Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/11853 K.2024/5970

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, 05.09.2023 tarihli ek kararı ile davacıların maddi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddine, manevi tazminata ilişkin hükümlerin aynen muhafazasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 05.09.2023 tarihli ek kararı davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili. 29.08.2012 tarihinde, davacı ...'ın sevk ve idaresindeki, diğer davacıların yolcu olarak bulunduğu araçla davalının zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortaladığı aracın karıştığı çift tarafı trafik kazasında yaralandıklarını belirterek,

fazlaya ilişkin talepleri saklı kalmak kaydıyla, her bir davacı için tedavi gideri ve iş göremezlik tazminatına karşılık olarak 1.000,00'er TL maddi tazminatın davalılardan olay tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle müştereken ve müteselsilen, davacı ... için 40.000,00 TL, davacı ... için 45.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'den olay tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş.

05.12.2018 tarihli ıslah dilekçesiyle davacı ... için geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 158.172,75 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... Sig. A.Ş vekilinin cevap dilekçesinde; meydana gelen kazada davalı şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, sorumluluğun poliçe limiti ile sınırlı olabileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde; meydana gelen kazada davalının kusurunun bulunmadığını, kırmızı ışık ihlalini yapan sürücünün davacı ...'ın olduğunu, yaralanmaların davacıların emniyet kemeri takmamasından kaynaklandığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulü ile davacılardan ... için sürekli iş göremezlikten doğan 126.528,20 TL ve tedavi giderinden doğan 500,00 TL olmak üzere toplam 127.028,20 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacılardan ..., ... ve ...'ın maddi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine, davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ... için 2.500,00 TL, davacı ... için 1.000,00 TL ve davacı ... için 1.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi 29.08.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ...Ş. vekili ve davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili; hükmedilen manevi tazminat miktarlarının düşük olduğunu, yargılama giderinin hatalı hesaplandığını, davalı ... şirketi açısından reeskont faizine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili; maluliyet rapor ve kusur raporunun denetime elverişli olmadığını, davacının tedavi gideri talebinin teminat dışı olup davanın reddedilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ... kusur raporunun denetime elverişli olmadığını, davacı ...'ın maluliyet oranının kabulünün mümkün olmadığını, maluliyete ilişkin tespitlerin Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu tarafından tespit edilmesi gerektiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanıyor olmasına rağmen mahkemece tedavi gideri olarak maddi tazminata hükmedilmiş olmasının yasaya aykırılık teşkil ettiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hükmolunan manevi tazminatın düşük olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin, Mahkemece davacı ...'ın Metropark Hastanesi'nden alınan faturalara göre 560,86 TL faturalı tedavi giderinden 500,00 TL'sinin davalılardan tahsiline karar verilmiş ise de, belgeli tedavi giderlerinden 6111 sayılı yasanın 59 uncu maddesi gereğince SGK sorumlu olduğundan davalılardan bu giderin tahsiline karar verilmesi hatalı olduğu gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulü ile,

davacılardan ... için 126.528,20 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalı ... şirketi yönünden dava tarihi olan 12.09.2012 tarihinden, davalı ... yönünden kaza tarihi 29.08.2012'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacılardan ..., ... ve ...'ın maddi tazminat taleplerinin reddine, davacılardan ... için 30.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL ve ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın 29.08.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsiline karar verilmiştir.

Davacılar vekili 04.01.2023 tarihli dilekçe ile davalı ...Ş. ile sulh sözleşmesi yapıldığını belirterek bu davalı yönünden davadan ve temyiz hakkından feragat ettiğini, diğer davalı ... yönünden ise taleplerinin devam ettiğini bildirmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 05.09.2023 tarihli ek kararı ile; davacılar vekilinin vekaletnamesinde davadan feragate yetkili olduğu, davalı ... yönünden ise hesaplanan maddi tazminat miktarının 158.172,75 TL olup bu tutarın poliçe teminat limiti içinde kaldığından, maddi tazminat için feragatin bu davalıya sirayet ettiği, bu nedenle bu davalı yönünden de maddi tazminat talebinin reddi gerektiği gerekçesiyle davacıların maddi tazminat talebinin davalı ... şirketi yönünden feragat nedeni ile, davalı ... yönünden feragatin sirayeti nedeniyle reddine, manevi tazminata ilişkin diğer hükümlerinin aynen muhafazasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen 11.02.2021 tarihli kararına karşı taraf vekillerince ve 05.09.2023 tarihli ek kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçelerinde; ek kararın usule aykırı olduğunu, davacının temyiz talebine ilişkin de hüküm oluşturulması gerektiğini; davalı ... tarafından yargılama gideri talep edilmediği halde davalılardan yargılama giderinin tahsiline karar verildiği, davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, kusur tespitinin hatalı olduğunu, yargılama giderlerinin hatalı hesaplandığını, davalı yararına hükmedilen vekalet ücretinin yüksek olduğunu, yasal faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, hükmedilen manevi tazminatın az olduğunu ileri sürmüştür.

Davalı ... vekili; kusur raporlarının ve maluliyet raporlarının çelişkili olduğunu, hükmedilen manevi tazminat miktarının fazla olduğunu ileri sürmüştür.

Davalı ...Ş. vekili asıl karara ilişkin temyiz dilekçesinde; davanın reddini savunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı, tedavi gideri ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 54 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 87, 89, 90, 91 ıncı maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Motorlu Karayolu Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Davacılar vekili ve davalı ... vekilinin Bölge Adliye Mahkemesinin 05.09.2023 tarihli ek kararına ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne; davacı ...'ın maddi tazminat davasının kabulü ile 126.528,29 TL'nin tüm davalılardan, 30.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsiline, diğer davacıların maddi tazminat talebinin reddine, 5.000,00'er TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsili ile ... dışındaki davacılara verilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararından sonra, davacılar vekili 04.01.2023 tarihli dilekçesi ile davalı ...Ş. yönünden davadan ve temyiz hakkından feragat ettiğini, diğer davalı ... yönünden davaya devam ettiğini belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi 05.09.2023 tarihli ek kararı ile; davalı ...Ş. yönünden davadan feragat edildiği, davalı ... yönünden ise hesaplanan tazminat miktarının 158.172,75 TL olup poliçe teminat limiti içinde kaldığı, maddi tazminata ilişkin feragat beyanının bu davalıya da sirayet ettiği gerekçesiyle davacıların maddi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddine, manevi tazminata ilişkin hükümlerin aynen muhafazasına karar verilmiş; ek karar davacı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekilinin temyiz istemi davalı ... yönünden ret kararı verilmesinin hatalı olduğu, hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğu ile maddi tazminata ilişkin diğer temyiz nedenlerine, davalı ... vekilinin temyiz istemi hükmedilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğuna ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemesi'nin 05.09.2023 tarihli ek kararındaki gerekçe usul ve yasaya uygun olup istemleri asıl karara ilişkin olduğundan ek karara ilişkin temyiz isteminin reddi ile söz konusu kararın onanması gerekir.

2. Taraf vekillerinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde; a. Davacılar ..., ... ve ... vekili ile davalı ... vekilinin bu davacılara yönelik temyiz dilekçesinin incelenmesinde;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

İhtiyari dava arkadaşı olan davacılar bakımından temyiz sınırı davalının her bir davacıya yönelik temyizi bakımından ayrı ayrı belirlenecektir.

Dosya içeriğine göre, reddedilen ve temyize konu edilen miktar davacı ... için 15.000,00 TL, ... için 5.000,00 TL ve ... için 35.000,00 TL; davalı ...'nin bu davacılar açısından kabul edilen ve temyize konu edilen miktarlar 5.000,00 TL olup; anılan miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 78.630,00 TL’nin altında kalmaktadır.

b. Davacı ... vekilinin ve davalılar vekillerinin bu davacıya yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kurallarına, kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup Davacı ... vekilinin ve davalılar vekillerinin bu davacıya yönelik temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesince verilen 05.09.2023 tarihli ek kararın ONANMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2.a) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle Davacılar ..., ... ve ... vekili ile davalı ... vekilinin bu davacılara yönelik temyiz dilekçelerinin miktardan REDDİNE,

3. Değerlendirme bölümünün (2.b) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi'nin 08.06.2021 tarihli kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya ve davalı ...'ye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.06.2024 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

Davacı 427,60 TL 0.H. 59,30 TL P.H. 368,30 TL Kalan

Davalı ... 10.043,50 TL 0.H. 3.199,12 TL P.H. 6.844,38 TL Kalan

KARŞI OY

Davacılar vekili. 29.08.2012 tarihinde davalıların trafik sigortacısı ve sürücüsü oldukları aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu tüm davacılar için 500 TL bakım gideri ve 500 TL tedavi masrafı ile 4 davacı için ayrı ayrı 1.000'er TL maddi tazminat isteminde bulunmuş; davacı ... için geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı talebini ıslah dilekçesiyle 158.172,00 TL'ye yükseltmiştir.

İlk Derece Mahkemesince sadece davacı ... lehine belgeli tedavi gideri ile sürekli iş göremezlik tazminatına hükmedilmiş, diğer 3 davacının tüm maddi tazminat taleplerinin reddine, tüm davacılar lehine manevi tazminata hükmedilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararını taraf vekillerinin istinaf etmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; davacı ...'nın belgeli tedavi gideri talebinden SGK'nın sorumlu olduğu ve hükmedilen manevi tazminatın az olduğu gerekçesiyle tarafların istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davacı ...'nın sürekli iş göremezlik tazminatı talebinin kısmen kabulü ile tedavi gideri talebinin reddine, diğer 3 davacının maddi tazminat taleplerinin ayrı ayrı reddine, tüm davacıların manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmiş; hükümden sonra ve temyiz aşamasında davacı yanın davalı ... şirketi ile sulh olup bu davalı yönünden temyizden feragat ettiğini, davalı sürücü yönünden ise taleplerinin devam ettiğini bildirmesi üzerine Dairemizce feragat nedeniyle ek karar verilmek üzere gönderme kararı verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen 05.09.2023 tarihli ek kararda; feragatin davalı işleten/sürücüye sirayet etmesi nedeniyle davalı ... yönünden maddi tazminat talebinin reddedildiği, davacı vekilinin fazlaya ilişkin talebi Yargıtayca inceleneceğinden bu hususta karar verilmediği, HMK m. 310 ve 353/1-b.2 maddeleri gereğince feragat dilekçesi nazara alınarak Dairenin 08.06.2021 tarihli kararının sadece maddi tazminat yönünden kaldırılmasına ve ilk derece mahkemesi kararının yeniden hüküm kurulmak üzere kaldırılmasına karar verildiği gerekçesiyle; ilk derece mahkemesi kararının maddi tazminata ilişkin hükümlerinin kaldırılmasına,

davacıların maddi tazminat talebinin davalı ... şirketi yönünden feragat nedeniyle, davalı ... yönünden feragatin sirayeti nedeniyle reddine, kararın manevi tazminata ilişkin hükümlerin aynen muhafazasına, diğer davacıların reddedilen maddi tazminat talepleri yönünden davalılar lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmiş. Bölge Adliye Mahkemesince verilen ek karar davacılar vekili ile davalı işleten/sürücü vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 05.09.2023 tarihli ek kararının gerekçesinde davacıların fazlaya ilişkin diğer temyiz talepleri Yargıtayca inceleneceğinden bu hususta karar verilmediği, feragat dilekçesi nazara alınarak Bölge Adliye Mahkemesinin 08.06.2021 tarihli kararının sadece maddi tazminat yönünden kaldırıldığı ve ilk derece mahkemesi kararının yeniden hüküm kurulmak suretiyle kaldırıldığı belirtilmiş; kararın gerekçe ve hüküm fıkrasında İlk Derece Mahkemesinin karar tarihi ile Bölge Adliye Mahkemesinin esas ve karar numaraları yazılmış;

hüküm fıkrasında ise İlk Derece Mahkemesinin maddi tazminata ilişkin hükümlerinin kaldırılmasına karar verilmiş olup ek kararın gerekçe ve hüküm fıkrası arasında çelişki oluşmuştur.

Yine ek kararın hüküm fıkrasının 2-a bendinde "Davacıların" ifadesi yazılarak feragat nedeniyle davalı ... şirketi yönünden davanın reddine karar verilmesine karşın, 2-c bendinde davacılar tarafından yapılan yargılama giderleri ve maddi tazminat yönünden davacı ... için vekalet ücretinin ibraname kapsamında ödenmesi nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, 2-e bendinde ise diğer davacıların reddedilen maddi tazminat talepleri yönünden ayrı ayrı davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.06.2021 tarihli asıl kararıyla İlk Derece Mahkemesi hükmü tümüyle kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmuş olup verilen ek kararda yeniden İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiş, böylece aynı dosyada infazı kabil birden fazla kararın ortaya çıkması tehlikesine ve infazda tereddüde sebebiyet verebilecek bir durum yaratılmıştır.

HMK m. 309 uyarınca feragat, kayıtsız ve şartsız olmalıdır. Anılan maddenin üçüncü fıkrasında, kısmen feragat halinde, feragat edilen kısmın açıkça gösterilmesi şartı getirilmiştir. Arda bırakılan kısım üzerinde ihtilaf ve dava süreceğinden bu belirleme bir zorunluluktur.

Sayın çoğunluk tarafından ibranamenin tüm davacıları kapsadığı değerlendirilmiş ise de dosya kapsamındaki tüm davacıların isimlerinin yazılı olduğu ve vekillerince imzalanan ibranamede bu konuda bir açıklık bulunmamakta olup bu hususun öncelikle açıklığa kavuşturulması zorunludur. Zira davacılar vekili ek karara ilişkin temyiz dilekçesinde, maddi tazminat talepleri reddedilen 3 davacı yönünden verilen ret kararını temyize konu etmektedir. Öte yandan davalı ... şirketinin ibranamede karşı yargılama gideri ve vekalet ücreti talebinde bulunmayacağını kabul ve beyan etmesine karşın, ek kararda çelişkili şekilde davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmiştir.

Öncelikle ibranamenin tüm davacıları kapsayıp kapsamadığının davacılar vekiline açıklattırılarak netleştirilmesi, Bölge Adliye Mahkemesinin ek kararının gerekçe ve hüküm fıkrası arasındaki çelişkilerin giderilmesi, daha sonra temyiz incelemesinin yapılması gereklidir.