Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/13191 K.2025/9908

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 20.08.2020 tarihinde müvekkilinin davalıya zorunlu trafik sigorta poliçesi ile sigortalı aracın içinde yolcu konumunda iken meydana gelen trafik kazasında yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 9.800,00 TL sürekli iş göremezlik ve 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının, 100,00 TL bakıcı gideri ile 6.000,00 TL belgesiz tedavi giderinin faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Yargılama sırasında dava değerini 409.900,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 5.886,99 TL geçici bakıcı gideri, 6.000,00 TL tedavi gideri ve 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; usulüne uygun başvuru yapılmadığını, maluliyet raporunu ve kusuru kabul etmediklerini, davacının müterafik kusurlu olduğunu, olayda hatır taşıması olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince davanın kabulüne, 409.900,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 5.886,99 TL geçici bakıcı gideri ve 6.000,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 421.786,99 TL tazminatın, 11.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak başvuru sahibine verilmesine. 100,00 TL geçici iş göremezlik talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet raporunu kabul etmediklerini, , hesaplamanın hatalı olduğunu, davacının müterafik kusurdan sorumlu olduğunu, olayda hatır taşıması olduğunu, davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacı yolcunun yaralanması nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87 nci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.

Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez.

Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların ve eşin taşınmasında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez.

Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.

Somut olayda; kaza nedeniyle yürütülen soruşturmada, yolcu konumundaki davacı ..., arkadaşı ...'ın sevk ve idaresindeki araç ile kaza yaptıklarını, sürücü ...'da araçta arkadaşı ...'in yolcu olduğunu beyan etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde hatır taşıması def'inde bulunulmuştur. İtiraz Hakem Heyetince davalının hatır taşıması defi reddedilmiştir. Ancak varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemiştir.

Davacının, davalı şirkete sigortalı araçta yolcu olarak bulunduğu ve sürücü ile arkadaş oldukları sabit olup davacının taşıma için arkadaşına ücret ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmelidir. Bu durumun aksi ispat edilemediğinden davalı ... şirketinin süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek TBK’nın 51 inci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olduğundan kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR