Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/1825 K.2023/14250

Taraflar arasında görülen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili, davalı ...Clup Salima Tatil Köyü ve Tur. İşletme A.Ş. vekili ve dahili davalı ... Kurumu (SGK) vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

14.01.2005 tarihinde davalılardan ... yönetiminde ve diğer davalı şirkete ait bulunan aracın davacının idaresindeki ticari minibüse çarpması ile meydana gelen trafik kazası sonucunda minibüste maddi hasar, kazanç kaybı meydana geldiğini ve davacının da ağır şekilde yaralandığını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 23.535,00 TL davacının aracında meydana gelen hasar bedeli, 2.000,00 TL tedavi gideri, 2.000,00 TL aracın çalışmamasından dolayı uğranılan maddi kayıp,

8.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 35.535,00 TL'nin olay tarihi olan 14.01.2005 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş. 03.12.2007 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini toplam 106.354,72 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Clup Salima A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; şirkete ait aracın karıştığı kaza ile ilgili yapılan kusur tespitini kabul etmediklerini, kazanın yolun bozukluğu nedeniyle meydana gelmiş olduğunu, onarım süresinin 40 gün olmasının kabul edilemeyeceğini, çalışamamaktan kaynaklanan kazanç kaybının ise mükerrer olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...'a çıkartılan tebligat tebliğ edilememiş, adı geçenin dava tarihinden önce vefat ettiği anlaşılmış, davacı vekili bu davalı yönünden davayı müracaata bıraktıklarını beyan etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 11.11.2014 tarihli ve 2005/58 Esas, 2014/601 Karar sayılı kararı ile; davalı ... hakkında açılan davanın pasif dava ehliyeti yokluğundan reddine, davalı ...Club Salima A.Ş. aleyhine açılan davanın ıslahla artırılan kısım gözetilerek kısmen kabulü ile.

46.632,00 TL işgücü kaybı tazminatının 03.12.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine yedek parça, işçilik, değer kaybı ve kazanç kaybı tazminatı olmak üzere 23.535,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, tedavi gideri yönünden açılan davanın 6011 sayılı Yasa'nın geçici 1 nci maddesi gereğince reddine, 8.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair taleplerin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ...Club Salima A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 07.11.2018 tarihli ve 2015/18415 Esas, 2018/10286 Karar sayılı kararı ile.

"Mahkemece, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun davaya dahil edilerek, uzman doktor bilirkişiden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınması, davacı tarafından talep edilen tedavi giderlerinden 2918 sayılı Yasanın 98.maddesi kapsamında kalanların ve Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğuna esas olanların belirlenerek 2918 Sayılı Yasanın 98 maddesi kapsamında kalan tedavi giderleri yönünden Sosyal Güvenlik Kurumu'nun, yasa kapsamı dışında kalan giderlerden ise davalıların sorumlu tutulması gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulmasının doğru görülmediği;

zarar görenin, gerek dava açarken gerekse ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahip olduğunu, bu sebeplerle mahkemece yedek parça, işçilik, değer kaybı ve kazanç kaybı tazminatı ve manevi tazminata ilişkin hükümde dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin isabetli görülmediği; dava dilekçesinde işgücü kaybı tazminatı talebi olmadığı halde ıslah dilekçesi ile bilirkişi raporunda hesaplanan işgücü kaybı tazminatını da talep edildiği, mahkemece 46.632,00 TL işgücü kaybı tazminatına hükmedildiği,

davacı vekilinin dava dilekçesinde talep etmediği işgücü kaybı tazminatını ıslah dilekçesi ile talep etmesi ve mahkemece bu talebin kabul edilmesinin hatalı görüldüğü" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 29.09.2022 tarihli ve 2021/68 Esas, 2022/816 Karar sayılı kararı ile; davalı ... hakkındaki verilen hüküm usulünce kesinleştiğinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davalı ...Klüp Salima A.Ş. aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile yedek parça, işçilik, değer kaybı ve kazanç kaybı tazminatı olmak üzere 23.535,00 TL maddi tazminat ile, 8.000,00 TL manevi tazminatın 14.01.2005 tarihinden işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı mirasçılarına miras payları oranında ödenmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine, dahili davalı SGK aleyhine açılan davanın ıslahla arttırılan miktar gözetilerek kabulü ile 7.702,12 TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı mirasçılarına miras payları oranında ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen (bozma üzerine verilen) kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ...Clup Salima Tatil Köyü ve Tur. İşletme A.Ş. vekili ve dahili davalı SGK vekili vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyizi dilekçesinde; yargılama aşamasında davacının vefat ettiğini, gerekçeli kararda davayı devam ettiren mirasçıların isimlerinin yazılmadığını, bu yönüyle tashih taleplerinin mahkeme tarafından tavzih olarak değerlendirilip düzeltilmeye çalışıldığını, usule göre maddi hatanın düzeltilmesinin tavzih yerine mahkeme kararının tashih olarak düzeltilerek onanmasını talep ettiklerini, davanın tümünün kabul edilmesi gerekirken kısmen kabul edildiğini, kısa karar ile gerekçeli kararın birbirine uymadığını, davanın 6111 sayılı Kanun’un yürürlük tarihinden önce açılmış olup SGK'nın yasal değişiklikler nedeniyle davada hasım haline geldiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ...Clup Salima Tatil Köyü ve Tur. İşletme A.Ş. vekili temyizi dilekçesinde; davanın devamı sırasında davacı ... vefat ettiğini, müteveffanın mirasçılarının davanın tarafı haline geldiğini, ilamda ... davacı olarak gözükmekte iken hükmün ikinci fıkrasında ise “hükmolunan tutarın davacı mirasçılarına miras payları oranında ödenmesine” karar verildiğinin yazıldığını, bu hatanın hükmün infazını engelleyeceğini, dahili davalı SGK aleyhine hükmedilen tutara ilişkin harç ve yargılama giderlerinden müvekkilini sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hükmedilen manevi tazminat tutarının fahiş olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Dahili davalı SGK vekili temyizi dilekçesinde; müvekkili kurumun harç, yargılama giderleri ile maddi-manevi tazminata dair vekalet ücretlerine mahkum edilmesinin yanlış olduğunu, müvekkili kurumun her türlü harçtan muaf olduğunu, davacı talepleri büyük oranda reddedilmiş olduğundan dahili davalı kurum lehine yargılama giderleri ile vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davacının dava açılmadan müvekkili kuruma başvuru şartını yerine getirmediğini, müvekkili kurum aleyhine harcı ödenerek açılmış bir dava bulunmadığından dahili dava dilekçesinin reddi gerektiğini,

davacının müvekkili kurumdan talep ettiği tüm istemlerin zamanaşımına uğradığını, sigortalıların sağlık giderlerinin SUT hükümleri dahilinde SGK tarafından karşılandığını, dava konusu kaza tarihi dikkate alındığında müvekkili kurumun davacının talep ettiği tedavi giderlerini karşılama yükümlülüğünün bulunmadığını, müvekkil kurumun sorumluluğunu düzenleyen 2918 sayılı Kanun'un 98 inci maddesinde değişiklik yapan 6111 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesinin kaza tarihinden çok sonraki bir tarihte yürürlüğe girdiğini,

temerrüt gerçekleşmediğinden ve kamu görevi ifa eden SGK aleyhine faize hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacıya ait davalıların sürücü ve işleteni olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan ve aracında hasar oluşan davacı sürücünün uğradığı zarar nedeniyle araç hasarı ve ticari minübüsün çalışamamasından dolayı kazanç kaybı, manevi tazminat ile tedavi gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91 ve 98 inci maddeleri, 6111 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre davacı vekili ile davalı ...Clup Salima Tatil Köyü ve Tur. İşletme A.Ş. vekilinin tüm, dahili davalı SGK vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Davacı taraf 09.06.2021 tarihli dahili dava dilekçesi ile dahili davalı SGK'dan asıl davada istedikleri 23.535,00 TL davacının aracında meydana gelen hasar bedeli, 2.000,00 TL tedavi gideri, 2.000,00 TL aracın çalışmamasından dolayı uğranılan maddi kayıp, 8.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 35.535,00 TL tazminata ek olarak 65.117,60 TL iş göremezlik tazminatı,

önce istenene ilaveten 5.702,72 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 106.354,72 TL'nin olay tarihi olan 14.01.2005 tarihinden itibaren davalılardan ve davaya dahil ve ihbar edilenlerden faiziyle birlikte müştereken müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmuştur.

Daire bozması sonrasında bozmaya uyan mahkemece dahili davalı SGK sadece 7.702,12 TL tedavi giderinden sorumlu tutulduğuna ve hakkında diğer istemler reddedildiğine göre karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davacı tarafa hükmedilen vekalet ücretini geçmemek kaydı ile reddedilen maddi ve manevi tazminat talebi yönünden dahili davalı SGK lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Ayrıca, mahkemece dahili davalı SGK sadece 7.702,12 TL tedavi giderinden sorumlu tutulduğuna göre dahili davalı SGK'nın sorumlu tutulacağı yargılama gideri (harçtan muaf olduğu için harç dışındaki yargılama gideri) ile aleyhe vekalet ücretinin bu miktar gözetilerek hesaplanması gerekirken bu yön gözetilmeksizin hüküm tesisi doğru olmamıştır.

Ne var ki, bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekili ile davalı ...Clup Salima Tatil Köyü ve Tur. İşletme A.Ş. vekilinin tüm, dahili davalı SGK vekilinin yerinde görülmeyen diğer tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle dahili davalı SGK vekilinin temyiz itirazının kabulü ile mahkeme hüküm fıkrasının 3 numaralı bendinin 2, 3 ve 6 ncı sırasındaki cümlelerdeki "davalılardan" ibaresinden önce "dahili davalı SGK hariç" ibaresinin eklenmesine. 4 üncü sırasındaki "davalılardan" ibaresinden önce "dahili davalı SGK 79,74 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla" ibaresinin eklenmesine.

5 inci sırasındaki "davalılardan" ibaresinden önce "dahili davalı SGK 7.702,12 TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla" ibaresinin eklenmesine; hüküm fıkrasına son bent olarak "Dahili davalı SGK lehine reddedilen maddi tazminat miktarı üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin; dahili davalı SGK lehine reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 8.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak dahili davalı SGK'ya verilmesine" ibaresinin eklenmesine ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA;

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...Clup Salima Tatil Köyü ve Tur. İşl. A.Ş.'den alınmasına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,