10.2022 tarihli ıslah dilekçesini sunmuştur.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davalı ... yönünden ... için 293.259,77 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 100.000,00 TL manevi tazminat, ... için 15.769,21 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 80.000,00 TL manevi tazminat, ... için 51.098,18 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 80.000,00 TL manevi tazminat, ... için 61.588,43 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 80.000,00 TL manevi tazminatın toplam 761.715,59 TL ’nin 23.02.2022 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte ...’nden alınarak başvuran tarafa verilmesine,

davalı ... yönünden ... için 320.850,43 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 500,00 TL cenaze masraf ve giderleri, ... için 17.252,81 TL destekten yoksun kalma tazminatı, ... için 55.905,63 TL destekten yoksun kalma tazminatı, ... için 67.382,84 TL destekten yoksun kalma tazminatı toplam 461.891,71 TL’nin 23.02.2022 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte ... Sigorta A.Ş.’den alınarak başvuran tarafa verilmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekillerince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı taraf itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; yasal düzenlemeler gereği sigortalı aracın taşımacılık yapması halinde; zorunlu mali sorumluluk teminat limitlerinin iki katı olarak uygulandığını, diğer davalı ...'nin teminat limiti 1.000.000,00 TL olmasına rağmen teminat limitinin hatalı şekilde 500.000,00 TL kabul edildiğini, trafik sigorta poliçesi limitinin tüketilmediğini, müvekkili şirketin maddi tazminattan sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkili sigorta şirketi tarafından 24.02.2022 tarihinde 130.000,00 TL ödeme yapılarak sorumluluğun yerine getirildiğini,

manevi tazminatın bölünmezliği ilkesi gereği bu talebin reddi gerektiğini, davanın sigortalıya ihbarı gerektiğini, ancak tahkim komisyonunda ihbar müessesesi bulunmadığından dosyadan el çekilmesi gerektiğini, manevi tazminatın bölünmezliği ilkesi gereği, araç maliki/sürücüsünden ödeme alınıp alınmadığının sorulması ve özellikle ceza dosyası evraklarının sunulması için başvurana süre tanınması gerektiğini, manevi tazminat davasının sınırlı yetkiye sahip tahkim yargılamasında görülemeyeceğini, davacı tarafın talebi olmadığı halde poliçe limitini aşan bir tutara hükmedildiğini,

hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,65 teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiğini, müteveffanın ölümü dolayısıyla destekten yoksun kalma tazminatı talep hakkı olan bir hak sahibinin varlığının araştırılmadığını, destek tazminatı talep etme hakkı bulunan tüm kişilerin dikkate alınması gerektiğini, davacı taraf lehine 1/5 oranında vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ve Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi (Artan Mali Sorumluluk) ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

1- Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- 22.05.2016 tarih ve 29719 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'e eklenen 28/A maddesi gereği "mevcut teminat limitlerinin iki katı şeklinde uygulanacağına" dair hükmü, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamındaki araçlara uygulanmak üzere getirilmiştir.

Somut olayda; kazaya sebebiyet veren araç 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında faaliyet gösteren bir yolcu otobüsü olup, diğer davalı ... (... Sigorta A.Ş.) tarafından 25.03.2021-25.03.2022 vadeli trafik sigorta poliçesi düzenlenmiştir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçeleri teminat limitlerinin, bu yönetmeliğin ekinde yer alan ilgili teminat limitlerinin iki katı olacak şekilde uygulanacağı, bu yönetmeliğin 26.04.2016 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere davalı tarafından sigortalı aracın poliçe tanzim tarihinden önce olmak üzere yürürlüğe girdiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince, yukarıdaki açıklamalar ışığında aracın kaza tarihinde geçerli zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesindeki mevcut teminat limitlerinin iki katı şeklinde uygulanacağı gözetilerek hesap bilirkişisinden rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

3- Hukuka aykırı bir eylem yüzünden çekilen elem ve üzüntüler, o tarihte duyulan ve duyulması gereken bir haldir. Başka bir anlatımla üzüntü ve acıyı zamana yaymak suretiyle, manevi tazminatın bölünmesi, bir kısmının ibra konusu yapılması kalanın saklı tutulması olanağı yoktur. Niteliği itibariyle manevi tazminat bölünemez, bir defada istenilmesi gerekir.

Somut olayda, davalı ...'nin tahkim başvurusundan önce 24.02.2022 tarihinde davacı ... için 40.000,00 TL, diğer davacılar her bir çocuk için 30.000,00 TL olmak üzere toplam 130.000,00 TL manevi tazminat ödemesi yaptığı, bu ödemenin davacının da kabulünde olduğu anlaşılmaktadır.

Şu halde yukarıdaki açıklamalar uyarınca manevi tazminatın bölünemezliği kuralı doğrultusunda davanın manevi tazminat yönünden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi isabetli olmamış kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR