Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/12635 K.2024/644

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara taraf vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine, davacı vekilinin itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının faiz yönünden düzeltilmesine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... nezdinde 27.07.2020-27.07.2021 vade tarihli Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan davacıya ait araç ile sürücü ...'in olay tarihinde çalıştığı otoparka geldiğini, aracın anahtarını otoparkın girişinde bulunan kulübenin içindeki terek adı verilen dolaba bıraktığını, daha sonra ...'in kulübenin yanından kısa süreliğine ayrıldığında aracın çalıştırılıp yerinden hareket ettirildiğini gördüğünü, aracın önünü kesmek istedi ise de aracı çalan hırsıza engel olamadığını, sigortalı aracın çalınması nedeniyle davalı ... şirketine ihbarda bulunulduğunu,

fakat davalı şirket tarafından talebin reddedildiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 40.100,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş; yargılama sırasında ıslah dilekçesi ile talebini 182.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının kısmi dava açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davalı şirketin poliçe kapsamı ve limitiyle sınırlı olarak gerçek zarardan sorumlu olduğunu, davalı şirket tarafından dava konusu kaza ile ilgili olarak ibraz edilen belgelere istinaden yapılan tetkik ve araştırmalar neticesinde hasar tazminat talebinin, poliçe özel şartında bulunan ''Araç Çalınmasında Uygulanacak İstisnalar Klozu'' gereğince teminat kapsamı dışında olduğu değerlendirilerek reddedildiğini,

Bakırköy Şenlikköy Mahallesi Florya Caddesi üzerinde bulunan havuzlu çay bahçesi isimli iş yerinin otoparkından sigortalı sürücü ve otopark görevlisi ...'in ihmali neticesi otopark kulübesinden davacıya ait aracın anahtarının alınarak, otoparkta park halindeki aracın çalındığının güvenlik kamera görüntülerinden tespit edildiğini, bu nedenle davalı şirketin hasar ve zararları tazmin yükümlülüğünün bulunmadığını ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i kadar olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Kasko Sigortası Genel Şartları A.4.11 maddesindeki araç anahtarının ele geçirilmesi suretiyle aracın çalınması ve/veya çalınmaya teşebbüsü sonucu meydana gelecek ziya ve hasarların teminat kapsamı dışında olduğu, dava konusu poliçede ''Araç Çalınmasında Uygulanacak İstisnalar'' başlıklı kloz incelendiğinde araç anahtarlarının, sigortalının veya aracı kullanan kişinin kendi ev veya işyeri niteliğindeki kapalı ve kilitli bir mekanda bulunması sırasında, bu mekana;

kırma, delme, yıkma, devirme zorlama, öldürme, yaralama, zor ve şiddet kullanarak veya tehditle ya da araç gereç veya bedeni çeviklik yoluyla tırmanmak suretiyle ele geçirilerek aracın çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesinin, teminat kapsamına alındığı, dava konusu olaya ilişkin dosyaya sunulan ifade tutanakları incelendiğinde araç sahibinin aracın anahtarını otoparkta bulunan kulübeye, terek adı verilen dolaba bıraktığı ve hırsızlık hadisesinin ilk önce belirtilen yere bedeni çeviklik ile girilmek suretiyle anahtar elde edildikten sonra gerçekleştirildiği,

araç ile kaçmaya çalışan hırsızın engellenmeye çalışıldığı ve fakat başarılı olunamadığı, Olay Yeri Görüntü İzleme Tutanağında iş yeri kameralarının incelendiği ve hırsızlık olayının önce kulübeden araç anahtarlarının alınması suretiyle gerçekleştirildiği, dosya kapsamında yer alan deliller birlikte değerlendirildiğinde dava konusu poliçede ''Araç Anahtarının Ele Geçirilmesi Nedeniyle Aracın Çalınması Klozu'' mevcut olduğu, ancak hırsızlık olayının Hırsızlık Sigortası Genel Şartları kapsamında meydana geldiği, bu nedenle zararın teminat kapsamında olduğu, aktüer bilirkişi raporunda hasar bedelinin 182.000,00 olarak belirlendiği,

bilirkişi raporunun denetime ve hüküm vermeye elverişli olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 182.000,00 TL'nin 17.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde taraf vekilleri itiraz etmiştir.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; uyuşmazlık konusu hasar talebinin Kasko Sigortası Poliçesine ilişkin sözleşmeden kaynaklanması nedeniyle avans faizine hükmedilmesi gerektiğini ve temerrüt tarihinin davalı ... şirketinin talebi reddettiği tarih olarak kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davacının aracına ait anahtarın zor kullanılmadan ele geçirilmek suretiyle dava konusu aracın çalındığını, bu nedenle Kasko Sigortası Genel Şartları A.4.11 maddesindeki "araç anahtarının ele geçirilmesi suretiyle aracın çalınması ve/veya çalınmaya teşebbüsü sonucu meydana gelecek ziya ve hasarlar teminat kapsamı dışındadır." şeklindeki düzenlemeye istinaden davalı ... şirketinin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın rayiç değerinin yüksek belirlendiğini,

rayiç değerin internet siteleri ve ilanlar aracılığıyla tespit edilerek buradaki en düşük ve en yüksek değerlerin göz ardı edilmesi gerektiğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i kadar olması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamında yer alan olay yeri kamera kayıtları ve tanık ifadelerinden, araç sahibinin aracını kendi çalıştığı otoparka bıraktığı, anahtarı da otoparkta bulunan kulübenin içindeki dolaba bıraktığı ve kısa bir süre için oradan ayrıldıktan sonra aracın çalındığı, olay yerine ilişkin fotoğraflarda dolabın kırıldığının görüldüğü, hırsızların aracın anahtarını zor kullanarak almak suretiyle aracı çaldığı, dolayısıyla zararın teminat kapsamında olduğu,

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409 uncu maddesi uyarınca rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerektiği, dava konusu olayda sigortacının, teminat kapsamı dışında tutulan özel şartlar hakkında sigortalıyı bilgilendirdiğine ilişkin bir veri bulunmadığı, bu nedenle davalı ... şirketinin bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmediği, aktüer bilirkişi raporunda aracın rayiç değeri tespit edilirken internet satış ilanlarının incelendiği ve yetkili satıcılardan fiyat araştırması yapıldığı, ayrıca aracın geçmiş hasar kayıtları, kilometresi gibi somut özelliklerinin de dikkate alındığı,

Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınan raporun denetime elverişli ve mevzuata uygun bulunduğu, sigorta sözleşmeleri Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenmiş olup, ticari iş niteliği taşıdığı, bu nedenle avans faizine hükmedilmesi gerektiği ve davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin itirazlarının faiz türü yönünden kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının faiz yönünden düzeltilmesine karar verilmiş; davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin ise diğer itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının aracına ait anahtarın zor kullanılmadan ele geçirilmek suretiyle dava konusu aracın çalındığını, bu nedenle Kasko Sigortası Genel Şartları A.4.11 maddesindeki "araç anahtarının ele geçirilmesi suretiyle aracın çalınması ve/veya çalınmaya teşebbüsü sonucu meydana gelecek ziya ve hasarlar teminat kapsamı dışındadır." şeklinde düzenlenmeye istinaden davalı ... şirketinin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, poliçede yer alan teminat dışı hallerin kabul edildiğinin poliçede açıkça belirtildiğini ve poliçeye davacı tarafından herhangi bir itirazda bulunulmadığını,

davalı şirketin aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirdiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın rayiç değerinin yüksek belirlendiğini, rayiç değer internet siteleri ve ilanlar aracılığıyla tespit edilerek buradaki en düşük ve en yüksek değerlerin göz ardı edilmesi gerektiğini, her ne kadar İtiraz Hakem Heyetince davacının talebi kabul edilerek asıl alacağa avans faizi uygulanmasına karar verilmiş ise de verilen kararın hatalı olduğunu, yerleşmiş Yargıtay içtihatları doğrultusunda,

bir an için davalı şirketin temerrüdünün gerçekleşmiş olduğu düşünülse dahi dava konusu zarar haksız fiil neticesinde meydana geldiğinden ve sigortalı araç ticari araç olmadığından davacının avans faizi taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i kadar olması gerektiğini ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı şirket nezdinde düzenlenmiş olan Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında teminat altına alınan aracın çalınması nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409 uncu maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1.Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.4.11 maddesi uyarınca sigortalı araç anahtarlarının, sigortalının veya aracı kullanımına tahsis ettiği kişinin kendi ev veya işyeri niteliğindeki kapalı ve kilitli bir mekanda muhafazası esnasında, bu mekana, kırma, delme, yıkma, devirme, zorlama, öldürme, yaralama, zor ve şiddet kullanarak veya tehditle ya da araç gereç veya bedeni çeviklik sayesinde tırmanmak sureti ile ele geçirilerek aracın çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi sonucu oluşacak zararlar teminat kapsamındadır.

Kasko poliçesinde “Araç Çalınmasında Uygulanacak İstisnalar” başlığı altında; ''Genel şartların A.4.11 maddesindeki araç anahtarının ele geçirilmesi suretiyle aracın çalınması ve/veya çalınmaya teşebbüsü sonucu meydana gelecek ziya ve hasarlar teminat kapsamı dışındadır. Ancak,

1-Araç anahtarlarının gasp sonucu ele geçirilmesi yoluyla aracın çalınması ya da çalınmaya teşebbüs edilmesi,

2-Araç anahtarlarının, sigortalının veya aracı kullanan kişinin kendi ev veya işyeri niteliğindeki kapalı ve kilitli bir mekanda bulunması sırasında, bu mekana; kırma, delme, yıkma, devirme zorlama, öldürme, yaralama, zor ve şiddet kullanarak veya tehditle ya da araç gereç veya bedeni çeviklik yoluyla tırmanmak suretiyle ele geçirilerek aracın çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi, teminat kapsamına alınmıştır.

Ayrıca, kanunen geçerli bir belge karşılığında otopark, servis/tamirhane, oto yıkama vb işletmeye teslim edildiği ispatlanan aracın çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi sonucu meydana gelecek hasarlar sigortalı tarafından mevzuata uygun işlemlerin yerine getirilmesi ve yasal tahkikatın başlatılması şartı ile teminat kapsamındadır.'' klozuna yer verilmiştir.

Dosya içeriğinden; davacıya ait aracın sürücüsü olan ...'in olay tarihinde çalıştığı otoparka geldiği, aracın anahtarını otoparkta bulunan kulübenin içindeki terek adı verilen dolaba bıraktığı, daha sonra kulübenin yanından kısa bir süre ayrılıp tekrar aracın yanına geldiğinde aracın çalıştırılıp yerinden hareket ettirildiğini gördüğü, dava konusu aracın çalındığı ve Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/89092 soruşturma nolu dosyasında şüpheliler hakkında oto hırsızlığı suçlamasıyla asliye ceza mahkemesinde dava açıldığı,

davacının davalı şirkete başvurarak dava konusu poliçe kapsamında zararının karşılanmasını talep ettiği, davalı şirket tarafından dava konusu poliçe özel şartında bulunan ''Araç Çalınmasında Uygulanacak İstisnalar Klozu'' gereğince zararın teminat kapsamı dışında olduğu değerlendirilerek davacı tarafın başvurusunun reddedildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklananlar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacıya ait aracın anahtarının otopark kulübesinin içinde olan ve terek olarak adlandırılan dolaba bırakıldığı, o sırada otopark dışında gözlem halinde olan dava dışı şüphelilerin sürücü ...'in kısa süre kulübeden ayrılmasını fırsat bilerek ve anahtarı bırakılan dolaptan alarak davacıya ait aracı çaldığı,

Kasko Sigortası Genel Şartları A.4.11. maddesi uyarınca ve Kasko Sigorta Poliçesinde ''Araç Çalınmasında Uygulanacak İstisnalar'' klozu uyarınca sigortalı araç anahtarlarının, sigortalının veya aracı kullanımına tahsis ettiği kişinin kendi ev veya işyeri niteliğindeki kapalı ve kilitli bir mekanda muhafazası esnasında, bu mekana, kırma, delme, yıkma, devirme, zorlama, öldürme, yaralama, zor ve şiddet kullanarak veya tehditle ya da araç gereç veya bedeni çeviklik sayesinde tırmanmak sureti ile ele geçirilerek aracın çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi sonucu oluşacak zararların teminat kapsamına alındığı,

ancak dava konusu olayda davacıya ait aracın anahtarının kapalı ve kilitli mekanda muhafaza edilmediği, bu nedenle dava konusu zararın teminat kapsamı dışında olduğu, her ne kadar İtiraz Hakem Heyetince davalı ... şirketinin aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmediği için sorumluluğu bulunduğu belirtilmiş ise de 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1423 üncü maddesine göre sigortacı, sigorta sözleşmesine ilişkin tüm bilgileri, sigortalının haklarını, sigortalının özel olarak dikkat etmesi gereken hükümleri, gelişmelere bağlı bildirim yükümlülüklerinden oluşan aydınlatma yükümlülüğünü sigortalıya karşı yerine getirmese dahi sigortalı,

sözleşmenin yapılmasına 14 gün içinde itiraz etmemiş ise sözleşmenin poliçede yazılı şartlar ve poliçenin ayrılmaz bir parçası olan genel şartlar kapsamında yapılmış olacağının kabul edilmesi gerektiği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

2. Bozma nedenine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2. Bozma nedenine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,