Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/13169 K.2024/1596

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davacı vekili ile davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazların reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 02.01.2021 tarihinde davalı ... nezdinde İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (İMSS) poliçesi ile sigortalı olan aracın hayvanlara çarpmasına bağlı gerçekleşen trafik kazasında araçta yolcu durumda olan müvekkilinin yaralandığını ve malul kaldığını iddia ederek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 250.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından sürekli iş göremezlik tazminatı için başvuruda bulunulduğunu, başvuran tarafın zararının öncelikle trafik sigortası limiti ile giderilmesi gerektiğini, henüz trafik sigortası limiti tüketilmeden İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası dahilinde talepte bulunulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvurucunun geçirmiş olduğu trafik kazası nedeni ile malul kaldığı, davalı ... şirketinin kazaya karışan aracın İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi uyarınca işletene düşen hukuki sorumluluğu üstlenmesi nedeni ile sorumluluğunun bulunduğu gerekçesi ile başvuru sahibinin talebinin kısmen kabulü ile 56.022,61 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatının 03.06.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

1.Davacı vekili itiraz dilekçesinde; hatır taşıması indirimi uygulanmasına itiraz ettiğini, müvekkilinin eğlenmek amacıyla araca bindiğini, hatır taşıması yapılmadığını, araçtaki herkesin mevcut bir menfaati olduğunu, müterafik kusur indirimi uygulanmasına itiraz ettiğini, kazada aracın...sevk ve idaresinde olduğunu, ifade tutanaklarında da bu hususun belirtildiğini, kaza tespit tutanağına hatalı olarak ... ...'ın isminin geçirildiğini,...'nın alkollü olmadığını, müterafik kusur indirimi uygulanmayacağını, aksi halde dahi alkolün kazanın meydana gelmesinde bir etkisi olmadığını, bu sebeple %20 üzerinden değil %5 üzerinden müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini iddia ederek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili itiraz dilekçesinde; kendilerine gerekli belgeler ile başvuru yapılmadığını, sunulan maluliyet raporunun yönetmeliğe aykırı olduğunu, dava şartı yokluğundan başvurunun usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunun yönetmeliğe aykırı olduğunu, tazminat hesaplamasının TRH 2010 Yaşam Tablosu ile 1,8 teknik faiz yöntemine göre yapılması gerektiğini, başvuran tarafça müvekkili aleyhine sürekli iş göremezlik tazminatı talebi ile Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2021.E.95143 sayılı dosyası ile başvuruda bulunulduğunu,

ilgili başvuru sonucunda 430.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının başvuran tarafa ödenmesine karar verilmiş olmakla itiraz edildiğini, dosyanın derdest olduğunu, aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) poliçesi kapsamında herhangi bir ödeme yapılmadığını, (İMSS)'nin ZMSS sonrasında devreye gireceğinden bahisle şu aşamada müvekkilinin sorumluluğunun devreye girmediğini, 2021.E.95143 sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, soruşturma ve kovuşturma dosyasının celbi ile uzlaşma sağlanıp sağlanmadığının tespiti gerektiğini, başvuru sahibi lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu,

reddedilen kısım üzerinden müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini, emniyet kemerinin takılı olmadığını, araç sürücüsünün alkollü oldugunu, hatır taşıması indirimi uygulanması gerektiğini savunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hükme esas alınan maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun düzenlendiği, hesaplama yönteminde hata olmadığı, eldeki dosyada zorunlu trafik sigortası ile teminat altına alınan limitin üstündeki zararların ödenmesine karar verildiğinden itirazın reddi gerektiği, yönetmelikle kanun hükmü değiştirilemeyeceğinden tam vekalet ücretine hükmedilmesinden yanlışlık bulunmadığı, kaza tespit tutanağına göre aracı kullanan kişinin alkollü olduğu, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılmasında isabetsizlik olmadığı gerekçeleri ile taraf vekillerinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili ile davalı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda bildirdiği sebepler ile İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ihtiyari mali sorumluluk sigortası (İMSS) poliçesi ile teminat altına alınan aracın hayvana çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 88, 89, 90 ve 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılmasında hata olmamasına, İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortasından talepte bulunulmasında hata olmamasına göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından varsa geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastanelerin adli tıp anabilim dalı başkanlıkları ve benzeri kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre sağlık kurulu raporu alınmalıdır.

11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir. Eldeki davada kaza, 02.01.2021 tarihinde meydana gelmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; tarafların usuli kazanılmış hakları gözetilerek davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde yukarıda açıklandığı üzere yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

3. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;

5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının davalı yararına BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı fazla alınan temyiz harcının temyiz eden davacıya iadesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

14.02.2024 tarihinde Başkan vekili ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi. (Karşı Oy)

KARŞI OY

Somut olayda; davacının yolcu olduğu aracın davacının eşine ait olduğu anlaşılmakla hatır taşıması indirimi yapılmasının hatalı olup hükmün davacı yararına bozulması gerektiği kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun 1. bentteki temyiz itirazlarının reddi kararına katılmıyorum.