Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/11513 K.2023/13792

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müteveffa ...'nun sürücüsü olduğu aracın 12.08.2019 tarihinde karıştığı kaza neticesinde ...'nun vefat etmesinden dolayı müteveffanın babası olan davacı için belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 400,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 100,00 TL cenaze ve defin giderinin kaza tarihi olan 12.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini talep etmiş, bilirkişi raporunun tebliği sonrasında talebini bedel artırım dilekçesiyle 144.643,77 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvuru sırasında eksik belge sunulduğundan usulden red kararı verilmesi gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılmasını, kusur oranlarının tespiti gerektiğini, cenaze ve defin giderinden sorumluluğun olmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılan aktüer bilirkişi raporu denetime elverişli ve karar vermeye uygun kabul edilerek davacının talebinin kabulü ile bilirkişi tarafından tespit edilen 144.643,77 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsiline karar vermiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz emiştir.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı itiraz dilekçesinde; dava şartı niteliğindeki başvuruda eksik belgeyle müracaat edildiğinden usulden red kararı verilmesi gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılmasını, destek paylarını hatalı olduğunu, kusur oranlarının tespiti gerektiğini, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz yöntemine göre yapılması gerektiğini, cenaze ve defin giderinden sorumluluğun olmadığını, davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava şartı başvurusu, müterafik kusur indirimi, hesaplama yöntemi, destek payları, kusur oranı, cenaze ve defin gideri ile davacı lehine hükmedilen vekalet ücretine dair davalının itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; eksik evrakla başvurularak başvuru şartının yerine getirilmediğini, cenaze ve defin giderleri bedensel zararlar kavramı içinde bulunmadığından sorumlu olmadıklarını, aktüer hesabında destek paylarının hatalı belirlendiğini, kusur raporu alınmadan %100 sorumluluk yönünde hüküm tesisinin hatalı olduğunu, motosiklette koruyucu ekipman kask takılmadığından ve yaralanma baş bölgesinde bulunduğundan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, müteveffanın kaza anında yeterli sürücü belgesinin bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini,

aktüer raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve hatalı olarak progresif rant yöntemi kullanıldığını, temerrüt tarihinin hatalı olduğunu, davalının temerrüde düşmediğini, vekâlet ücretinin 1/5'ine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalan davacı babasının destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6058 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere özellikle tazminatı Dairemizin yerleşik uygulamalarına uygun biçimde ve usulünce hesap eden aktüer raporunun karara esas alınmış olmasına, olayla ilgili olarak esas alınan Gaziantep 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/307 Esas sayılı dosyası kapsamında Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan 19.01.2022 tarihli kusur bilirkişi raporu ile kaza tespit tutanağının uyumlu olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 52 nci maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78 inci ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150 nci maddesi ve eki Cetvel uyarınca; motorlu bisiklet ve motosikletlerde sürücülerin koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolcuların ise koruma başlığı (kask) takması zorunludur.

Davacının motosiklette seyahat etmesine rağmen koruma başlığı (kask) takmaması nedeniyle zararın oluşumunda veya artmasında katkısının bulunduğu, dolayısıyla müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine dair davalının savunması İtiraz Hakem Heyetince kabul edilmemiştir.

Somut olayda; motosiklet sürücüsü konumunda bulunan davacının trafik kazası sonucu vefat ettiği ve koruyucu başlık (kask) takıp takmadığı hususunun tespit edilememiş olduğu, otopsi raporu ile ölüm nedeni olarak genel beden travmasına bağlı yüz ve ekstremite kemik kırıkları ile beraber beyin kanaması ve iç organ yaralanması olduğu şeklinde belirleme yapılmış olması karşısında ölüm nedeninin kafa bölgesinden olması olgusu sabittir.

Buna göre; davacının desteğinin koruyucu başlık (kask) takmaması nedeniyle zararın oluşumunda veya artmasında katkısının bulunduğu gözetilerek TBK’nın 52 nci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

3. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrasında "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesine 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6 ncı maddesi ile eklenen (13) numaralı fıkrasında, "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir..." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davalıya iadesine,

Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,