Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/2128 K.2024/5342

Sosyal Güvenlik Kurumu Vekilinin İstinaf Başvurusunun Ayrı Ayrı Kabulü Birleşen Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/197 Esas-2018/205 Karar Sayılı Dosyasında;

İLK DERECE MAHKEMESİ

Gebze 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

2016/469 E., 2021/137 K. Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekili Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Groupama Sigorta A.Ş. ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin kabulü ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili, davalı Groupama Sigorta A.Ş. ve davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 25.05.2011 tarihinde saat 23.40 sularında ... sevk ve idaresindeki ...plakalı ...'ın maliki olduğu araç ile ...... plakalı davacı ... yönetimindeki motosiklete çarpması sonucu ...'nin yaralandığı, davalı araç sürücüsünün olayda tam kusurlu olduğunu, Groupama Sigorta şirketinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı (ZMSS) olduğunu, olay nedeniyle davacının Özel Anadolu Sağlık Merkezinde tedavi gördüğünü, 20.683,21 TL harcadığını, maluliyete uğradığını belirterek 1.000,00 TL maddi zararı ile 10.000,00 TL tedavi giderinin ve 20.000,00 TL manevi zararının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili ıslah dilekçesiyle talebini 08.04.2021 tarihinde 329.960,75 TL'ye yükseltmiştir.

Davacı vekili birleşen davada sunduğu dava dilekçesinde.

25.05.2011 tarihinde müvekkilinin kendisine ait motosikleti ile davalı ...'a ait ...'nın sevk ve idaresindeki aracın çarpışması sonucu ağır yaralandığını, davacının kaza nedeni ile sakat ve malul kaldığını, kaza nedeni ile davacının zorunlu olarak Özel Anadolu Sağlık Merkezi'nde tedavi gördüğünü, özel hastane masraflarının karşılanması için davacının 17.08.2011 tarihli dilekçesi ile davalı Kuruma başvurduğunu, ancak talebin reddedildiğini, dava konusu trafik kazası sebebi ile araç sahibi, sürücü ve sigorta şirketi aleyhine Gebze 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/469 Esas sayılı dosya ile tedavi gideri,

maddi ve manevi tazminat davası açıldığını, söz konusu mahkemece alınan bilirkişi raporunda davalı SGK'nın sorumlu olduğu tedavi giderleri tazminatının 21.112,47 TL olarak hesaplandığını, bu bedelin tahsilinin talep edildiğini bildirerek dosyanın Gebze 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/469 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Groupama Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; trafik poliçesi teminatının 175.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, sigortalı vasıtayı kullanan sürücünün kusur oranı dikkate alınarak aktüerya hesabı ile belirlenmesinin gerektiğini, 6111 sayılı Yasa mucibince trafik kazalarından doğan söz konusu tedavi giderlerinin bizzat SGK tarafından karşılanması gerektiğinden ve söz konusu düzenlemenin ilgili kanunun yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları neticesinde yapılan tedavi giderlerini de kapsadığının açıkça düzenlendiğini, tedavi giderlerine ilişkin talepler yönünden müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, arz ve izah edilen nedenlerle; tedavi ve manevi tazminat taleplerinin poliçe teminatında yer almadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davacı taraf ile SGK arasında ilişki kurulması ve SGK'ya husumet yöneltilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava açılmadan önce SGK'ya başvurulmasının zorunlu olduğunu, dava şartı oluşmadan açılan davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu ve kararın kaldırılması gerektiğini, mahkemece eksik araştırma ve inceleme neticesinde usul, yasa ve Yargıtay uygulamalarına aykırı bir karar verildiğini, kazanın 25.05.2011 tarihinde meydana geldiğini,

SGK aleyhine Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/197 E - 2018/205 K sayılı birleşen dava dosyası ile usulüne uygun bir davanın açıldığı, 08.03.2018 tarihi dikkate alındığında talebin zamanaşımına uğradığının açık olduğunu, zamanaşımı defi doğrultusunda davanın reddi gerektiğini, 2011 yılında meydana gelen trafik kazası ile SGK'nın ilişkilendirilmesinin ve bu kazadan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyada kusur tespiti için alınan bilirkişi raporunda davalı ...'nın kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği, Adli Tıp Kurumu (ATK) Başkanlığı 2. Üst Kurulu tarafından düzenlenen raporda davacının maluliyet oranının %53 olduğunun tespit edildiği, aktüer bilirkişi tarafından zararın kurumun yaptığı 10.810,62 TL tutarındaki ödeme mahsup edildikten sonra 329.960,75 TL olarak hesaplandığı,

davacının davalılardan SGK'dan talep edebileceği tedavi giderleri tazminatının 21.112,47 TL olarak belirlendiği gerekçesiyle asıl dava bakımından, davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile.

329.960,75 TL iş göremezlik tazminatının davalılar ... ve davalı ... mirasçıları yönünden olay tarihi olan 25.05.2011 tarihinden, davalı Groupama Sigorta A.Ş. yönünden dava tarihi olan 02.03.2012 tarihinden itibaren (davalı ... yönünden sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere) işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile.

15.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve davalı ... mirasçılarından olay tarihi olan 25.05.2011 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, birleşen Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/197 esas sayılı dava dosyası bakımından; davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 21.112,47 TL tedavi giderinin dava tarihi olan 08.03.2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı SGK'dan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Groupama Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Groupama Sigorta A.Ş vekili istinaf dilekçesinde; kaza tarihi ile dava tarihi arasında uzamış zamanaşımı dolmasa da kaza tarihi ile ıslah tarihi arasında uzamış ceza zamanaşımı süresinin dolduğunu, zamanaşımının geçmiş olmasına rağmen davanın kabulüne karar verildiğini, bu sebeple kararı istinaf ettiklerini, kararda davalı ... şirketinin poliçe limitinin açıkça yazılmadığını, poliçe limitinin 200.000 TL olarak kararda açıkça yazılmamasının hükmün infazı sırasında tereddüt oluşturacağını, davalı şirketin maddi tazminattan poliçe limiti ile sorumlu olmasına rağmen, vekalet ücreti, yargılama gideri,

harç ve ilgili diğer giderler açısından sorumluluğunun tazminatın tamamından sorumlu olacak şekilde hüküm kurulduğunu, davacının kask takmaması sebebiyle yaranlamasında müterafik kusuru bulunduğunu, hükümde müterafik kusur indiriminin değerlendirilmediğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının gelirinin fahiş hesaplandığını, manevi tazminat ve manevi tazminat vekalet ücreti bakımından sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmadığı gerekçeleriyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Birleşen dosya davalısı SGK vekili istinaf dilekçesinde; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davacı taraf ile SGK arasında ilişki kurulması ve SGK'ya husumet yöneltilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava açılmadan önce SGK'ya başvurulmasının zorunlu olduğunu, dava şartı oluşmadan açılan davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu ve kararın kaldırılması gerektiğini, mahkemece eksik araştırma ve inceleme neticesinde usul, yasa ve Yargıtay uygulamalarına aykırı bir karar verildiğini, kazanın 25.05.2011 tarihinde meydana geldiğini,

SGK aleyhine Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/197 E - 2018/205 K sayılı birleşen dava dosyası ile usulüne uygun bir davanın açıldığı, 08.03.2018 tarihi dikkate alındığında talebin zamanaşımına uğradığının açık olduğunu, zamanaşımı defi doğrultusunda davanın reddi gerektiğini, 2011 yılında meydana gelen trafik kazası ile SGK'nın ilişkilendirilmesinin ve bu kazadan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, öncelikle davacının tedavisinin kamu hastanelerinde veya kurumun anlaşmalı olduğu hastanelerde neden

yapılmadığı göz önüne alınması gerektiğini ve bu nedenle işbu davanın reddi gerektiğini, davacı tarafından özel bir sağlık kuruluşunda yapıldığı ileri sürülen tedavi giderlerine ilişkin tutarların, diğer davalı ZMSS tarafından 6111 sayılı Yasanın 59 uncu ve geçici 1 inci maddelerinde belirtilen şekilde SGK Başkanlığı hesaplarına aktarılıp aktarılmadığının araştırılması ve bu duruma göre tedavi giderlerinden SGK'nın sorumlu olup olmadığının ortaya konulması gerektiğini, sigorta şirketi tarafından bahse konu ödemelerin SGK hesabına aktarıldığına dair bir belge sunulmadığını, tedavi giderleri yönünden SGK aleyhine ana dosya ile birleştirilen dava dosyası ile harçlardan sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleriyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... vekilinin davaya cevap dilekçesinde zamanaşımı defi ileri sürmediği gibi ıslah dilekçesine karşıda zamanaşımı defi ileri sürmediği, zamanaşımı defi tarafça ileri sürülmedikçe mahkemece resen nazara alınamayacağından, ayrıca her ne kadar tazminat hesabında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi uygulanması gerekir ise de istinaf edenin sıfatına göre aleyhe kaldırma yapılamayacağından, maddi tazminat bakımından belgeye dayanarak davacının aylık geliri üzerinden hesaplama yapılan bilirkişi raporu Yargıtay içtihatlarına uygun bulunduğu,

kaza tespit tutanağında davacı sürücünün kaskının takılı olup olmadığının belli olmadığı ancak trafik kazası sonucu davacıda kafa kemik kırığı, kafa içi kanama mevcut olduğu tespit edildiği, mahkemece, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52 inci maddesi gereğince müterafik kusurunun bulunduğundan tazminattan takdiren %20 oranında indirim yapılması gerektiği, sigorta şirketlerinin yargılama giderlerinden de sigorta limiti oranında sorumlu oldukları,

zarar miktarının limiti geçmesi halinde sigortacı aleyhine hükmedilen miktara ilişkin yargılama giderlerinin tamamından değil sadece poliçe limitlerinin tazminat miktarına oranına göre sorumlu oldukları gözetilerek poliçedeki limiti oranında yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasına karar verilmesi gerektiği, manevi tazminattan sigorta şirketinin sorumluluğuna karar verilmemesine rağmen infazda tereddüt oluşturacak şekilde vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen hüküm kurulması hatalı olduğu,

davaya konu tedavi giderlerinin tamamının faturalı belgeli tedavi gideri olduğu ve 6111 sayılı Kanun gereğince Sosyal Güvenlik Kurumunun tamamından sorumlu olduğu, iş hukukundan kaynaklanan bir uyuşmazlık bulunmadığından mahkemenin davada görevli olduğu, davanın ceza zamanaşımı süresinde açıldığı gerekçeleriyle davalılar Groupama Sigorta A.Ş vekili ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulü ile, Gebze 3.Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.05.2021 tarih ve 2016/469 esas, 2021/137 karar sayılı kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b-2 nci maddesi uyarınca kaldırılmasına,

HMK'nun 353/1-b-2 nci maddesi gereğince yeniden hüküm kurulması gerektiğinden, asıl dava bakımından, davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 263.961,60 TL iş göremezlik tazminatının davalılar ... ve davalı ... mirasçıları yönünden olay tarihi olan 25.05.2011 tarihinden, davalı Groupama Sigorta A.Ş. yönünden dava tarihi olan 02.03.2012 tarihinden itibaren (davalı ... yönünden sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere) işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile.

15.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve davalı ... mirasçılarından olay tarihi olan 25.05.2011 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte anılan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, birleşen Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/197 esas sayılı dava dosyası bakımından; davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile.

21.112,47 TL tedavi giderinin dava tarihi olan 08.03.2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı SGK'dan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı Groupama Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; olayda araç sürücüsün %100 kusurlu olmasına rağmen, kaza tespit tutanağında davacı sürücünün kaskının takılı olup olmadığının belli olmadığı, ancak trafik kazası sonucu davacıda kafa kemik kırığı, kafa içi kanama mevcut olduğundan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52 nci maddesi gereğince müterafik kusurunun bulunduğu gerekçesiyle tazminattan takdiren %20 oranında indirim yapılmasının hatalı ve dosya kapsamına aykırı olduğunu, TRH 2010 Yaşam Tablosunun dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiğini ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur.

Davalı Groupama Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; ileri sürülen gerekçeleri ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık;davalıların sürücüsü, maliki olduğu, sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın, davacı sevk ve idaresindeki motosiklete çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olduğu, davacının yaralanmasının kafa bölgesinde olması sebebiyle müterafik kusur indirimi yapılmasının uygun olduğu, Bölge Adliye Mahkemesi kararında tazminat ve yargılama giderleri bakımından poliçe limiit ile sınırlı ibaresinin yer almasının yeterli olmasına göre taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harçlarının temyiz eden davacıya ve davalı Groupama Sigorta A.Ş'ye yükletilmesine,

492 Sayılı Harçlar Kanunu’nun 13/J maddesi uyarınca davalı SGK'dan harç alınmamasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,