Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/1269 K.2023/10279

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiş, İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; davacının 04.06.2008 tarihinde davalılardan ...'ye ait diğer davalı ...'in sevk ve yönetimindeki aracın içerisinde iken meydana gelen trafik kazası neticesinde bel kemiğinin kırılarak hayati tehlike geçirecek şekilde yaralandığını, davalılardan ...'in trafik kazasının meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu, davacının beline kaza nedeni ile geçirdiği ameliyat ile platin takıldığını ve felç riskinin yüksek olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50,00 TL sürekli ve 50,00 TL geçiçi işgücü kaybı tazminatı ve ulaşım gideri zararı ile 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen ...

3.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/148 Esas, 2016/253 Karar sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 04.06.2008 tarihinde BİM adlı şirketin yapımındaki “Doğunun Düğünleri" belgesel filminin çekimi için gittiği ... ilinde davalılardan ...'in kullandığı aracın yaptığı tek taraflı trafik kazası sonucunda ağır şekilde yaralandığını, bu nedenle 2011/108E. sayılı dava dosyasında açtıkları maddi ve manevi tazminat istemli davanın halen derdest olup anılan dava dosyasında aldırılan hesap bilirkişi ek raporunda müvekkilinin maddi tazminat alacağının 579.706,34 TL olarak hesaplandığını beyanla davanın ihbar edildiği ...

Sigorta A.Ş. tarafından sigorta teminat limiti dahilinde kendilerine ödenen 100.000,00 TL tazminatın ve bahse konu asıl dava dosyasında talep ettikleri 47.496,79 TL'nin mahsubu ile bakiye 437.330,00 TL maddi tazminatın davalılardan olay tarihi olan 04.06.2008 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafça 2016/148 E. 2016/253 K. sayılı dosya ile ek dava ikame edildiğini, davacı tarafın birleştirme talepli davasını kabul etmediklerini, müvekkilinin araç sahibi işleten konumunda bulunmakta olup söz konusu aracın hususi araç niteliğinde olduğunu, davalının şahsına ait aracı kazada yer alan oğlu Haluk Ekinci'nin kullanımına bıraktığını, oğlu ise arkadaşı olan ve kazada sürücü olarak bulunan ... adlı kişiye herhangi bir ücret karşılığı olmadan verdiğini, yine davacının da söz konusu araçta bulunmasının davalı açısından herhangi bir ücret veya menfaat karşılığı olmadığını,

davacı tarafın belgesel çekimi için ... iline gelmiş olması iddialarının ve söz konusu araçta bulunması karşılığı kim tarafından ne şekilde ücret veya menfaat elde edildiğinin tespitinin gerektiğini, zira araç maliki davalının söz konusu kazaya karışan aracın kullanılmasından ve davacının taşınmasından herhangi bir menfaati bulunmadığını, olayda davalı açısından hatır taşımasının söz konusu olduğunu, hatır taşıması sebebiyle davalının KTK 87 nci maddesi gereği kusur esasına göre sorumlu olacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 08.04.2016 gün ve 2011/108 E.-2016/402K. sayılı kararı ile asıl dava dosyası yönünden asıl davanın ıslah beyanı gözetilerek ve talep ile bağlı kalınarak kabulü ile; dava konusu 1.811,63 TL geçiçi işgöremezlik ve 47.496,79 TL sürekli işgöremezlik zararı karşılığı üzere toplam 49.308,42 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 04.06.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile;

dava konusu 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 04.06.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, birleşen davanın kısmen kabulü ile; dava konusu 432.209,45 TL (sürekli işgöremezlik zararına ilişkin) maddi tazminatın olay tarihi olan 04.06.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 29.04.2019 gün ve 2016/10727 Esas 2019/5941 Karar sayılı bozma ilamında özetle; "... davacının yüksek öğrenim mezunu olması nedeniyle gelirinin asgari ücret seviyesinin üzerinde olmasının da hayatın olağan akışına uygun olacağı dikkate alınmak suretiyle, davacının kazadan önce mezun olduğu bölüme göre kazanacağı ortalama gelirin esas alınması ile tazminat hesabının yapılması (dava sırasında davalı taraf trafik sigortacısı ...

Genel Sigorta A.Ş.'nin ödediği 100.000,00 TL'lik bedel de dikkate alınarak) konusunda ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı biçimde hüküm tesisinin doğru görülmediği ve davacının davalı ...'in sürücülüğünü yaptığı araçta yolcu olduğu; yolcu olunan aracın, ticari amaçla işletilen bir araç olmayıp hususi araç olduğu;

davacının havaalanından alınıp oteline taşınması konusunda hiçbir zorunluluğu bulunmayan ve toplumsal nezaket kuralları gereği bu taşımayı yapan davalı taraf lehine hatır taşıması bulunduğu gözetilmek suretiyle, 818 sayılı BK'nun 43 üncü maddesi (6098 sayılı TBK md. 51.) gereği tazminattan, hakkaniyete uygun bir indirim (Dairemiz yerleşik uygulamalarına göre indirim oranı % 20) yapılması gerekirken, eksik inceleme ve hatalı gerekçeyle, yazılı şekilde hüküm tesisinin de doğru olmadığı" şeklindeki gerekçeleri ile kararın bozulmasına karar verilmiştir

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davacının yolcu olarak bulunduğu davalı ...'nin maliki olduğu, davalı ...'in sevk ve idaresindeki aracın trafik kazası yapması neticesi, sürekli ve geçici iş görmezlik tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkin olduğu, hükme esas alınan raporlara göre, olayda davacının içinde yolcu olarak bulunduğu araç sürücüsü ...'in tam kusurlu olduğu, davacının yolcu olması nedeniyle kusurunun bulunmadığı, ATK Genel Kurulundan alınan 26.02.2015 tarihli raporda;

davacının (E) cetveline göre % 32 oranında meslekte kazanma gücünü kaybetmiş sayılacağı ve iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği, davacının asgari ücretin 2 katı seviyesinde bir geliri olmasının hayatın olağan akışına uygun olduğu kabul edilerek yapılan hesaplamanın hükme esas alınması gerektiği, buna göre bilirkişi raporunda davacının asgari ücretin 2 katı gelir elde ettiğinin kabul edilmesi halinde sürekli iş görmezlik zararının 345.796,49 TL olarak belirlenmesi nedeniyle bu miktardan % 20 oranında hatır taşıması indirimi yapılarak,

sigorta şirketi tarafından ödenen 100.000 TL'nin mahsubu ile asıl davada ıslah edilen miktar dikkate alınarak, davacının sürekli iş görmezlik tazminatı olarak 37.997,44 TL'nin, ıslah edilen miktardan %20 hatır taşıması indirimi yapılarak geçici iş görmezlik tazminatı olarak 1.449,31 TL'nin, asıl davada hükmedilen 37.997,44 TL sürekli iş görmezlik zararı düşüldüğünde birleşen davada 138.639,76 TL'nin olay tarihi olan 04.06.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde.

İlk Derece Mahkemesince bozma kararında belirtildiği üzere davacının gelirinin belirlenmesi hususunda yaptığı değerlendirme sonucu asgari ücretin 2 katı oranında gelir esas alınarak hüküm kurulmasının doğru olmadığını, dosyada mevcut SGK dökümlerinden anlaşıldığı üzere kaza tarihinden 1 ay evvel ve kazadan sonra davacının asgari ücret seviyesinde çalışma kaydının olduğunu, kaza öncesi ve sonrası asgari ücret miktarında geliri olduğu SGK dökümlerinden anlaşılan davacının gelirinin asgari ücretin 2 katı oranında ücret esas alınarak hüküm kurulmasının usule yasaya ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini,

yine dosya arasında bulunan belgelerden anlaşılacağı üzere sigorta şirketince davacı vekiline 07.01.2016 tarihinde 135.000,00 TL ödeme yapılmış olmasına rağmen tazminat hesaplamasında bu tutarın 100.000,00 TL olarak kabul edilmesinin ve ödenen tutarın güncellenmeden hesap yapılmasının doğru olmadığını, ayrıca asıl ve birleşen dava yönünden ıslah miktarları ve sigorta şirketinin yaptığı ödeme ve vekalet ücreti hesabı yapılırken hata yapılmış olup kararın bu yönleri ile de incelenmesi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davalı ...

Ekinciye ait olan araçla seyir halindeyken yolda mevcut halde bulunan yapım eksikliği nedeniyle arabanın kaydığını ve hafif şekilde yan yatarak trafik kazası meydana geldiğini, dolayısıyla meydana gelen trafik kazasında davalının herhangi bir kusurunun olmadığını, zararın tazmini hususunda kusurun sorumluluğun en önemli unsuru olduğunu, davacının yönetmen yardımcısı olarak çalışıp gelir elde ettiği iddia edilmiş olmasına rağmen, bu hususu ispata yarar herhangi bir delilin dosyada bulunmadığını, davacının gerek yaptığı işin yönetmen yardımcılığı olduğu,

gerekse elde ettiği gelirin yazılı ve bağlayıcı belgelerle ispat edilmediğini, buna rağmen davacının yüksek öğrenim mezunu olması gerekçe gösterilerek gelirinin asgari ücretin 2 katı seviyesi üzerinde olduğu kabul edilerek tazminat hesabının da buna göre yapılmasının hatalı olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427, 428 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 51, 54 (818 sayılı Kanun 46/1) ve 56 ıncı (818 sayılı Kanun 47) maddeleri, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85,89,90 ve 91 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekili ile davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılara yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,