Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/12481 K.2023/14248

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, 09.07.2020 tarihinde meydana gelen çift taraflı trafik kazası sonucunda müvekkilinin yaralanarak malul kaldığını belirterek şimdilik kaydıyla 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı talep etmiş, yargılama sırasında talebini 135.188,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacıya yapılan ödeme ile tüm zararının karşılandığını, kusur oranını kabul etmediklerini, aktüer bilirkişi tarafından hesaplama yapılması gerektiğini, hesaplamada %1,8 teknik faizin esas alınmasını, maluliyet raporunun yönetmeliğe aykırı şekilde düzenlendiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kaza tespit tutanağında; davacının zorunlu haller dışında gerekli önlemleri almadan duraklamak veya park etmek maddesini ihlal nedeniyle tali kusurlu, sigortalı aracın sürücüsünün ise şerit izleme ve değiştirme kuralını ihlal nedeniyle asli kusurlu olduğunun belirtildiği, kök ve ek aktüer bilirkişi raporları alındığı, ek raporda, davalı ödemesinin güncellenerek hesaplanan tazminattan mahsubu sonucunda bakiye 139.807,74 TL tazminat hesaplandığı,

temerrüt tarihi bakımından ise davalının yapmış olduğu ödeme tarihi olan 24.06.2021 tarihinin esas alındığı ve sigortalı araç ticari nitelikli olduğundan avans faizi talebinin yerinde görüldüğü gerekçesiyle davanın kabulüne, 135.188,00 TL nin 24.06.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz edilmiştir.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde, davacıya yapılan ödeme ile tüm zararının karşılandığını, kusur oranını kabul etmediklerini, geçici iş göremezlik, geçici bakıcı ve tedavi taleplerinin teminat dışı olduğunu, hesaplamanın 50 yaşa kadar yapılması gerektiğini, hesaplamada %1,8 teknik faizin esas alınmasını, maluliyet raporunun yönetmeliğe aykırı şekilde düzenlendiğini, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; maluliyet raporunun uygun mevzuata göre ve illiyet bağı kurulmak suretiyle düzenlendiği, başvuru şartının yerine getirilmiş olduğu, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri talebinin bulunmadığı, kaza tespit tutanağındaki kusur durumunun esas alınmasında isabetsizlik olmadığı, temerrüt tarihi olarak eksik ödeme tarihinin esas alınmasının ve tam vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde görüldüğü gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde, davacıya yapılan ödeme ile tüm zararının karşılandığını, kusur oranını kabul etmediklerini, kaza ile zarar arasında illiyet bağının zayıf olduğunu, takdir indirimi yapılması gerektiğini, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faizin esas alınması gerektiğini, tazminat tutarının fahiş olduğunu, tedavi giderleri ve geçici iş göremezlik taleplerinin teminat dışı olduğunu, davacının mal varlığında eksilme yok ise kazanç kaybı talebinin reddi gerektiğini, hesap yönteminin hatalı olduğunu, %1,8 teknik faiz kullanılması ve hesaplamanın 50 yaşa kadar yapılması gerektiğini,

maluliyet raporunun hükme esas alınabilir olmadığını, temerrüt tarihinin dava tarihi olduğunu, yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini, baro pulu ve vekalet suret harcı taleplerinin reddi gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının uğradığı sürekli iş göremezlik zararından kaynaklanan tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına göre, davalı vekilinin aşağıda yer alan bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut olayda kaza tespit tutanağı ile davacı sürücü tali, sigortalı araç sürücüsü asli kusurlu bulunmuş, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından kusur raporu alınmaksızın kaza tespit tutanağı esas alınarak davalıya sigortalı araç sürücüsünün %75 kusur oranına göre aktüer bilirkişiye hesaplama yaptırılmıştır.

HMK'nın 266 ve devamı maddeleri gereğince çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda, davacı sürücünün bankette duraklama yaptığı ve sigortalı araç sürücüsünün ise bu esnada davacı aracına arkadan çarpmış olduğu gözetildiğinde olayın meydana geliş şekli itibarı ile kusur oranlarının net şekilde tespiti gerektiği açıktır. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Bu durumda hakem heyetince, alanında uzman bilirkişiden kusur dağılımına ilişkin, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alındıktan sonra çıkan sonucuna göre maddi tazminat miktarı takdiri gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması isabetli olmamıştır.

3.Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının usulüne uygun şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Söz konusu belirlemenin ise kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Somut olayda dosya kapsamında, davacıda oluşan maluliyet oranının tespitine yönelik olarak usulüne uygun şekilde alınmış rapor bulunmamaktadır. Dosyaya sunulan ve Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Bölümü'nün 04.03.2021 tarihli maluliyet raporu ile; davacının alt ekstremiteye yönelik maluliyet oranı %8 ve toplam maluliyet oranı ise %13 olarak belirlenmiş ve Uyuşmazlık Hakem Heyetince bu rapor hükme esas alınarak karar verilmiştir.

Kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'in “Engel oranları alan kılavuzu”ndaki "Kas-iskelet sistemi" başlığı altında 3 üncü maddede yer alan "Alt Ekstremiteye Ait Sorunlarda Engellilik Oranları" bölümünde; “Engellilik, hastanın mevcut durumuna göre belirlenmeli, kişinin özrünün zaman içerisinde değişebilme ihtimali varsa rapor süreli verilmelidir. Devamlı engellilik raporu verilmeden önce hastada iyileşmenin durduğu, son bir senede herhangi bir düzelmenin olmadığı tespit edilmelidir” düzenlemesi yer almaktadır.

Somut olayda, kaza tarihi 09.07.2020, rapor düzenleme tarihi ise 21.03.2021 olup davacının maluliyetinin bir bölümünün alt ekstremiteye ilişkin bulunduğu hususları dikkate alındığında, kaza tarihi ile rapor tarihi arasında Yönetmelik ile belirlenen bir senelik zaman diliminin geçmemiş olduğu, karara esas alınan raporun davacının iyileşme süresi (bir sene) dolmadan düzenlendiği ve bu hali ile raporun karar vermeye elverişli ve yeterli olmadığı anlaşılmıştır. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; davacının yeniden muayenesi de yapılarak kaza nedeniyle maluliyeti oluşup oluşmadığı ve varsa maluliyet oranının kaza tarihi itibarı ile geçerli mevzuat ve ekinde yer alan hükümlere göre belirlenmesi için en yakın üniversite hastanesinin adli tıp anabilim dalı başkanlığından rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

4. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrasında "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesine 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6 ncı maddesi ile eklenen (13) numaralı fıkrasında, "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir..." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken fazla vekalet ücretine karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE

2. Değerlendirme bölümünün (2), (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine