Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/2379 K.2023/4803

Taraflar arasında sigorta tahkim yargılaması sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ... kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; itirazın reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 16.07.2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalının zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortaladığı kamyonet kasasında yolcu olarak bulunan desteğin düşerek vefat ettiğini, desteğin davacı ...'in eşi, diğer davacıların babası olduğunu, dava konusu olay nedeniyle 03.09.2021 tarihinde 51.837,69 TL kısmi ödeme yapılmışsa da zararın karşılanmadığını belirterek, belirsiz alacak davası olarak, davacı ... için 3.000,00 TL, diğer davacılar için 1.000,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiş, 01.12.2020 tarihli dilekçe ile talebini davacı ... için 136.866,38 TL, davacı... için 33.950,90 TL, davacı ... için 40.034,03 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunun usulüne uygun düzenlenmediğini, eksik evrakla başvuru yapıldığından başvurunun usulden reddini, 14.03.2018 tarihinde yapılan 84.237,00 TL ödeme ile poliçeden kaynaklanan sorumluluğun sona erdiğini, ilgili evrak bulunamamışsa da arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu, kazanın desteğin kamyonet kasasında bulunan eşyaların üzerinde yolculuk ederken araçtan düşmesi sonucu tam kusuru nedeniyle meydana geldiğini, yeniden evlenme olasılığının gözetilerek aktüer bilirkişi raporu alınmasını, davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan miktarın 1/5'i olması gerektiğini belirterek başvurunun reddini istemiştir.

III. ... KARARI

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz uygulanmak, desteğin dava dışı annesine yapılan ödeme gözetilerek destekten yoksun kalanların poliçe limiti dahilinde talep edebilecekleri tazminat tutarları ayrı ayrı belirlenmek suretiyle düzenlenen bilirkişi raporu doğrultusunda, zarar görenin yolcu taşımaya uygun olmayan kamyonet kasasında, eşya üzerinde seyahat ederek kazanın meydana gelmesine katkı sağladığı gerekçesiyle % 20 oranında müterafik kusur indirimi uygulanmak suretiyle, başvurunun kısmen kabulü ile davacı ... için 109.493,10 TL, davacı... için 27.160,72 TL, davacı ... için 32.027,22 TL'nin 06.03.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; kusur raporu alınması gerektiğini, maluliyet raporunun usulüne uygun düzenlenmediğini, eksik evrakla başvuru yapıldığından başvurunun usulden reddini, aktüer bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, uzlaşma olup olmadığının araştırılmasını, kazanın desteğin kamyonet kasasında bulunan eşyaların üzerinde yolculuk ederken araçtan düşmesi sonucu tam kusuru nedeniyle meydana geldiği başvurunun reddi gerektiğini, davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan miktarın 1/5'i olması gerektiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek ... kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin 13.02.2021 tarihli 2021/İHK-4176 sayılı kararı ile; itirazın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire'nin 09.06.2022 tarihli 2021/13102 Esas ve 2021/8505 Karar sayılı kararı ile; "...Davacılar Suriye uyruklu olup, Hakem Heyetince başvurucuların teminat muafiyetinin bulunup bulunmadığı hususunda, hükme dayanak oluşturacak nitelikte bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un 48/2. maddesinde dava açanın karşılıklılık esasına göre, teminattan muaf tutulabileceği düzenlendiğinden öngörülen teminat hususu resen gözetilmelidir.

Bu sebeple İtiraz Hakem Heyetince, öncelikle davacıların statüsü belirlenerek teminattan muaf olup olmadığı hususunun Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nden sorularak alınacak yazı cevabına göre, davacıların teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için davacıya kesin süre verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması halinde istemin usulden reddine, yatırılması halinde ise, dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken doğrudan işin esasına girilmesi doğru değildir.

Kararın bu nedenle bozulması gerekir. " gerekçesiyle ... kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamı gereğince davacılar vekiline teminat yatırması için süre verildiği, davacıların belirtilen süre içinde teminatı yatırdığı gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kusur raporu alınması gerektiğini, maluliyet raporunun usulüne uygun düzenlenmediğini, eksik evrakla başvuru yapıldığından başvurunun usulden reddini, aktüer bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, uzlaşma olup olmadığının araştırılmasını, kazanın desteğin kamyonet kasasında bulunan eşyaların üzerinde yolculuk ederken araçtan düşmesi sonucu tam kusuru nedeniyle meydana geldiğini başvurunun reddi gerektiğini, davacılar lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesaplanan miktarın 1/5'i olması gerektiğini ve re'sen ele alınacak nedenlerle ... kararının usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266 ncı maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266 ve devamı maddeleri gereğince, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir.

Somut olayda, kazaya ilişkin kaza tespit tutanağının dosya arasında bulunmadığı, emniyet ifadelerine göre kamyoneti desteğin babası kullanırken desteğin kamyonetin kasasında bulunan kağıt yığının üzerinden düştüğü anlaşılmaktadır.

Şu durumda, İtiraz Hakem Heyetince dava konusu trafik kazasına ilişkin varsa ceza soruşturma dosyası da dosya arasına alınarak tüm deliller değerlendirilmek suretiyle desteğin olaydaki kusur durumunun tespiti için bilirkişi heyetinden denetime elverişli, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

2. Bozma nedenine göre davalı vekilinin vekalet ücretine ilişkin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VII. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle bozma nedenine göre davalı vekilinin vekalet ücretine ilişkin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

03.04.2023 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/12 nci maddesi gereği sigorta tahkim komisyonlarının 40.000,00 TL'yi geçmeyen kararları kesindir.

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

İhtiyari dava arkadaşı konumunda olan davacılar yönünden 40.000,00 TL'lik kesinlik sınırı her bir davacı yönünden ayrı ayrı belirlenir.

Ayrıca Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 130 uncu maddesi "Kamyon, kamyonet, römork ve yarı römorklarda yük üzerinde insan taşınması yasaktır.

Gerekli hallerde, kamyon, kamyonet, römork ve yarı römorklarla;

a) Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkındaki Yönetmelikte belirtilen ölçülere uygun oturma yerleri yapılması,

b) Kasa kenarlarının düşmeyi önleyecek şekilde kapalı ve üzerinin örtülü olması, Şartıyla taşıma sınırının her tonu için 2 yolcu taşınabilir.

c) Kısa mesafelerde işçi taşınmasında kullanılacaklar için, kasanın yanı ve arka kapaklarının 90 cm. yükseklikte ve sağlam şekilde kapalı olması, karoser zemininden itibaren en az 120 santimetre yüksekliğinde elle tutulacak sağlam bir korkuluğunun bulunması şartı ile taşıma sınırının her tonu için ayakta 2 yolcu (işçi) taşınabilir. Bu amaçla kullanılan araçların üzeri açık olabilir..." şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda davacıların desteği kamyonet kasasında yolcu konumunda iken meydana gelen tek taraflı trafik kazası sonucu vefat etmiş olup itiraz hakem heyetince tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından, davacı ... yönünden bozma nedenine göre incelenmeyen temyiz itirazlarının incelenmesi, diğer davacılar yönünden hükmedilen tazminatlar ayrı ayrı 40.000,00 TL altında kaldığından miktar nedeniyle temyiz dilekçelerinin reddedilmesi gerektiği kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun kusur raporu aldırılması gerektiğine ilişkin bozma kararına katılmıyorum.