Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/13074 K.2024/4603

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara taraf vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine, davacı vekilinin itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesince 06.07.2021 tarihli ek karar ile davalı vekilince süresi içinde temyiz harcının yatırılmadığı gerekçesi ile davalı vekilinin temyiz başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Ek karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

Davalı vekilinin 28.05.2021 tarihinde temyiz yoluna başvurma ve maktu temyiz harcının yatırılması suretiyle kararı temyiz ettiği, saklama mahkemesi tarafından nispi temyiz karar harcının 7 günlük kesin süre içinde yatırılması yönündeki muhtıranın 22.06.2021 tarihinde davalıya tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.

Saklama mahkemesince 06.07.2021 tarihli ek karar ile süresinde temyiz harcının yatırılmaması nedeni ile kararın temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiştir. Ek karar davalı vekilince temyiz edilerek, 29.06.2021 tarihinde muhtıranın gereğinin yerine getirildiğini gerekçesi ile kararın kaldırılmasının talep etmiştir.

Davalı vekilinin eksik temyiz harcını yatırdığı aynı mahkemeye ait 2020/333 D. İş sayılı dosyasının geri çevirme kararı sonrası gönderilmesi sonucu incelenmesinde davalısının yine dosyamız davalısı olduğu, bu dosyada saklanmasına karar verilen İtiraz Hakem Heyeti kararının kesin olduğu, itiraz edilmediği, itiraz dilekçesi bulunmadığı, davalı vekilince dosya numarasının sehven 2021/333 yerine 2020/333 yazılmak sureti ile bu dosyaya 29.06.2021 tarihinde eksik temyiz harcının yatırıldığı anlaşılmaktadır.

Somut dosyaya yatırılması gereken temyiz harcının, davalının taraf olduğu, farklı bir dosyaya sehven yatırılmış olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin süresinde temyiz harcını yatırmış olması nedeni ile temyiz dilekçesinin reddine dair 06.07.2021 tarihli ek kararın kaldırılmasına karar verilerek İtiraz Hakem Heyeti kararının temyiz incelemesine geçilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 18.11.2018 tarihinde davalı ... şirketinin zorunlu mali mesuliyet sigortasını yaptığı araç ile davacının kullandığı aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralandığını ve malul kaldığını, sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak olumlu yanıt alınamadığını iddia ederek açtığı belirsiz alacak davasında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 20.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talebini 02.11.2020 tarihinde 70.836,85 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili sigorta şirketi tarafından talep edilen sağlık kurulu raporu sunulmadığından talebin usulden reddi gerekçesiyle, tazminat hesabının 01.06.2015 tarihli Genel Şartlara uygun TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz kullanılarak yapılması gerektiğini, kusurun belirlenmesi gerektiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, faiz başlangıcının komisyona başvuru tarihi ve faiz türünün yasal faiz olabileceğini, başvuran lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne (AAÜT) göre belirlenen rakamın 1/5'i oranında kadar olması gerektiğini savunarak talebin reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre davanın kabulüne, 70.836,85 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 30.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; müvekkili lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, karara esas alınan raporun ceza yargılamasında tespit edilen maddi olgulara aykırı olarak düzenlenmiş olduğunu, rapora yönelik itirazları dikkate alınmadan tazminattan %50 kusur indirimi yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, kararın henüz kesinleşmemiş olduğu ve karara en yakın tarih 2021 yılı asgari ücreti belli olduğundan, bilirkişiden ek rapor alınarak bu tarih itibariyle hesap yapılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; sigorta şirketine geçersiz rapor ve eksik evrakla başvuru yapılmış olması nedeniyle başvurunun usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, karara esas alınan maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli bulunmadığını, tazminat hesabının TRH-2010 Yaşam Tablosu üzerinden % 1,8 teknik faiz yöntemiyle yapılması gerektiğini, kusur oranlarının belirlenmesi gerektiğini, başvurana SGK tarafından rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, ıslah edilen kısma ıslah tarihinden itibaren faiz talep edilebileceğini belirterek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sigorta şirketine sunulması gerekli tüm evraklar ile birlikte başvuru yapıldığını, maluliyet raporunun karara dayanak almaya uygun olduğunu, kusur raporunun da yeterli, gerekçeli ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğunu, kazanın iş kazası olmadığını, bu nedenle gelir bağlanıp bağlanmadığının araştırılmasına gerek bulunmadığını, faiz başlangıcının belirlenmesinde hata bulunmadığını, tazminat hesabının Yargıtay içtihatları gereğince TRH-2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılması gerektiğini,

hesaplamanın PMF-1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile yapıldığını, talebin PFM-1931 Yaşam Tablosu olması ve TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz ile yaptırılan hesabın ilk hesaptan fazla çıkması nedeniyle tarafların hesap raporuna yönelik itirazlarının reddi gerektiğini, vekalet ücretinin ise hatalı hesaplandığını, tam vekalet ücretine karar verilmesi gerektiğini belirterek davalının tüm itirazlarının reddine, davacının ise vekalet ücretine yönelik itirazlarının kabulüne,

Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının 3. bendinde yer alan "2.001,75 TL vekalet ücretinin" ibaresi yerine "10.008,79 TL vekalet ücretinin" ibaresinin yazılmasına, sair itirazların reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin kusursuz olduğunu, Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan kusur raporunda müvekkili sürücüye %25 oranında kusur verilmesinin hatalı olduğunu, karar tarihine en yakın 2021 yılı asgari ücreti ile hesap yapılmamasının hatalı olduğunu, hesaplamanın TRH-2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi ile yapılması gerektiğini, davalının ticari temerrüt faizinden sorumlu olduğunu belirterek kararı temyiz emiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacıdan sağlık kurulu raporu sunulmasının istendiğini ancak davalı tarafından rapor sunulmadığını talebin usulden reddi gerektiğini, sunulan maluliyet raporunda belirlenen maluliyet oranını kabul etmediklerini, hesaplamanın TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz ile yapılması gerektiğini, hesaplamada asgari ücretin kullanılması gerektiğini, davacının ileri ki yıllarda elde edeceği gelirde azalma olacağının ispat edilmesi gerektiğini, davacının ömrünün sonuna kadar gelir edle edeceğinin kabulü ile hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, kusur incelemesi yaptırılması gerektiğini,

kaza tespit tutanağı ile yetinilemeyeceğini, SGK tarafından rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, vekalet ücretinin AAÜT'ne göre belirlenen rakamın 1/5 oranında olması gerektiğini, ıslah edilen kısma ıslah tarihinden itibaren faiz istenebileceğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

Davalı vekili ek kararı temyiz dilekçesinde; muhtırada verilen süre içinde eksik temyiz harçlarını yatırdığını, temyiz dilekçesinin reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını, temyiz itirazlarının incelenmesi gerektiğini belirterek ek kararı temyize getirmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı şirkete Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacının uğradığı sürekli iş göremezlik tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin 13 üncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Moturlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıda yer alan bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.

11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir. Eldeki davada kaza, 18.11.2018 tarihinde meydana gelmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve yukarıda açıklandığı şekilde yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

3. 5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5 oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın İtiraz Hakem Heyeti'ne iletilmek üzere mahkemesine gönderilmesine,