Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/1577 K.2023/10895

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 09.07.2018 tarih ve 2015/13017E-2018/6928K sayılı ilamı ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 21.03.2022 tarih ve 2021/24490E-2022/5351K sayılı ilamı ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ...Ş. vekili ve davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekilinin temyizi yönünden yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

Somut olaya göre; mahkemece verilen karar, davacı ... vekili Avukat ...'e elektronik tebligat yoluyla 02.01.2023 tarihinde, davalı ...Ş. vekilinin karara karşı temyiz başvuru dilekçesi ise davacı vekili Avukat ...'e elektronik tebligat yoluyla 21.01.2023 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Davacı vekili karara karşı temyiz dilekçesini, yasal süreler geçirildikten (HUMK hükümlerine göre, karara karşı temyiz süresi 15 gün ve davalı vekilinin temyiz başvuru dilekçesine karşı katılma yolu ile temyiz süresi 10 gün) sonra 06.03.2023 tarihinde vermiştir.

Bu sebeple davacı vekilinin temyiz başvuru dilekçesinin süreden reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı ...Ş. vekilinin temyiz dilekçesinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılmakla temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekilinin yolcu olduğu otobüsün, 03.09.2010 tarihinde tek taraflı kazaya sebep olduğunu, davalılardan AXA Sigorta A.Ş.'nin kazaya sebep olan otobüsün zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortacısı ve diğer davalı Euro Sigorta A.Ş.'nin ise zorunlu karayolu mali mesuliyet sigortacısı olduğunu, araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralanıp malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL maluliyet tazminatının yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.Yargılama sırasında dava değerini 46.359,74 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın başvurusu üzerine 81.230,00 TL tazminatı 02.04.2012 tarihinde ödediklerini ve poliçeden doğan sorumluluklarının son bulduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla poliçe limitiyle sınırlı biçimde ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında zarardan sorumlu olduklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı Euro Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının zararından öncelikle taşımacılık mali sorumluluk sigortacısı olan diğer davalının sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkeme ilk kararında; davalı ...Ş. aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile 3.641,46 TL tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte bu davalıdan tahsiline; davalı Euro Sigorta A.Ş. yönünden sorumluluk doğmadığından, bu davalı hakkındaki davanın reddine karar karar verilmiştir

IV. İLK BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkeme kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 09.07.2018 tarih ve 2015/13017E-2018/6928K sayılı illamı ile "...davacının kazadan önceki çalışmaları ve gelirine ilişkin SGK hizmet döküm cetvelindeki geliri, kazadan önce yaptığı işin şahsi beceri gerektiren bir iş olması hasebiyle bu iş karşılığı elde edilecek ücretin asgari ücret seviyesinin üstünde olacağı, dosyadaki Mardin Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü ve Mardin İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün yazı cevapları dikkate alınmak suretiyle;

çalıştığı iddia olunan Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü'nden, kazadan önceki 2 yıllık çalışmasına göre davacının kazadan önce elde ettiği aylık ortalama gelirinin sorulması; anılan hususlara göre asgari ücretin üzerinde gelir elde edeceği de gözetilme suretiyle, saptanan gelirine göre aktif çalışma dönemi tazminat hesabının yapılması için, rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınıp karar verilmesi gerektiği" belirtilerek mahkeme kararı bozulmuştur.

B. Mahkememece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece bozmaya uyularak, davacının davalı ... Sigortaya karşı açmış olduğu davanın kısmen kabulü ile 2.495,54 TL'nin dava tarihi olan 25.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...Ş.'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. İKİNCİ BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin ikinci kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 21.03.2022 tarih ve 2021/24490E-2022/5351K. sayılı illamı ile; "....Mahkemece uyulmasına karar verilen Dairemizin önceki bozma ilamından sonra, davacının gelirinin tespiti için bordroları temin edilmiş ve tespit edilen geliri dahilinde, aktüer bilirkişinin 24.09.2019 tarihli raporuyla, davacının bakiye sürekli işgücü kaybı tazminat alacağı 46.359,74 TL olarak hesaplanmıştır.

Davacı ve davalı yan, bu rapora itiraz etmediği gibi, davacı vekili 07.10.2019 tarihli ıslah dilekçesiyle rapor gereği tazminat miktarı bakımından davasını ıslah etmiş, 11.03.2020 tarihli dilekçesinde de ıslah dilekçesine göre karar verilmesini talep etmiştir. Mahkeme tarafından yapılan hatalı değerlendirmelerle, davacı kabul ve ıslahından sonra iki ek rapor daha alındığı ve 05.03.2020 tarihli ek rapor gereği karar verildiği görülmektedir.

Hükme esas alınan 05.03.2020 tarihli aktüer ek raporunda, davacının tazminat alacağı hesaplaması, bozmadan önceki kök rapor tarihi (2014) verileriyle yapıldığı halde, mahkeme ara kararı gereği, davalı ...'nın davadan önce ödediği tazminatın ek rapor (05.03.2020) tarihine kadar güncellenmesiyle sonuç tazminatın belirlendiği anlaşılmaktadır.

Tazminat hesabının bir bütün olduğu gözetilmeden, hesaplamanın 2014 verileriyle yapılmasından sonra, tazminattan indirilecek olan ödemenin güncel veriler dahilinde 2020 tarihine kadar güncellenmesi, raporu kendi içinde çelişkili ... getirmektedir. Bu nedenle de, 05.03.2020 tarihli aktüer ek raporunun hükme esas alınması mümkün değildir.

Diğer yandan; davacının gelirinin asgari ücret olarak kabul edilmesiyle hesaplamayı yapan 10.04.2014 tarihli aktüer raporu esas alınarak davacı için 3.641,46 TL bakiye tazminatın hüküm altına alındığı mahkeme ilk hükmü, davacı yanın temyizi üzerine davacı lehine bozulmuştur.

Bozmaya uyarak yargılamaya devam eden mahkeme tarafından, usuli kazanılmış haklar gerekçesiyle ve alınan 05.03.2020 tarihli aktüer ek raporu gereği 2.495,54 TL tazminatın hüküm altına alındığı; davacı lehine ilk hüküm bozulduğu halde, davacının usuli kazanılmış haklarını ihlal edecek biçimde (yeniden hüküm altına alınacak tazminatın ilk hükümdekinden daha düşük olamayacağı gözetilmeden), bozma öncesinde hükmedilenden daha düşük tazminata karar verildiği görülmektedir.

Mahkemenin gerekçesi ve ulaştığı sonuç bu yönüyle de hatalı olmuştur.

Açıklanan tüm bu nedenlerle; tazminat hesabındaki bütünlüğü koruyarak ve önceki bozma ilamımız gereği tespit edilen gelire göre tazminat hesabının yapıldığı, davacının da kabul edip üzerinden ıslahı yaptığı 24.09.2019 tarihli aktüer ek raporu gereği tazminatın hüküm altına alınması gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle ve davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hakkı da ihlal edecek şekilde karar verilmesi gerektiği " belirtilerek karar bozulmuştur.

B. Mahkememece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, bozma ilamının gerekleri yerine getirilerek,"... davanın, trafik kazasında yaralanan davacının ZMMS ile ve ZKTMS sigortalı olan aracın sigorta şirketlerinden maddi tazminat talebinden ibaret olduğu,

davacının 03.09.2010 tarihinde davalı ... nın 32899678 nolu poliçesinin başlayış tarihi 10.06.2010 bitişi tarihi 10.06.2011 olan ZKTMS poliçesi ile sigortalı ve Euro Sigortaya 24.11.2009 başlangıç 24.11.2010 bitiş tarihli 1161980 no lu KMAZMS poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın sürücüsü Savaş Omak 'nin kullandığı aracın içerisinde yolcu olarak bulunduğu ve kazada yaralandığından dolayı %34 maluliyetinin olduğu, sigortalı aracın sürücüsünün kazanın oluşunda %100 kusurlu olduğu,

Yargıtay bozma ilamı sonrasında aktüer bilirkişiden alınan 24.09.2019 tarihli aktüer ek raporunda davacının bakiye 46.359,74 TL sürekli sakatlık tazminatı alacağı olduğunun belirtildiği ve kaza tarihi itibariyle sigorta poliçesinin tavan tazminat miktarının 175.000,00 TL olduğu ve tazminatın limit dahilinde bulunduğundan aracın zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası poliçesini düzenleyen Axa Sigortanın sorumluluk alanında kaldığı,

Axa Sigorta'nın sorumluluk limitinin aşılması durumunda trafik sigortacısı Euro Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olacağı ve limit aşılmadığından bakiye miktardan Axa Sigorta nın sorumlu olması gerektiği " gerekçesiyle davacının davalı ...

Sigortaya karşı açmış olduğu davanın kabulüne, 46.359,74 TL'nin dava tarihi olan 25.06.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, davacının davalı Euro Sigorta A.Ş.'ye karşı açmış olduğu davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B.Temyiz Sebebleri Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; kazada sigortalı aracın kusurunun bulunmadığını, davacının müterafik kusurlu olduğunu, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yönteminin kullanılması gerektiğini, bozma kararı sonrası ıslah yapılamayacağını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, tek taraflı trafik kazasında, otobüste yolcu olan davacının yaralanması nedeniyle, aracın zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortacısı ve zorunlu karayolu mali mesuliyet sigortacısına karşı açılan maddi tazminat davasıdır.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi atfıyla uygulanan 1086 sayılı HMK'un 427 vd. maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ...Ş. vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeblerle ; 1- Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin süreden REDDİNE,

2- Değerlendirme bölümünde belirtilen gerekçelerle, davalı ...Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...Ş.'ye yükletilmesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,