Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/11796 K.2024/4525

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davacı vekili ve davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazların reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalanan davacıya ait aracın 28.10.2020 tarihinde karıştığı kaza sonucunda hasara uğradığını, davalı ... tarafından zararın karşılanmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL hasar tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; meydana gelen kazada araç sürücüsünün kim olduğunun tam olarak belirlenemediğini, davacı tarafından doğru bildirim yükümlülüğünün ihlal edildiğini, davaya konu talebin teminat kapsamı dışında kaldığını, hasar tespiti yapılması gerektiğini, talep edilen yüksek tutardan davalının sorumlu olmadığını, davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 10.08.2021 tarihli uzman bilirkişi raporu ile kasko sigortalı araçta meydana gelen ve bu davanın konusu olan hasarın bedelinin Katma Değer Vergisi (KDV) dahil 70,000,00 TL olduğunun saptandığı, bu raporun kasko sigorta genel şartlarına ve dosya kapsamına uygun olduğu görüş ve kanaatine varıldığı gerekçesi ile başvuranın 70,000,00 TL alacağı olduğunun tespitine, başvuranın 1.000,00 TL tutarındaki talebinin taleple bağlılık ilkesi uyarınca kabulü ile 04.02.2021 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; 10.08.2021 tarihli uzman bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını, 94.000,00 TL hasar bedeline hükmedilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; sürücü değişikliği yapıldığını, davacı tarafından doğru bildirim yükümlülüğünün ihlal edildiğini, davaya konu talebin teminat kapsamı dışında kaldığını ve davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu zararın teminat kapsamında olduğu, hasar bedeli hesaplamasına ilişkin alınan uzman bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin isabetli olduğu gerekçeleri ile davacı vekili ve davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacı tarafından doğru bildirim yükümlülüğünün ihlal edildiğini ve sürücü değişikliği yapıldığını, davaya konu talebin teminat kapsamı dışında kaldığını ve davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan aracın 28.10.2020 tarihinde karıştığı kaza sonucu hasar görmesi nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, Türk Ticaret Kanunu'nun 1409 ve 1446 ıncı maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409 uncu maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı maddenin 2 inci fıkrası hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.

Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.5 nci maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.

İlkeler anlatılan şekilde olmakla birlikte, sigortalı, Kasko Sigortası Genel Şartları'nın 1.5 nci maddesi ve Türk Ticaret Kanunu'nun 1446/2 maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde imiş gibi ihbar ederse, ispat yükü yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer.

Somut olayda, 28.10.2020 tarihinde davacı adına kayıtlı ve davalının kasko sigortacısı olduğu aracın tek taraflı kazası sonucu hasarlandığı, kaza tespit tutanağına göre davalının sigortacısı olduğu aracın sürücüsü Deniz Kolcu'nun tam kusurlu olduğunun kabul edildiği belirlenmiştir.

Davalı tarafından, sigortaya yapılan başvuruda ve eldeki başvuruda kazaya karışan aracın sürücüsünün Muhammed Enes Kolcu olduğu ve alkollü şekilde araç kullandığı, davacı tarafından sürücü değişikliği yapılarak doğru bildirim yükümlülüğünün ihlal edildiği, bu nedenle hasarın teminat kapsamında olmadığı savunulmuştur.

Hakem Heyetince hükme esas alınan 10.08.2021 tarihli uzman bilirkişi raporunda ise belgesiz ve alkollü araç kullanılması hususunda yeterli şüphenin bulunduğu, Deniz Kolcu'nın travmasının olmamasının ve hastane giriş saatinin şüphe uyandırıcı olduğu, gerçek araç sürücüsünün tespitinin gerektiği belirtilmiştir.

Eldeki başvuruda İtiraz Hakem Heyeti tarafından 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409 uncu maddesine göre sigortalının doğru ihbar yükümlülüğüne aykırı hareket ettiği iddiasına ilişkin ispat yükünün davalı tarafta olduğu ve kazanın beyan edilen şekilde gerçekleşmediğinin ispatlanamaması nedeniyle hasarın teminat kapsamında olduğu yönünde değerlendirme yapılmış ise de davalının savunması, ekspertiz raporu ile araştırma raporu ve dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden davalının bu iddiasına ilişkin yeterli inceleme ve araştırma yapılmadığı, dosya kapsamına göre delillerin İtiraz Hakem Heyeti tarafından toplanması ve değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan maddi ve hukuksal olgulara göre; tüm delillerin adil yargılanma hakkına uygun şekilde toplanmasından sonra hasarın teminat kapsamında olup olmadığının belirlenebilmesi için yargılamanın genel yetkili mahkemeler huzurunda gerçekleştirilmesi gerekmektedir. İtiraz Hakem Heyeti tarafından dosyadan el çekilmesine karar verilmesi gerekirken, yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiş ve İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması gerekmiştir.

2. Bozma nedenine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma nedenine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,