Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/13567 K.2025/6250

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin sevk ve idaresindeki motosikletin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi bulunmayan araç ile karıştığı kazadan dolayı davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL geçici bakıcı gideri ve 100,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 400,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, bedel arttırım dilekçesiyle talebini 357.435,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 2.565,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 360.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvurunun usulüne uygun olmadığını, işletilme halinde olmayan araçların vereceği zararların ve karayolunda meydana gelmeyen kazalardan kaynaklı zararların teminat kapsamı dışında olduğunu, kusur raporu alınması gerektiğini, maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını, tazminat hesabının TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemine göre yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik, bakıcı ve tedavi giderleri taleplerinin teminat harici olduğunu, hesaplamada askerlik süresinin dikkate alınması gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini,

SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti gerektiğini, davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında hesaplanması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Güvence Hesabının SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderlerinden sorumlu olduğu, davacının olayda %60, sigortasız araç sürücüsünün %40 oranında kusurlu olduğu,

geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik tazminatının sakatlık teminatında değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle alınan bilirkişi rapor doğrultusunda SGK tarafından yapılan ödemenin tenzili ile davanın kısmen kabulüne, 357.435,00 TL sürekli iş göremezlik, 2.009,00 TL bakiye geçici iş göremezlik ve 100,00 TL tedavi gideri olmak üzere 359.544,00 TL tazminatın 07.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte Güvence Hesabından alınarak davacıya ödenmesine, davacının 100,00 TL geçici bakıcı gideri ve 556,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 656,00 TL'ye ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından ibraz edilen maluliyet raporunun mavzuata uygun olduğu, tazminat hesaplamasının doğru olduğu, kusur raporunun hüküm vermeye elverişli olduğu, SGK tarafından yapılan ödemenin mahsup edildiği, 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle vekalet ücreti dışındaki tüm itirazların reddine, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücretine ilişkin bendinin düzeltilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvurunun usulüne uygun olmadığını, işletilme halinde olmayan araçların vereceği zararların ve karayolunda meydana gelmeyen kazalardan kaynaklı zararların teminat kapsamı dışında olduğunu, kusur raporu alınması gerektiğini, maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını, hesaplamanın hatalı olduğunu, geçici iş göremezlik, bakıcı ve tedavi giderleri taleplerinin teminat harici olduğunu, hesaplamada askerlik süresinin dikkate alınması gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin hatalı tespit edildiğini belirtmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri ve tedavi gideri talebine ilişkindir.

1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.

Somut olayda, Süleyman Demirel Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 03.11.2022 tarihli raporda, sol radius ulna distal parçalı fraktürüne bağlı gelişen eklem hareketlerinde kısıtlılığa neden olan sol el bileğinde deviasyon, şekil bozukluğu nedeni ile %12, nazal ve maksilla kemikleri parçalı kırıkları sonucu meydana gelen yüzde asimetri nedeni ile %6, yüzde sabit iz niteliğinde keloid skar nedeni ile %5 olmak üzere toplam %21 oranında maluliyeti olduğu belirtilmiştir. Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından söz konusu raporun geçerli olduğu kabul edilerek tazminata karar verilmiş, davalının karara yaptığı itiraz üzerine İtiraz Hakem Heyeti tarafından itirazın reddine karar verilmiştir.

Söz konusu maluliyet raporunu düzenleyen kurulun içerisinde kulak burun boğaz uzmanı, ortopedi uzmanı ve plastik cerrahi uzmanının olmadığı görülmüş olup bu haliyle raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davacıda oluşan arazlar dikkate alınarak kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve içerisinde kulak burun boğaz uzmanı,

ortopedi uzmanı ve plastik cerrahi uzmanının da bulunduğu en yakın üniversite hastanelerinin adli tıp anabilim dalı bölümlerinden rapor alınıp (kararın davacı tarafından temyiz edilmediği göz önüne alındığında davalının usuli kazanılmış hakları da gözetilerek) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup kararın bozulması gerekmiştir.

3-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266 ve devamı maddeleri gereğince, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir.

Dosyadaki bilgi ve belgeler incelendiğinde, meydana gelen kaza nedeniyle kaza tespit tutanağının düzenlendiği, buna göre davacının asli kusurlardan arkadan çarpma ve KTK'nın 52/1-a kurallarını ihlal ettiğinden birinci derecede, sigortasız araç sürücüsünün KTK'nın 60/1-e kuralını ihlal ettiğinden ikinci derecede kusurlu olduğunun belirlendiği, hakemce tek bilirkişiden alınan kusur raporuna göre, kaza tespit tutanağında yer alan kural ihlali nedeniyle davacının %60, sigortasız araç sürücüsünün %40 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, hakem heyetince bu belirleme esas alınarak sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

Olayın meydana geliş şekli gözetilerek kusur oranlarına ilişkin yapılan araştırma yeterli görülmemiş olup eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Şu durumda İtiraz Hakem Heyetince, dava konusu trafik kazasına ilişkin ceza soruşturma dosyası ve ceza dava dosyası da dosya arasına alınarak tüm deliller değerlendirilmek suretiyle tarafların olaydaki kusur oranlarının tespiti için üç kişilik uzman bilirkişi heyetinden kusur oranları arasında oluşabilecek çelişkiyi de giderecek mahiyette, oluşa uygun, denetime elverişli, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

4-6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 52. maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78. ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150. maddesi ve eki Cetvel uyarınca; motorlu bisiklet ve motosikletlerde sürücülerin koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolcuların ise koruma başlığı (kask) takması zorunludur.

Davacının motosiklet sürücüsü olmasına rağmen koruma başlığı (kask) takmaması nedeniyle zararın oluşumunda veya artmasında katkısının bulunduğu, dolayısıyla müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine dair davalının savunması İtiraz Hakem Heyetince kabul edilmemiştir.

Somut olayda; motosiklette sürücü konumunda bulunan davacının trafik kazası sonucu yaralandığı ve koruyucu başlık (kask) takmadığı hususu yaralanmanın nazal ve maksilla kemikleri parçalı kırıkları ve yüzde sabit iz olması olgusu ile sabittir. Buna göre; davacının koruyucu başlık (kask) takmaması nedeniyle zararın oluşumunda veya artmasında katkısının bulunduğu gözetilerek TBK’nın 52. maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR