Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/13596 K.2025/6323

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMSS poliçesi ile ve diğer davalı ...

A.Ş. tarafından İMSS poliçesi ile sigortalanan aracın, davacıların desteğinin yolcu olarak bulunduğu araca 30.06.2022 tarihinde çarpması sonucunda ölümlü trafik kazasının meydana geldiğini, davacıların müteveffanın desteğinden yoksun kaldıklarını, davalılara dava öncesinde başvuru yapılsa da davalı taraflarca ödeme yapılmadığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... için 5.000,00 TL ve davacı ... için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline ve davacı ... için 250.000,00 TL,

davacı ... için 150.000,00 TL, davacı ... için 150.000,00 TL ve davacı ... için 150.000,00 TL olmak üzere toplam 800.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... A.Ş.'den tahsilini talep etmiş ve ıslah dilekçesiyle talebini destekten yoksun kalma tazminatı için davacı ... yönünden 302.240,01 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava öncesinde müvekkiline usulüne uygun başvuru yapılmadığını, hesaplanan tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri dahilinde olduğunu, kusur raporu alınması gerektiğini, hesaplanan tazminattan hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz yönteminin esas alınması suretiyle hesaplama yapılması gerektiğini, davacıların,

desteğin ölümü nedeniyle elde etmiş oldukları başkaca gelirin tespiti halinde hesaplanan tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, ceza dosyasında kazaya karışan tarafların uzlaşıp uzlaşmadıklarının tespit edilmesi gerektiğini, temerrüt tarihinden itibaren yasal faize karar verilmesi gerektiğini, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek başvurunun reddini istemiştir.

Davalı ...

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava öncesinde müvekkiline usulüne uygun başvuru yapılmadığını, hesaplanan tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri dahilinde olduğunu, kusur raporu alınması gerektiğini, davacıların, desteğin ölümü nedeniyle elde etmiş oldukları başkaca gelirin tespiti halinde hesaplanan tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, ceza dosyasında kazaya karışan tarafların uzlaşıp uzlaşmadıklarının tespit edilmesi gerektiğini, temerrüt tarihinden itibaren yasal faize karar verilmesi gerektiğini,

davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirterek başvurunun reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davacılar ... ve ...'ın davalarının davalı ...

Sigorta A.Ş. yönünden kabulü ile ... için 302.240,01 TL ve ... için 197.759,99 TL olmak üzere toplam 500.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 27.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iş bu davalıdan alınarak iş bu davacılara ödenmesine ve davacılar vekil ile temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ... için 45.314,00 TL ve ... için 30.664,00 TL vekalet ücretinin iş bu davalıdan alınarak iş bu davacılara ödenmesine ve tüm davacıların davasının davalı ...

A.Ş. yönünden usulden reddine, iş bu davalı vekil ile temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak iş bu davalıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Sigorta A.Ş. vekilince itiraz edilmesi üzerine.

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla tazminat hesabının progresif rant yöntemine göre yapılmış olmasının Yargıtay kararları gereği olmasına, kusur raporunun kazanın oluş şekline uygun olmasına, müterafik kusur indirimi yapılması gerekir ise de yapılmasının hükme etki etmemesine göre davalının buna yönelik itirazlarının reddine,

davacılar lehine maktu vekalet ücretinin altında kalmamak ve kabul miktarını aşmamak üzere nispi hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine karar verilmesi gerektiğinden buna yönelik itirazın kabulüne ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının 5/6 fıkrasında yer alan 45.314,00 TL ibaresinin kaldırılarak yerine aynen 9.200,00 TL ibaresinin yazılmasına ve yine Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının 5/6 fıkrasında yer alan 30.664,00 TL ibaresinin kaldırılarak yerine 9.200,00 TL ibaresinin yazılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz yönteminin esas alınması suretiyle hesaplama yapılması gerektiğini, davaya konu kazanın iş kazası niteliğinde olduğunu ve bu nedenle SGK tarafından davacılara ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkili tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, hesaplanan tazminattan müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, ceza dosyasında tarafların uzlaşıp uzlaşmadıklarının tespit edilmesi gerektiğini, davacılar lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... Sigorta A,Ş. tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın, davacının desteği olan müteveffanın yolcu olarak bulunduğu diğer davalı ... Şirketine ZMSS ile sigortalı araca çarpması ile meydana gelen iki taraflı ölümlü trafik kazası sonucunda davacıların desteğinin vefatı nedeniyle uğramış oldukları destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

1-Taraflar arasındaki destekten yoksun kalma tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacılar ... ve ...'ın davasının davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

28.02.2023 tarihli ve 32118 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu Maddesinin On İkinci ve On Beşinci Fıkralarında Yer Alan Parasal Sınırların Artırılmasına İlişkin Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ gereğince, tebliğin yürürlüğe girdiği 28.02.2023 tarihinden itibaren verilen itiraz hakem heyeti kararları bakımından geçerli olmak üzere; tebliğin 2. maddesi “...Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan iki yüz otuz sekiz bin yedi yüz otuz Türk Lirasının üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında itiraz üzerine verilen hakem kararları için temyize gidilebilir...” şeklinde düzenlenmiştir.

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun'un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun'un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

İhtiyari dava arkadaşı olan davacılar yönünden temyiz sınırı her dava arkadaşının davası için ayrı ayrı belirlenecektir. Davacılardan ... için 197.759,99 TL ve ... için 302.240,01 TL tazminat isteminde bulunulmuş; Uyuşmazlık Hakem Heyetince taleplerin ... ve ... için davalı ... Sigorta A,Ş yönünden ayrı ayrı kabulüne karar verilmiş; davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin itiraz etmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğine göre hüküm altına alınan ve temyize konu edilen miktar, davacı ... için 197.759,99 TL olup kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla iş bu davacı yönünden davalının temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, progresif rant yöntemine göre yapılan hesaplamanın doğru olmasına, uzman bilirkişi raporunun denetime elverişli ve yeterli bulunmasına, alınan kusur raporunun kazanın oluş şekline uygun olmasına, müterafik kusur indirimi yapılmasının hükme etkisinin bulunmamasına göre davalı vekilinin davacı ... yönünden aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3-Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin davacı ... yönünden diğer temyiz itirazlarına gelince; olay tarihi itibariyle yürürlükte olan 5510 sayılı Kanun’un 21. maddesinin dördüncü fıkrasında, “İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücu edilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda; davacının desteği olan müteveffanın yolcu olarak bulunduğu aracın sürücüsü olay nedeniyle alınan ifadesinde araç içerinde yolcu olarak bulunan müteveffayı ve diğer yolcuları evlerine dağıtacağını beyan etmiştir. Davalı tarafça davacıya müteveffanın ölümü nedeniyle SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması talep edilmiş ise de dava konusu olay nedeniyle davacıya ödeme yapılıp yapılmadığına dair bir araştırma yapılmadığı görülmektedir.

Şu durumda, davaya konu kazada desteğin ölümü nedeniyle iş kazasına dayalı herhangi bir inceleme yapılıp yapılmadığı, olayın iş kazası olarak kabul edilmiş olması hâlinde davacılara ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılan ödemenin miktarı ve niteliği (iş kazası sigorta kolundan olup olmadığı) ile ilk peşin sermaye değeri tutarının ne olduğu, rücuya tabi olup olmadığı hususlarının SGK’dan sorulması, dayanak ödeme belgelerinin temin edilmesi, rücuya tabi ödeme bulunması hâlinde ilk peşin sermaye değeri tutarlarının indirilmesiyle tazminatın hesaplanması için ek rapor alınması ve oluşacak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle karar verilmesi doğru değildir. Kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR