Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/11899 K.2025/6770

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının sürücüsü olduğu motosiklet ile plakası olmayan tescilsiz motosikletin 20.08.2019 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu davacının yaralandığını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 8.000,00 TL bakiye tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslahla talebini 321.000,73 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; aracın tescilsiz olması nedeniyle davalının sorumluluğunun bulunmadığını, davacının zararının davalı tarafından karşılandığını, yapılan ödemenin yeterli olup olmadığının araştırılması gerektiğini, eksik evrakla başvuru nedeniyle usulden red kararı verilmesi gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, geçici taleplerden davalının sorumlu olmadığını, rücuya esas ödeme varsa mahsubu gerektiğini, avans faiz talebinin yersiz olduğunu, kask nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından sunulan 19.04.2021 tarihli maluliyet raporunun usul ve yasaya uygun olduğu, davacıda %10 oranında sürekli maluliyet bulunduğu gerekçesiyle başvurunun kabulüne, 321.000,73 TL tazminatın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilinin itiraz başvurusunda bulunması üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; aracın tescilsiz olması nedeniyle davalının sorumluluğunun bulunmadığını, davacının zararının davalı tarafından karşılandığını, yapılan ödemenin yeterli olup olmadığının araştırılması gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, geçici taleplerden davalının sorumlu olmadığını, rücuya esas ödeme varsa mahsubu gerektiğini, kusura ilişkin yapılan incelemenin yeterli olmadığını, ıslah dilekçesi tebliğ edilmeden karar verildiğini, bakıcı gideri için fiilen bakıcı tarafından bakıldığını davacının ispat etmesi gerektiğini, avans faiz talebinin yersiz olduğunu, kask nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının sürücüsü olduğu motosiklet ile plakası olmayan tescilsiz motosikletin 20.08.2019 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacının tazminat talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davalı vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden;

a. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesinde motorlu araçların trafik sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, ... Yönetmeliği'nin 9. maddesinde trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararlar için Güvence Hesabına başvurulabileceği, 2918 sayılı Kanun'un 3. maddesinde motorlu bisikletin azami hızı saatte 45 kilometreyi, içten yanmalı motorlu ise silindir hacmi 50 santimetreküpü geçmeyen motorlu taşıt olduğu, aynı Kanun'un 103. maddesinde ise motorsuz taşıtlar ile motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğunun genel hükümlere tabi bulunduğu düzenlenmiştir.

Güvence Hesabına başvurulabilecek hallere ilişkin olarak, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde "Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar" düzenlemesine yer verilmiş; aynı mahiyetteki düzenleme, ... Yönetmeliği'nin 9. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde de yer almıştır. Bu düzenlemelere göre; trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle Güvence Hesabına husumet yöneltilebilmesi için, bedensel zarara yol açan aracın kaza tarihi itibariyle zorunlu trafik sigortasının yapılmamış olması gerekmektedir.

Davalı ... Hesabına aracın trafik sigortasının bulunmayışı nedeniyle husumet yöneltildiğinden, öncelikle dava dışı sürücü idaresindeki motosikletin, trafik sigortası yaptırması zorunlu olan motorlu araçlardan olup olmadığı hususunun saptanması gerekmektedir.

Zira ZMSS Genel Şartları'nın A.6-ı maddesi gereğince "Motorlu bisikletlerin kullanılmasından ileri gelen zararlar" teminat dışı hallerden olup yukarıda değinildiği üzere 2918 sayılı Kanun'un 3. maddesinde motosiklet ve motorlu bisikletin tanımı yapılmıştır.

Anılan düzenlemeler gereği, kazaya karışan motosikletin, 2918 sayılı Kanun'un 3. maddesindeki tanıma uyan 50 santimetreküp ve üzeri motor silindir hacmine sahip motosiklet olup olmadığının saptanması, Kanun kapsamında motorlu araç olmadığı sonucuna ulaşıldığı takdirde davalı ... Hesabının bu aracın neden olduğu zarardan sorumlu olmadığı gözetilip sonuca ulaşılması gerekmektedir.

Somut olayda, davalı ..., kazaya karışan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasına tabi olup olmadığı, cinsinin belirlenmesi gerektiği itirazında bulunmuştur. Kazaya karışan aracın kaza tespit tutanağında tescilsiz olduğu belirtilerek motosiklet olarak işaretlenmiş olduğu anlaşılmakla, dosya kapsamından aracın trafik sigortası yaptırması zorunlu bir araç olup olmadığı anlaşılamamaktadır.

Bu durumda; davacı tarafça kazaya karışan araç nedeniyle zararın doğduğu ve davalı ... Hesabının zarardan sorumlu olduğu iddia edildiğine göre İtiraz Hakem Heyetince; aracın trafik sigortası yaptırması zorunlu araçlardan olduğunu ispat yükünün de davacı üzerinde olduğu gözetilmek suretiyle araç motor silindir hacminin belirlenmesi, silindir hacminin 50 santimetreküpün üzerinde, trafik sigortası yapılması zorunlu araçlardan olduğunun anlaşılması halinde davalı ... Hesabının sorumlu olduğu gözetilerek işin esasına girilmesi gerekirken, aracın niteliği konusunda eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

Aracın cinsi ve motor silindir hacmine yönelik bozma ilamının (2-a) bendine göre araştırma yapılıp davalı ...'nın sorumlu olduğu sonucuna ulaşılması halinde ise;

b.Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata yapılması gerekir.

Somut olayda hükme esas alınan...Sağlık Bilimleri Üniversitesi ...Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp tarafından düzenlenen 19.04.2021 tarihli sağlık kurulu raporunda, davacının trafik kazası sonrası köprücük kemiği kırığı yaşadığı ve vücudunun çeşitli yerlerinde skarı mevcut olduğu, bu nedenle meydana gelen yaralanmasına bağlı sürekli iş göremezlik oranının %10 olduğu anlaşılmaktadır. Maluliyete konu yaralanmanın niteliği gözetildiğinde estetik ve plastik cerrahi uzmanının da içinde bulunduğu heyetten rapor alınması gerekirken maluliyet raporunda bu hususa uyulmamış olması doğru görülmemiştir.

Şu halde, İtiraz Hakem Heyeti tarafından olay tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik, eki cetvel ve listeler ile davacının tüm tedavi evrakı ve raporları temin edilip, davacıyı bizzat muayene etmek suretiyle en yakın üniversite adli tıp anabilim dalı başkanlığından içinde estetik ve plastik cerrahi uzmanının da bulunduğu yeni bir heyetten yeniden maluliyet raporu alınarak sonuca gidilmesi gerekirken, yetersiz maluliyet raporunun esas alınarak sonuca gidilmesinin isabetli olmadığı anlaşılmış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

c. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78. ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150. maddesi ve eki Cetvel uyarınca; motorlu bisiklet ve motosikletlerde sürücülerin koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolcuların ise koruma başlığı (kask) takması zorunludur.

Somut olayda; davacının motosiklet sürücüsü olduğu, kaza tespit tutanağına göre davacının kask durumunun tespit edilemediği, ancak davacının tedavi evrakları incelendiğinde kaza nedeniyle kafatasında hematom meydana geldiği sabittir.

Buna göre; davacının kafa bölgesinden de darbe aldığı, kaza tespit tutanağında yer alan koruyucu tertibatlar kısmında kaskının takılı olup olmadığı hususu tespit edilememiş olsa da yaralanma bölgesi gözetildiğinde, meydana gelen trafik kazasında koruyucu başlık (kask) takmaması nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu gözetilerek Türk Borçlar Kanunu’nun 52 maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Yukarıda (2-a), (2-b) ve (2-c) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 29.04.2025 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Somut olayda davacı, motosiklet sürücüsü konumundadır. Hükme esas alınan rapordan davacının maluliyetinin köprücük kemiği, çeşitli yerlerde skar ve omuz bölgesinden olduğu anlaşılmaktadır. Kask takılmaması ile davacının maluliyeti bulunan yaralanma bölgesi arasında illiyet bağı bulunmadığından müterafik kusur indirimi yapılmaması gerektiğini düşündüğünden sayın çoğunluğun (2-c) bentteki temyiz bozma kararına katılmıyorum.