Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/1654 K.2025/632

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın 12.09.2018 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu müvekkilinin yaralandığını ve malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000 TL sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 11.08.2022 tarihli talep artırım dilekçesiyle talebini 130.210,20 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvurucu tarafın dava açmadan önce müvekkili şirkete usulüne uygun başvuru yapmadığından eksik evrakla başvuru yaptığından başvurunun dava şartını haiz olmadığını ve başvurunun reddi gerektiğini, başvurunun zamanaşımı süreleri geçtikten sonra yapıldığını, başvuran tarafça sunulan maluliyet raporu ile kendilerince dosyaya sunulan maluliyet raporu arasında çelişki bulunduğunu, Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi veya Üniversitelerin Adli Tıp Anabilim Dallarından seçilecek heyet tarafından başvuranda meydana gelen maluliyet oranının belirlenmesi gerektiğini,

müvekkili şirketin geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinden sorumlu olmadığını, kusur oranlarının tespiti için uzman bilirkişi heyetinden kusur raporu alınması gerektiğini, başvuranın karşı araç yolcusu olduğunu, kaza sırasında müterafik kusurunun bulunup bulunmadığının araştırılarak bulunduğunun tespiti halinde en az %20 müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, olay sebebiyle elde edilen kazanımların tazminattan indirilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin Komisyona başvuru tarihinden itibaren ve ancak yasal faizle sınırlı olarak sorumlu tutulabileceğini,

aleyhe hüküm kurulması ihtimalinde vekalet ücretinin asgari ücret tarifesine göre hesaplanacak miktarın beşte biri oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Başvurunun kısmen kabulü ile 104.168,16 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 27.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacı başvuru sahibine verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine.

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvuranın güncel muayenesi yapılmak suretiyle düzenlenen maluliyet raporunun mevzuata uygun ve hüküm vermeye yeterli olduğu, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi tarafından verilen son kararlarda hesaplamanın, %1,8 teknik faize göre değil progresif rant yöntemine göre yapılması gerektiğinin içtihat edildiği, bu nedenle tazminatın hesaplanma yöntemine ilişkin itirazın reddine karar verilmesi gerektiği, Uyuşmazlık Hakem Heyetinin talebi üzerine dosyaya sunulan bilirkişi raporunda, kazada sigortalı araç sürücüsünün %100 oranında tam kusurlu olduğu,

başvuru sahibinin yolcu konumunda bulunduğu karşı araç sürücüsünün ise kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığının tespit edildiği, bu bilgiler ışığında davacı tarafa kusur isnadına olanak bulunmadığından, sigortalı araç sürücüsünün %100 kusuru üzerinden

hesaplama yapılmasında bir hata görülmediği gerekçesiyle sigorta şirketinin itirazının reddine, kararın aynen infazına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan maluliyet raporunun hatalı tanzim edildiğini, başvuran tarafından dosyaya sunulan maluliyet raporunun %2 maluliyet oranı içerdiğini, medikal firma tarafından yapılan inceleme sonucunda hazırlanan raporda da bu oranın %0 olduğunun belirlendiğini, başvuranın maluliyet oranı hususunda çelişki olduğunu, yeni rapor alınması gerektiğini, bilirkişi tarafından progresif rant hesap yöntemine yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, kusur raporunda yapılan tespitin hatalı olduğunu, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin en az yedi uzmanının katılımı ile oluşan genişletilmiş uzmanlar heyeti ve Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyetinden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini belirtmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Sürekli iş gücü kaybı tazminatının belirlenmesinde, davacının son gelir durumu ile birlikte muhtemel yaşam süresinin ve bu sürenin ne kadarında aktif çalışma hayatının devam edeceği, ne kadarında pasif dönemde bulunacağının tespiti önem arzetmektedir. Çalışma hayatının, aktif çalışma dönemi ve emeklilik dönemi olan pasif devre olarak ayrılması ve özel yasalarında çalışma süreleri ayrık olarak belirtilmemiş (asker, polis vb. gibi) kişiler yönünden 60 yaşın aktif çalışma devresini, bakiye yaşam süresi varsa kalan sürenin de pasif çalışma dönemini oluşturduğu; sürekli iş gücü kaybı nedeniyle tazminatın hesabında, pasif devrede de zararın oluşacağı ve bu zararın asgari ücret düzeyinde bir zarar olacağının kabulü gerektiği Dairenin yerleşmiş içtihatlarındandır.

Özel yasaları gereği çalışma süreleri ayrık olarak düzenlenenler dışında kalan kişiler yönünden, aktif- pasif devre ayrımı anılan şekilde yapılmakla birlikte; asker, polis gibi özel yasaları ile çalışma süreleri farklı belirlenen kişiler için sürelerin bu yasalardaki düzenlemelere göre belirlenmesi gerekmektedir. Somut olayda; davacı polis memuru olup, kazadaki yaralanması sonucu iş gücü kaybına uğramıştır.

Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından hükme esas alınan aktüer raporunda, davacının 60 yaşına kadar çalışacağı ve aktif devresinin devam edeceği. 60 yaşı ile muhtemel bakiye ömür süresi sonu arasındaki dönem için de pasif devrede olacağı kabul edilerek hesaplama yapılmıştır.

Oysa, yukarıda açıklandığı üzere, kendi özel yasaları gereği daha erken emekli olma (aktif devresi sona erme) imkanı bulunan meslek gruplarından birinde yer alan davacı için, herhangi bir araştırma yapılmadan, 60 yaş sonunun aktif devre sonu olarak kabulü mümkün değildir.

Açıklanan nedenlerle; polis memuru olan ve 60 yaşından önce emekli olma ihtimali bulunan davacının çalıştığı kuruma ve SGK Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü'ne yazı yazılarak, davacının yaşı ile mesleki kıdemine göre muhtemel emeklilik yaşının kaç olduğunun sorulması; yazı cevabının gelmesinden sonra, bildirilen muhtemel emeklilik yaşı da dikkate alınarak, bildirilen yaşa kadar aktif devre ve bu yaş ile muhtemel ömür sonu arası süre için AGİ dahil edilmemiş asgari ücret üzerinden pasif devre hesabının yapılması için ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre (davalı lehine oluşan usuli kazanılmış haklar gözetilerek) karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR