Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/11776 K.2023/13286

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

19.03.2020 tarihinde davacının kullandığı ya da yolcu olduğu motosikletin, bu motosiklete arkadan çarpan plakası tespit edilemeyen aracın, motosikletin savrularak çarptığı karşı şeritteki aracın ve bu aracın çarptığı park halindeki aracın karıştığı çok taraflı trafik kazasında davacının yaralandığını ve malul kaldığını, arkadan çarpan ve plakası tespit edilemeyen aracın zarara yol açması sebebiyle Güvence Hesabına zararın karşılanması için başvurulduğunu ancak olumlu yanıt verilmediğini iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla,

5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının sigorta şirketine ilk başvuru tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talebini 14.07.2021 tarihinde 129.889,27 TL’ ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; takas def’ i ileri sürdüklerini, hesaplamanın TRH-2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz ile yapılması gerektiğini, kazaya karışan ve plakası tespit edilemeyen aracın türünün ispat edilmesi gerektiğini, kazaya karıştığı iddia edilen aracın plakasının araştırılması gerektiğini, maluliyet raporunun geçersiz olduğunu, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun düzenlenmediğini, başvuranın bizzat muayenesinin yapılmadığını, maluliyet raporunun yetkili sağlık kuruluşunca hazırlanmadığını, raporu düzenleyen hekimlerin ortopedi konusunda uzmanlığı bulunmadığını,

yönetmeliğe uygun sağlık kurulu oluşturulmadan rapor düzenlendiğini, maluliyet raporunun ikametgaha en yakın hastaneden alınmadığını, raporda usuli eksiklikler bulunduğunu, bir yıllık iyileşme süreci beklenmeden rapor alındığını, sigorta şirketine başvuru sırasında yönetmelikte sunulması gerektiği bildirilen evrakların sunulmadığını, başvurunun dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde plakası tespit edilemeyen araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, hatır taşıması söz konusu olduğundan indirim yapılması gerektiğini, emniyet kemeri takılı olmadığından müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini,

soruşturma dosyasının getirtilmesi gerektiğini, faiz başlangıcının tazminat ödemeyi gerektirir belge sunulmasından sonra başlayacağı ve yasal faiz talep edilebileceğini, davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne (AAÜT) göre hesaplanan miktarın beşte biri oranında olabileceğini savunarak talebin reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların iddia ve savunmaları, sunulan delillere, benimsenen bilirkişi raporlarına göre davanın kabulüne, 129.889,27 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 08.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; kazaya karışan aracın türünün belirsiz olduğu ve açıkça tespit yapılmadan ...'nın sorumluluğunun oluşmayacağı, başvuran tarafından olayın ispat edilmesi gerektiği, hükme esas alınan maluliyet raporunun yönetmelik hükümleri ve mevzuat çerçevesinde tanzim edilmediği, eksik evrakla başvuru yapıldığından dava şartı eksikliğinden başvurunun reddi gerektiği, hesaplamanın TRH-2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz kullanılarak yapılması gerektiği, kusur tespitinin hatalı olduğu, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, vekalet ücretinin tamamına hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kazaya karışan aracın plakası tespit edilemediğinden Güvence Hesabının zarardan sorumlu tutulmasında hata bulunmadığını, sigorta şirketine sunulan maluliyet raporunun Yargıtay içtihatlarına uygun düzenlenmiş olduğunu, hesaplamanın TRH-2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile yapılmasında hata bulunmadığı, Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nce alınan kusur raporunun hükme esas almaya elverişli bulunmasına,

hatır taşıması indirimi yapılması yönündeki talebin davacının karşı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasından (ZMSS) tazminat talep etmesi karşısında yerinde olmadığını, müterafik kusur indirimi yapılması talebinin de yerinde olmadığını belirterek bu yönlere ilişkin itirazların reddine, vekalet ücreti yönünden yapılan itirazın ise yerinde olduğunu belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı vekalet ücretine yönelik yapılan itirazların kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının sonuç bölümü 4 üncü paragrafının çıkarılarak yerine “Başvuru sahibi vekille temsil edildiğinden,

karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesinin 17 ve 13 üncü maddeleri ve 5684 sayılı yasanın 30/17. maddesi uyarınca 4.080,00 TL avukatlık ücretinin Güvence Hesabından alımıp, başvuru sahibine verilmesine” ibaresinin yazılmasına, hükmün bu şekli ile düzeltilmesine ve kararın diğer bölümlerinin aynen geçerli olduğuna karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; %1,8 teknik faiz ile hesap yapılması gerektiğini, kazaya karışan aracın türü açıkça tespit edilmeden ... yönünden sorumluluk doğmayacağını, plakası tespit edilemeyen aracın plakasının araştırılması gerektiğini, sunulan maluliyet raporunun kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'e uygun düzenlenmediğini, başvuran bizzat muayene edilmeden düzenlendiğini, yetkili sağlık kuruluşundan alınmadığını, maluliyete göre uygun uzman hekimce düzenlenmediğini, sağlık kurulunun doğru uzmanlardan oluşmadığını, ikametgaha en yakın hastaneden alınmadığını,

raporda usuli eksiklikler bulunduğunu, iyileşme süreci tamamlanmadan rapor düzenlendiğini, sigorta şirketine başvuru sırasında sunulması gereken evrakların sunulmadığını, kazanın oluşumunda plakası tespit edilemeyen araç sürücüsü değil kazaya karışan diğer araç sürücülerinin tam kusurlu olduğunu, kusur incelemesi yaptırılması gerektiğini, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, takas def’inin dikkate alınmadığını, rapor ücretinin talep edilemeyeceğini, ceza soruşturması evrakının getirtilmesi gerektiğini,

sigortalı araç sürücüsünün şikayet hakkından vazgeçmiş ise tazminat davası açamayacağını, faizin avans faizi olamayacağını, temerrüt tarihininde tazminat hesabının yapılabilmesine imkan verecek belgenin sunumundan başlaması gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; plakası tespit edilemeyen aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan ve malul kalan yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, ... Yönetmeliği.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Başvuran kendisinin araçta yolcu olduğu iddiası ile hem kendi bindiği aracın ZMSS bulunmadığından hem de karşı aracın plakası tespit edilemediğinden Güvence Hesabından tazminat talep etmiştir. Dosya içine sunulmuş olan soruşturma evraklarından anlaşıldığı kadarı ile sürücünün kim olduğu konusunda ihtilaf bulunmaktadır. Bu anlamda davacının sürücü mü, yolcu mu olduğu belirlenmemiştir. Davacının sürücü mü yolcu mu olduğu belirlenmeli, sürücü olduğunun tespiti halinde kusur incelemesi yaptırılması gerektiği gözetilmelidir.

3.Takas borcu sona erdiren nedenlerden biridir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 139 uncu maddesi uyarınca, iki kişi karşılıklı olarak bir miktar parayı veya özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç muaccel ise iki tarafın her biri borcunu alacağı ile takas edebilir. Sonuçta her iki borç da az olanı oranında sona erer.

Takas bir defidir. Taraflarca ileri sürülmedikçe kendiliğinden dikkate alınamaz. Takas, karşılık dava olarak ileri sürülebileceği gibi, defi olarak da ileri sürülebilir.

Somut uyuşmazlıkta davalının cevap dilekçesinde takas mahsup def'i ileri sürdüğü anlaşılmaktadır. Sunulan belgelere dayanak hususların değerlendirilmesi gerekir.

4. Davacı, davalı ... Hesabından hem yolcu olduğu aracın ZMSS bulunmadığından hem de bulunduğu motosiklete çarpan aracın plakası tespit edilemediğinden tazminat istemektedir. Bu durumda davacının bulunduğu aracın sürücüsü mü, yolcusu mu olduğu tespit edildikten sonra davalının cevap dilekçesinde hatır taşıması olduğunu bildirmesi karşısında yolcu olduğunun anlaşılması halinde hatır taşıması indirimi yapılmasının gerekli olup olmadığının tartışılıp sonucuna göre kararı verilmesi gerekir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2), (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,