Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/12515 K.2024/1698

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

16.05.2009 tarihinde Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası olmayan minibüs ile dava dışı aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında, sigortasız minibüste yolcu olarak bulunan davacıların desteği (eş/baba) ...’un vefat ettiğini, minibüste yolcu olarak bulunan davacı ...’un da yaralanıp malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları ve faiz hakları saklı kalmak şartıyla şimdilik ...’un vefatı nedeniyle davacılardan... için 2.000,00 TL, ... için 2.000,00 TL, davacılardan ...’nın sakatlığı nedeniyle ... için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 5.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiş,

ıslah dilekçesi ile dava değerini davacılardan... için 31.250,00 TL destek tazminatı, ... için 93.750,00 TL destek tazminatı ve 37.500,00 TL sürekli sakatlık tazminatı olmak üzere toplam 162.500,00 TL’ye yükseltmiş, sakatlık tazminatı ile ilgili faiz talepleri saklı kalmak üzere destek tazminatı için ilk başvuru tarihi olan 12.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi talep ettiklerini beyan etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, başvuru konusu kazada Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası kapsamında taşıma yapılmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davaya konu kazanın 16.05.2009 tarihinde meydana geldiği, dava tarihinin ise 05.03.2021 olduğu, davaya konu kazada ölüm meydana geldiği, ceza zamanaşımı süresinin 15 yıl olduğu, davanın zamanaşımına uğramadığı,

Hazine Müsteşarlığı'nca çıkarılan ve 28.06.2010 tarihinde yayımlanarak 01.07.2010 tarihinde yürürlüğe giren 2010/8 nolu Genelgede "01.07.2010 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, ticari amaçla yapılmayan taşımaların 4925 Sayılı Kanunun 2.maddesinin 2.fıkrası ile kanun kapsamı dışında bırakılan taşımalar ile yine aynı kanunun 2.maddesinin 3.fıkrasıyla düzenlenmesi ilgili mahalli idarelere bırakılan il sınırları içerisindeki taşımalar ile 100 km'ye kadar olan şehirlerarası taşımaların karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası kapsamı dışında olduğu kararlaştırılmıştır" ifadesine yer verildiği,

davaya konu kazanın 16.05.2009 tarihinde söz konusu Genelge ile gelen değişiklikten önce meydana geldiği, taşımanın yolcu taşıma işlemi olarak ticari iş olarak yapıldığı, bu nedenle yapılan taşımanın Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası kapsamında bulunduğu ve davalı ...

Hesabının zarardan sorumlu olduğu, sigortası bulunmayan minibüs sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu, dosya kapsamında alınan 13.07.2021 tarihli adli tıp uzmanı bilirkişi tarafından hazırlanan rapora göre davacı ...'nın kazadan kaynaklanan maluliyetinin Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarında tam karşılığı olmadığı, bu nedenle anılan Genel Şartlarda belirtildiği şekilde sakatlık teminatı oranının kıyasen tespit edildiği, davacı ... için beyin hasarı ve beyin işlev bozukluğu nedeniyle kıyasen % 30 sakatlık teminatı oranının belirlendiği,

kaza tarihi itibariyle ölüm ve sürekli iş göremezlik(sakatlık) tazminatı için koltuk başına teminat limitinin ayrı ayrı 125.000,00 TL olduğu, ...’nın sakatlığı nedeniyle 37.500,00 TL (125.000,00 TL x % 30) tazminatın hesaplandığı, destek ...’un ölümü nedeniyle dosyadaki veraset ilamına göre 1 pay davacı eş...’ye, 3 pay kızı ...’ya olmak üzere 125.000,00 TL tutarındaki ölüm teminatının paylaştırıldığı,... için 31.250,00 TL (125.000,00 TL x 1/4) ölüm tazminatı, ... için ise 93.750,00 TL(125.000,00 TL x 3/4) ölüm tazminatının hesaplandığı,

davacıların tahkim başvurusundan önce davalı ... aleyhine ölüm tazminatı açısından 12.12.2012 tarihinde 125.000,00 TL tutarlı ilamsız icra takibi başlattığı, davalı ... Hesabının ödeme emrini 17.12.2012 tarihinde tebellüğ aldıklarını beyan ederek takibe itiraz ettiği, davalı ...

Hesabının 17.12.2012 tarihinde temerrüde düştüğü, ölüm tazminatı açısından 17.12.2012 tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği gerekçesiyle başvurunun kabulü ile davacılardan ... için 31.250,00 TL ve ... için 93.750,00 TL ölüm tazminatının 17.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davacı ... için 37.500,00 TL sakatlık tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; talebin zamanaşımına uğradığını, başvuru konusu kazada Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası kapsamında taşıma yapılmadığını, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma mecburiyeti ile muafiyet ve istisnalara ilişkin hususların 02.11.2009 tarihli ve 2009/15945 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yeniden belirlenmesine karar verildiğini, bu yetkinin Ulaştırma Bakanlığının görüşü de alınmak suretiyle Hazine Müsteşarlığına verildiğini,

Hazine Müsteşarlığınca çıkarılan ve 28.06.2010 tarihinde yayınlanarak 01.07.2010 tarihinde yürürlüğe 2010/8 nolu Genelge ile Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma mecburiyeti ile muafiyet ve istisnaların yeniden belirlendiğini, Genelgeye göre Karayolu Yolcu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde yolcu taşımacılığı yapan gerçek ve tüzel kişilere verilen yetki belgelerinden A1, A2, B1, B2, D1, D2 yetki belgelerine sahip olan kimselerin Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırmasının zorunlu tutulduğunu,

il sınırları içerisinde yapılan yolcu taşımaları ile 100 km’ye kadar olan şehirlerarası yolcu taşımalarının bu kapsam dışında bırakıldığını, 01.07.2010 tarihinden itibaren bu tür yolcu taşımacılığı için verilmekte olan Y türü yetki belgelerinin yerine verilmesi kararlaştırılan D4 türü yetki belgesi sahiplerinin ise Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma zorunluluğunun bulunmadığını, 01.07.2010 tarihinden sonra yapılan yolcu taşımalarında, taşımaların Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma mecburiyeti bulunabilmesi için; taşımanın il sınırları içinde yapılmaması, 100 km’nin üzerinde şehirlerarası veya uluslar arası taşıma olması,

2010/8 nolu Genelgede açıklanan yetki belgelerinden herhangi birine haiz bulunması şartının bulunduğunu, Hazine Müsteşarlığınca çıkarılan 2010/8 Genelge gereği 01.07.2010 tarihinden itibaren D4 türü yetki belgesi kapsamında Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası kapsamında taşıma yapıldığının davacı tarafça ispatlanması gerektiğini, başvurunun 8 işgünü sonrasından itibaren faiz işletilmesine karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacı tarafın davalıya usulüne uygun bir başvuru yapmadığını, faiz başlangıç tarihinin tahkime başvuru tarihi olması gerektiğini,

davacılar lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın zamanaşımına uğramadığı, davalının kaza tarihinde Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası olmayan aracın karıştığı kazada meydana gelen zarardan sorumlu olduğu, faiz başlangıç tarihinin isabetli olduğu, davacıların vekili bulunmadığından davacılar lehine vekalet ücretine hükmedilmediği gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itiraz başvurusuna konu ettiği nedenlerle, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; kaza tarihinde Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası olmayan minibüsün karıştığı trafik kazasında minibüste yolcu olarak bulunan davacıların desteğinin ölümü ve aynı araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralanarak malul kalması sebebiyle talep edilen ölüm tazminatı ile sakatlık tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 54 üncü maddeleri, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları, ... Yönetmeliği, Hazine Müsteşarlığı'nın 28.06.2010 tarihli 2010/8 nolu Genelgesi.

3. Değerlendirme 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin 12 nci fıkrası gereği sigorta tahkim komisyonlarının 40.000,00 TL'yi geçmeyen kararları kesindir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 tarihli ve 3/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı uyarınca Yargıtayca da temyiz isteminin reddine karar verilebilir.

Davacılar ihtiyari dava arkadaşı durumunda olduğundan kesinlik sınırı her bir davacı yönünden ayrı ayrı gözetilmelidir.

Dosya içeriğine göre Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan başvuruda hüküm altına alınan ve temyize konu edilen miktar davacılardan ... için 31.250,00 TL olup kesinlik sınırı olan 40.000,00 TL’nin altında kalmaktadır.

2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, karar usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince davacılardan ...'a yönelik temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacılardan ...'a yönelik temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacılardan ...'a yönelik temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,