Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/11961 K.2025/6390

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının kızı olan desteğin yolcu olduğu davalı tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın 08.09.2022 tarihinde karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu desteğin hayatını kaybettiğini belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 8.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslahla talebini 601.203,76 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı olmadığından red kararı verilmesi gerektiğini, desteğin yolcu olduğu sigortalı aracın sürücüsü ve işleteninin desteğin babası olduğunu, bu nedenle davacının destekten yoksun kalma tazminatına hak kazanamayacağını, soruşturma dosyasının beklenmesi ve incelenmesi gerektiğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; desteğin annesi olan destek yönünden hesaplamanın TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapıldığı, kaza tespit tutanağı ve hakemce alınan kusur raporuna göre sigortalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu gerekçesiyle başvurunun kabulüne, 601.203,76 TL destekten yoksun kalma tazminatının yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilinin İtiraz başvurusunda bulunması üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kararın yerinde olduğu, davacı lehine nisbi vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davalının itirazlarının vekalet ücreti yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı olmadığından red kararı verilmesi gerektiğini, hesaplamanın hatalı olduğunu, asgari geçim indirimi uygulanmadan hesap yapılması gerektiğini, hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faizin uygulanması gerektiğini, desteğin ölüm anında destekten yoksun kaldığı iddia edilen kişiye bakım verme gücünün olması gerektiğini, bu anlamda desteğin yaşı da gözetildiğinde destek sayılmasının hatalı olduğunu, emniyet kemerinden kaynaklanan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, sigortalı araçta toplam 7 kişinin seyahat etmesi nedeniyle istiap haddinin aşıldığını, bu nedenle de indirim yapılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B.Gerekçe

Uyuşmazlık, davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi ile Sigortalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacının desteğinin vefatı nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davalı vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden;

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Tazminat Belirlemesi" başlıklı 51. maddesinde, hakimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği belirtilmiş; "Tazminatın İndirilmesi" başlıklı 52. maddesinde ise zarar gören tarafın, zarara razı olduğu veya kendisinin eylemi zararın doğmasına ya da zararın artmasına yardım ettiği ve zararı yapan kişinin durumunu ağırlaştırdığı takdirde hakimin, zarar ve ziyan tutarını indirebileceği veya zarar ve ziyanı hüküm altına almaktan vazgeçebileceği açıklanmıştır.

Yolcunun istiap haddi aşılarak seyahat etmesi sürüş ve trafik akışı kusurlarından olmayıp, hakim tarafından tazminattan indirim sebebi olarak kabul edilecek hususlardandır. Somut olayda; kaza tespit tutanağı incelendiğinde, davacının yolcu olarak bulunduğu sigortalı aracın otomobil olduğu, aracın yolcu kapasitesinin 4 olduğu, araçta sürücü dahil toplam 7 kişi bulunduğu, bu nedenle 2 kişi ile istiap haddinin aşıldığı sabittir. Bu durumda, İtiraz Hakem Heyeti tarafından %20 oranında istiap haddinin aşılmasından kaynaklı müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken, bu hususun gözetilmemiş olması doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 22.04.2025 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca taşıma sınırı (istiap haddi/kapasite), bir aracın güvenle taşıyabileceği en çok yük ağırlığı veya yolcu sayısını göstermekte olup ikincil mevzuat ve eki cetveller ile aracın trafik tescil belgesinde; yolcu taşıma izni verilen araçlarda azami kaç koltuk bulunacağı, kaç yolcu taşınabileceği, ayakta veya aracın römorkunda yolcu taşınıp taşınamayacağı hususları belirlenmiştir.

Desteğin yolcusu olduğu araç binek otomobil olup 1 sürücü ve 6 yolcu ile seyir halinde iken takla atmak suretiyle tek taraflı kaza meydana gelmiştir. İtiraz Hakem Heyetince olayın oluş şekline göre kazanın istiap haddinin aşılmasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususunda alanında uzman bir bilirkişiden bilirkişi raporu alındıktan sonra sonucuna göre müterafik kusur durumunun değerlendirilmesi gerektiği şeklindeki değişik gerekçeyle kararın bozulması gerektiği kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun (2) numaralı bentteki bozma gerekçesine katılmıyorum.