Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/12427 K.2025/11688

Adli yardım, temyiz yoluna başvuru sırasında talep edilmekle; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 336. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca adli yardım talebini inceleme görevi Yargıtaya aittir.

Adli yardım, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 334 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddelere göre gerçek kişiler ile kamuya yararlı dernek ve vakıfların yararlanabileceği adli yardımın şartları, ödeme gücünden yoksun olma ve talebin açıkça dayanaktan yoksun olmamasıdır. Adli yardım talebinde bulunan gerçek kişi veya tüzel kişinin yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri de mahkemeye ibraz etmesi gerekir. Adli yardım talebinde bulunanın ödeme gücünden yoksun olup olmadığı, bu belgeler incelenerek belirlenecektir.

Bu açıklamalar ışığında adli yardım talebinde bulunan davacının kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken temyiz yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşıldığından, adli yardım talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, adli yardım talebinin kabulüne ve temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 31.08.2014 tarihinde davalı nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası neticesinde sürücü konumunda bulunan davacının yaralanarak malul kaldığını ileri sürerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesi gereğince fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 8.001,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 09.01.2023 tarihli bedel artırım dilekçesiyle talebini 268.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvuranın vücut fonksiyon kaybına uğramadığını, kusur oranının tespiti ile başvuranın kaza sırasında emniyet kemerinin takılı olup olmadığının tespiti ile takılı olmaması halinde müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kabulü ile 268.000,00 TL'nin 11.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davalı vekilinin itirazının kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, başvuranın mevcut yaralanmasının sürekli iş göremezlik teşkil etmediği, sabit izin sürekli iş göremezlik teşkil eden bir sebep olmadığı, sadece sabit ize dayanılarak ancak ekonomik geleceğin sarsılması nedeniyle tazminat talebinde bulunulabileceği, başvuranın böyle bir talebi bulunmadığı gerekçesiyle davacının tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; taraflarınca sunulan ... Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından tanzim edilen 01.03.2022 tarihli raporun Yargıtay'ın belirlediği kriterlere uygun olup söz konusu rapora göre verilen Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının onaylanması gerektiğini, söz konusu raporda 31.08.2014 tarihinde geçirmiş olduğu kaza sebebi ile davacıda en az % 5,1 sürekli maluliyet oranı tespit edildiğini, İtiraz Hakem Heyetince adli tıp uzmanından alınan 04.04.2023 tarihli bilirkişi raporunun Yargıtay kriterlerine uygun olmadığından hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 31.08.2014 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru biçimde belirlenmesi gereklidir. Söz konusu belirlemenin ise, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Somut olayda; kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak ...

Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından düzenlenen 01.03.2022 tarihli raporda, davacının yüzde sabit iz niteliğini taşıyan skar arızasına ilişkin maluliyetinin kaza tarihinde yürürlükte bulunan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği eki cetvelleri bulunmadığından Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği ve ekindeki cetveller kullanılarak yapılan hesaplamayla %5.1 olduğu rapor edilmiş.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince, bu rapora itibar olunarak hüküm kurulmuş, davalı tarafın yaptığı itiraz üzerine İtiraz Hakem Heyetince bir adli tıp uzmanından alınan bilirkişi raporunda davacının 31.08.2014 tarihli trafik kazası ile illiyetli maluliyetinin %0 olduğunun tespit edilmiş ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Kaza tarihi 31.08.2014 olup bu tarih itibariyle uygulanması gereken yönetmelik Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği'dir. Ancak Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği sadece %60 maluliyet ve üzeri için hükümler ve ekli cetvel içermekte olup %60'ın altında maluliyet bulunması halinde maluliyet oranı belirlenirken Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne ekli cetvellerin esas alınması gerekmektedir.

Bahsi geçen her iki raporda, Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği'nin eki cetvelleri bulunmadığından Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği ve ekindeki cetveller kullanmış ve aynı arızalar nedeniyle maluliyet belirlemesi yapılmış olmasına rağmen, aralarında fark ve çelişki oluşmuştur.

Raporlar arasındaki açık çelişki giderilmeksizin karar verilmiş olması doğru olmamış, İtiraz Hakem Heyeti tarafından bu konuda yapılan inceleme eksik olmuştur.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; davacının kazadaki yaralanmasına ilişkin olup da dosya kapsamında yer almayan tüm tedavi belgelerinin toplanması; daha sonra, yaralanmanın mahiyeti nazara alınarak içerisinde plastik cerrahi uzmanının da bulunduğu en yakın üniversite hastanesinin adli tıp anabilim dalı başkanlığından,

davacı bizzat muayene edilmek suretiyle kaza ile illiyet bağı kuracak ve dosyada bulunan raporlar da irdelenerek mevcut raporlar arasındaki çelişkiler giderilerek kaza tarihinde geçerli olan Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği (%60 altında maluliyet bulunduğundan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne ekli cetvellerin kullanılması ile) hükümlerine göre davacının maluliyetini belirleyen denetime elverişli bir rapor alınması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR