Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/2423 K.2024/3136

2- ... vekili Avukat ... 3- ... vekili Avukat ... ...

İHBAR OLUNAN

Zürich Sigorta A.Ş. HÜKÜM/KARAR : Da...ın Kısmen Kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen trafik kazası sonucu yaralanmadan kaynaklanan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; da...ın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ...Ş vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; polis memuru davalı ...'nin kullanmış olduğu polis aracı ile dava dışı Hamza Kırkler'in kullanmış olduğu aracın 25.02.2012 tarihinde karıştığı trafik kazası neticesinde müvekkilli ...'ın yaralanarak malul kaldığını, bu nedenle 500,00 TL geçici iş göremezlik zararı, 500,00 TL sürekli iş göremezlik zararı, 250,00 TL tedavi gideri ile 5.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'den kaza, diğer davalılardan dava tarihinden itibaren hesaplanacak faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekilinin sorumluluğunun teminat limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu, zarar görenlerin zararının ispat ve tespit edilmesi gerektiğini belirterek da...ın reddini savunmuştur.

Davalı... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde; 30 A 0172 plakalı aracın kaza tarihini kapsayan poliçesi bulunmadığı belirterek da...ın reddine karar verilmesini talep etmiştir .

Davalı ... cevap dilekçesinde; olay tarihinde görevli olduğunu belirterek da...ın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.04.2015 tarih ve 2012/98E.-2015/83K. sayılı kararı ile; davacının davasının, davalı ... yönünden davalının pasif dava ehliyetine sahip olmaması nedeniyle 6100 HMK'nın 114/1-d maddesi delaleti ile 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine, davacının davasının, davalı...

Sigorta A.Ş yönünden davalının pasif dava ehliyetine sahip olmaması nedeniyle 6100 HMK'nın 114/1-d maddesi delaleti ile 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine, davacının davasının, geçici iş görmezlik ve tedavi giderleri istemi yönünden bu taleplerden feragat etmiş olması nedeniyle reddine, davacının davasının davalı ...Ş yönünden kısmen kabulü ile 11.286,25 TL maddi tazminatın dava tarihi olan 24.05.2012 tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı ...Ş.'den tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 17. (Kapatılan) Hukuk Dairesinin 2015/12499 E.-2018/6304 K. sayılı ilamında özetle, " 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 106.maddesinde “Genel ve katma bütçeli kuruluşlara, il özel idareleri ve belediyelere ve kamu iktisadi teşebbüslerine ve kamu kuruluşlarına ait motorlu araçların sebep oldukları zararlardan dolayı bu kanunun işletenin hukuki sorumluluğuna ilişkin hükümleri uygulanır” denilmektedir.

Anılan Yasanın sekizinci kısmının “İşletenin Hukuki Sorumluluğu” başlıklı birinci bölümünde yer alan 85-90.maddelerinde, motorlu araçların trafik kurallarına ve gereklerine aykırı davranışları sonunda meydana gelen zararlar nedeniyle gerçek ve özel kişilerle, kamu tüzel kişilerinin ayrım yapılmadan aynı sorumluluk kurallarına bağlı olmaları ön görülmüştür.

Bu düzenleme itibariyle yasa, kamu idare ve kurumlarına ait ve bu arada kamu hizmetine tahsis edilen motorlu araçların verdikleri zararlardan dolayı, trafik olaylarından doğan zararların özelliği göz önünde tutularak, kamu idare ve kurumlarının özel kişilerle eşit şartlarda aynı esaslara göre sorumlu tutulması gerektiğini ifade etmiştir.

Aynı şekilde anılan yasanın görev ve yetkiye ilişkin 11.01.2011 tarihinde değişikliğe uğrayan 110. maddesinde "işleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dâhil, bu kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülür" şeklinde ifade edilmiştir.

Yasanın anılan bu hükümleri karşısında, kamu araçlarının verdikleri zararlardan dolayı idare, kamu hukuku kurallarına göre değil, "işleten" sıfatıyla özel hukuk kurallarına göre sorumlu tutulabilecektir.

Bu durumda, dosya kapsamındaki araç tescil kayıtlarına göre, kazaya karışan panzer aracının Hakkâri İl Emniyet Müdürlüğü adına kayıtlı olduğu, davalı araç sürücüsü Durmuş Küpeli hakkında, davalının olay tarihinde kamu hizmetinin yürütülmesi sırasında ve kamu görevlisi sıfatıyla hizmet ifa ederken zarara sebep olduğundan davalı ... ve panzer aracının zorunlu mali mesuliyet sigortalısı hakkında pasif dava ehliyetine sahip olmadıklarından dolayı dava şartı yokluğundan da...ın usulden reddine karar verilmiştir.

Davaya konu edilen zarar doğurucu haksız fiil, trafik kazası şeklinde gerçekleşmiş olup, davalı sürücü ... de haksız fiil faili konumunda olduğu ve sorumluluğunun temelini Borçlar Kanunu'nun haksız fiil hükümleri oluşturduğu, bu davalı aleyhine KTK hükümlerine göre müteselsil sorumlu olarak dava açılabileceğinden, yazılı gerekçelerle red kararı verilmesi doğru değildir." şeklindeki gerekçelerle karar bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin 11.03.2020 tarih ve 2019/120E- 2020/55 K. sayılı kararı ile.

10.10.2019 havale tarihli bilirkişi raporu dikkate alınarak davacının davasının kabulüne, 21.11.2014 tarihli ıslah dilekçesi talep miktarına göre 44.645,00 TL nin davacı yönünden kabulüne 250 TL nin dava dilekçesi tarihinden itibaren, geriye kalan 10.911,25 TL nin ıslah dilekçesi tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş''den alınarak davacıya ödenmesine, 250 TL nin dava dilekçesi tarihinden itibaren, geriye kalan 33.733,75 TL nin ıslah dilekçesi tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı...

Sigorta A.Ş ve davalı ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 5.000,00 TL manevi tazminatın davacı yönünden kabulü ile davalılar Axa Sigorta A.Ş, ...

Sigorta A.Ş ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesi, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına, davacının talep ettiği geçici iş göremezlik zararı ve tedavi giderleri yönünden davasından feragat etmiş olması nedeniyle toplam 750,00 TL talebi yönünden da...ın feragat nedeniyle ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş vekili, davalı... Sigorta A.Ş. vekili, davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 17. (Kapatılan) Hukuk Dairesinin 2020/1639 E.-2021/1372K. sayılı ilamında özetle; "Dava, cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Yargılamaya hakim olan ilkelerden olan “taleple bağlılık ilkesi” 1086 sayılı HUMK'nın 74. maddesinde (6100 sayılı HMK m. 26) düzenlenmiş olup, hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır ve ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Somut olayda, davacı vekili dava dilekçesinde manevi tazminat talebini yalnızca davalı ...'den talep etmiştir. Bunun yanında davalı ...Ş kazaya karışan araçlardan birinin zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olup bu sigorta manevi tazminatları kapsamamaktadır. Bu nedenlerle talep aşılarak davalı ...Ş'nin manevi tazminattan sorumlu tutulması doğru olmamıştır.

Sigorta şirketi, sigorta genel şartları düzenlemesine göre yargılama giderlerini sigorta bedelinin tazminata oranı dahilinde ödemekle yükümlüdür. Davalı ... yönünden aleyhe hükmedilen taminat ile yargılama giderleri arasında oran kurulmaksızın hükmedilen yargılama giderlerinin tamamından diğer davalılar ile birlikte sorumluluğuna karar verilmesi doğru değildir.

Davalı... Sigorta A.Ş yönünden, Dairemizin bozma ilamı öncesi kazaya karışan araçların hiçbiri bu davalı nezdinde sigortalı olmadığından pasif husumet nedeniyle red kararı verilmiş, davacı vekilince bu yönden yapılan temyiz itirazı reddedilmiş, böylece bu davalı yönünden bozma öncesi karar kesinleşmiş olmakla bozma sonrası verilen hükümde maddi ve manevi tazminatlardan sorumlu tutulması bozmayı gerektirmiştir." şeklindeki gerekçeleri ile karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının davasının, davalı...

Sigorta A.Ş yönünden davalının pasif dava ehliyetine sahip olmaması nedeniyle 6100 HMK'nın 114/1-d maddesi delaleti ile 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine, 10.10.2019 havale tarihli bilirkişi raporu ve 21.11.2014 tarihli ıslah dilekçesi dikkate alınarak davacının davasının kabulüne, 250 TL nin dava tarihinden itibaren, geriye kalan 10.911,25 TL nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş'den alınarak davacıya ödenmesine,

250 TL nin dava tarihinden itibaren, geriye kalan 33.733,75 TL nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya ödenmesine, 5.000,00 TL manevi tazminatın davacı yönünden kabulü ile davalı ...'den alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına, davacının talep ettiği geçici iş göremezlik zararı ve tedavi giderleri yönünden davasından feragat etmiş olması nedeniyle toplam 750,00 TL talebi yönünden da...ın feragat nedeniyle ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Başkale Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından bozma öncesi verilen 2012/98 E. 2015/83 K. sayılı kararın ilamına binaen müvekkili şirkete karşı başlatılan ... 2. İcra Müdürlüğü’nün 2015/11260 E. dosya ile açılan icra takibine binaen, davacı tarafa 11.286,25 TL anapara, işlemiş faiz ve diğer ferileri yönünden ödeme yapıldığını, kararın müvekkili şirket yönünden kesinleştiğini, ayrıca vekalet ücreti, yargılama gideri ve harçlar yönünden de sorumlu tutulan miktar ile orantısız bir şekilde yekun olarak tüm davalılar için karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile tedavi gideri ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427, 428 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ...Ş vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,